عصر قم - ایسنا / معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه با تأکید بر ضرورت مصون ماندن امنیت غذایی از جنگ و تحریم گفت: تحریم‌های یک‌جانبه حتی با وجود معافیت رسمی کالاهای غذایی، موانع جدی در مسیر تأمین غذا و نهاده‌های کشاورزی ایجاد می‌کنند.
کاظم غریب‌آبادی، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، در همایش روز جهانی غذا اظهار کرد: امنیت غذایی امروز صرفاً به معنای دسترسی به غذا نیست، بلکه تضمین دسترسی پایدار، کافی، سالم و مقرون‌به‌صرفه همه مردم به غذای مناسب را شامل می‌شود. جهان در شرایطی قرار دارد که بحران‌های ژئوپلیتیکی، جنگ‌ها، تغییرات اقلیمی، خشکسالی، محدودیت منابع، اختلال در زنجیره‌های تأمین و نابرابری‌های اقتصادی، امنیت غذایی میلیون‌ها انسان را با تهدید مواجه کرده است.
وی افزود: در چنین شرایطی، کشاورزی دیگر تنها یک بخش اقتصادی نیست، بلکه یکی از پایه‌های اصلی امنیت، استقلال، توسعه و ثبات کشورها محسوب می‌شود. از این منظر، دیپلماسی کشاورزی می‌تواند ابزاری مؤثر برای ایجاد اعتماد، توسعه همکاری‌های بین‌المللی، کاهش تنش‌ها و تقویت پیوندهای میان ملت‌ها باشد.
معاون وزیر امور خارجه با بیان اینکه امنیت غذایی یک مسئولیت مشترک جهانی است، تصریح کرد: هیچ کشوری نمی‌تواند در جهانی که با بحران‌های به‌هم‌پیوسته مواجه است، نسبت به امنیت غذایی دیگر ملت‌ها بی‌تفاوت باشد. دیپلماسی کشاورزی باید از ظرفیت روابط خارجی برای توسعه همکاری‌ها در حوزه کشاورزی، دامپروری، شیلات، صنایع غذایی، فناوری‌های نوین، تجارت محصولات کشاورزی و مدیریت منابع طبیعی بهره بگیرد.
غریب‌آبادی ادامه داد: انتقال دانش و فناوری، توسعه تحقیقات مشترک، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های کشاورزی، افزایش بهره‌وری آب و ایجاد زنجیره‌های تأمین پایدار از مهم‌ترین زمینه‌های همکاری بین‌المللی در این بخش است. معتقدیم کشاورزی برخلاف بسیاری از عرصه‌های رقابت سیاسی، ظرفیت بالایی برای ایجاد منافع مشترک دارد و می‌تواند به زبان مشترک ملت‌ها برای حرکت از تقابل به سمت همکاری و هم‌افزایی تبدیل شود.
وی با اشاره به ظرفیت‌های ایران در حوزه کشاورزی گفت: جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از تنوع اقلیمی، نیروی انسانی متخصص، مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی و موقعیت جغرافیایی راهبردی، توانمندی‌های قابل توجهی برای توسعه همکاری‌های بین‌المللی دارد. فناوری‌های گلخانه‌ای، تولید بذر و نهال، صنایع تبدیلی و غذایی، دانش فنی آبیاری، دامپروری و آبزی‌پروری از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند مبنای همکاری مشترک با سایر کشورها قرار گیرد.
معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه افزود: ایران آمادگی دارد این ظرفیت‌ها را در چارچوب همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه به فرصتی برای توسعه مشترک تبدیل کند. در این مسیر، کشورهای همسایه، غرب آسیا، آسیای مرکزی، قفقاز، آفریقا و سایر کشورهای علاقه‌مند به همکاری از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند و گسترش روابط کشاورزی می‌تواند به تقویت تجارت منطقه‌ای و افزایش تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین غذا کمک کند.
غریب‌آبادی با اشاره به چالش‌های کم‌آبی، خشکسالی و طوفان‌های گردوغبار در ایران و منطقه اظهار کرد: این شرایط ضرورت همکاری کشورها در مدیریت پایدار منابع آب، توسعه روش‌های کم‌آب‌بر تولید، تبادل دانش در زمینه کشاورزی مناطق خشک و نیمه‌خشک و گسترش سامانه‌های هشدار سریع را افزایش داده است.
