عصر قم - حسینی با تأکید بر ضرورت توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه هوش مصنوعی، گفت: حوزه‌های علمیه باید با تربیت پژوهشگران و مهندسان آشنا با مبانی اسلامی و دانش روز، در شکل‌دهی به آینده این فناوری نقش‌آفرینی کنند.
سیدحسین حسینی، مسئول راه‌اندازی دانشگاه حکمت و فناوری و مؤسسه پژوهشی حوزوی حکمت و فناوری در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، با تأکید بر ضرورت توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه هوش مصنوعی، گفت: حوزه‌های علمیه باید با تربیت پژوهشگران و مهندسان آشنا با مبانی اسلامی و دانش روز، در شکل‌دهی به آینده این فناوری نقش‌آفرینی کنند.
وی با اشاره به ظرفیت سامانه‌های هوشمند در تعمیق پژوهش‌های حوزوی اظهار کرد: یکی از اقدامات ارزشمند در این زمینه، طراحی سامانه‌هایی مانند «فقیه‌یار» در مجموعه‌های حوزوی است که با هدف بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای ارتقای پژوهش‌های دینی شکل گرفته‌اند.
حسینی با بیان اینکه تأثیرگذاری میان هوش مصنوعی و علوم حوزوی دوسویه است، افزود: همان‌گونه که هوش مصنوعی می‌تواند به پژوهش‌های حوزوی سرعت ببخشد و عمق بیشتری بدهد، علوم حوزوی نیز ظرفیت تأثیرگذاری بر حوزه‌های شناختی و هوش مصنوعی را دارند؛ البته تحقق این هدف نیازمند ورود عمیق حوزویان به پژوهش‌های میان‌رشته‌ای است.
مسئول راه‌اندازی دانشگاه حکمت و فناوری ادامه داد: در مؤسسه پژوهشی حکمت و فناوری، در حوزه‌هایی همچون فلسفه هوش مصنوعی و اخلاق هوش مصنوعی با رویکرد اسلامی، برنامه‌های آموزشی و دروسی تدوین شده است که قرار است در دانشگاه هوش مصنوعی تحت هدایت آیت‌الله اعرافی ارائه شود.
وی هدف از این برنامه‌ها را تربیت مهندسانی دانست که علاوه بر تسلط بر دانش فنی و مهندسی روز، توانایی پیوند دادن این دانش با مبانی اسلامی و توسعه آن در چارچوب مطالعات میان‌رشته‌ای را داشته باشند.
حسینی با اشاره به مبانی فلسفی هوش مصنوعی تصریح کرد: نمی‌توان انکار کرد که فناوری هوش مصنوعی موجود بر پایه مبانی فلسفی خاصی شکل گرفته و آثار این مبانی در عملکرد و قابلیت‌های سامانه‌های کنونی قابل مشاهده است؛ با این حال، از منظر اسلامی، انسان همواره دارای ابعادی فراتر از ماشین است که قابلیت تقلیل به محاسبات و پردازش‌های ماشینی را ندارد.
وی با تفکیک توانایی‌های محاسباتی انسان از دیگر ابعاد وجودی او خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از توان محاسباتی انسان قابلیت شبیه‌سازی و واگذاری به هوش مصنوعی را دارد و حتی برخی ماشین‌ها در پردازش اطلاعات از توانایی‌های بشر فراتر رفته‌اند؛ اما انسان از قوای دیگری برخوردار است که در هوش مصنوعی قابل پیاده‌سازی نیست.
مسئول مؤسسه پژوهشی حوزوی حکمت و فناوری با تأکید بر ضرورت تبیین این تمایز از منظر اسلامی گفت: ما در این مؤسسه به دنبال شناسایی و تبیین ابعاد انسانی هستیم که انسان را از ماشین متمایز می‌کند و نمی‌توان آنها را به فرایندهای محاسباتی تقلیل داد.
وی در پایان با اشاره به امکان استفاده از هوش مصنوعی برای تعمیق پژوهش‌های دینی تأکید کرد: بهره‌گیری از توان پردازشی ماشین‌ها می‌تواند به توسعه پژوهش‌ها و تحلیل‌های علمی کمک کند، اما این ظرفیت به معنای تقلیل حکمت انسانی و معارف اسلامی به محاسبات ماشینی نیست.
نویسنده: علی رشیدیان