وی ادامه داد: ایران می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و همکاری با کشورهای دارای شرایط اقلیمی مشابه، در توسعه راهکارهای مشترک برای افزایش بهره‌وری آب و سازگاری کشاورزی با تغییرات اقلیمی نقش‌آفرینی کند. وزارت امور خارجه نیز از طریق گفت‌وگوهای دیپلماتیک و همکاری با سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، از این مسیر حمایت خواهد کرد.
معاون وزیر امور خارجه با تأکید بر اهمیت موقعیت جغرافیایی ایران در پیوند بازارهای منطقه‌ای گفت: استفاده از ظرفیت مسیرهای ارتباطی و تجاری کشور برای تسهیل مبادلات کشاورزی نیازمند برنامه‌ریزی مشترک دستگاه‌های داخلی، دیپلماسی فعال اقتصادی و همکاری بلندمدت با کشورهای منطقه است.
وی با بیان اینکه امنیت غذایی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های امنیت ملی است، افزود: جامعه‌ای که از دسترسی پایدار به غذای کافی و سالم برخوردار باشد، در برابر بحران‌ها و شوک‌های اقتصادی و سیاسی تاب‌آوری بیشتری خواهد داشت. از این رو تقویت تولید داخلی، تنوع‌بخشی به منابع تأمین غذا، کاهش وابستگی‌های آسیب‌پذیر و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای از اولویت‌های اساسی کشور به شمار می‌رود.
غریب‌آبادی تأکید کرد: توجه به توانمندی‌های داخلی به معنای نادیده گرفتن همکاری‌های بین‌المللی نیست، بلکه امنیت غذایی پایدار زمانی تحقق می‌یابد که کشورها در کنار تقویت ظرفیت‌های داخلی، از تجارت منصفانه، انتقال دانش و سازوکارهای همکاری منطقه‌ای بهره‌مند شوند.
وی با اشاره به پیامدهای جنگ و تحریم بر امنیت غذایی اظهار کرد: نمی‌توان از امنیت غذایی و همکاری‌های بین‌المللی سخن گفت، اما تأثیر مخرب جنگ‌ها و تحریم‌های یک‌جانبه بر تولید و تجارت محصولات غذایی را نادیده گرفت. جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران علاوه بر پیامدهای انسانی، امنیتی و اقتصادی، بر زیرساخت‌ها، فعالیت‌های تولیدی، تجارت و زندگی روزمره مردم نیز آثار مخربی بر جای گذاشته است.
معاون وزیر امور خارجه افزود: تحریم‌های یک‌جانبه حتی در شرایطی که برخی کالاهای غذایی و دارویی به‌طور رسمی از شمول آنها مستثنا هستند، می‌توانند از طریق محدودیت‌های بانکی، بیمه‌ای، حمل‌ونقلی و مالی، موانع جدی در مسیر تجارت و تأمین نهاده‌های ضروری ایجاد کنند.
غریب‌آبادی تصریح کرد: امنیت غذایی نباید قربانی جنگ، فشار سیاسی یا تحریم‌های یک‌جانبه شود و نیازهای اساسی مردم نباید به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی تبدیل شوند. جمهوری اسلامی ایران تحریم‌های یک‌جانبه را مغایر حقوق بین‌الملل و حقوق بشر می‌داند و معتقد است وضع‌کنندگان و مجریان آنها مسئولیت بین‌المللی دارند.
وی با تأکید بر آمادگی ایران برای گسترش همکاری‌های کشاورزی با کشورهای علاقه‌مند و سازمان‌های بین‌المللی گفت: توسعه همکاری‌های علمی و فناوری در کشاورزی هوشمند، مدیریت منابع آب، اصلاح بذر و افزایش بهره‌وری، تقویت تجارت محصولات غذایی، تسهیل دسترسی به بازارها، سرمایه‌گذاری مشترک در صنایع تبدیلی و زیرساخت‌های ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل، تبادل متخصصان و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای برای مقابله با بحران‌های غذایی و خشکسالی، از محورهای اصلی همکاری‌های پیشنهادی ایران است.
معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه همچنین بر نقش سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در توسعه همکاری‌های جهانی و منطقه‌ای برای دستیابی به امنیت غذایی پایدار تأکید کرد.
وی با بیان اینکه امنیت غذایی تنها یک هدف اقتصادی نیست، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از کرامت انسانی، عدالت اجتماعی، صلح و توسعه پایدار است، افزود: باید کشاورزی را به جای عرصه‌ای برای رقابت و فشار، به بستری برای همکاری، همبستگی و صلح تبدیل کنیم تا هیچ انسانی به دلیل جنگ، تحریم یا نابرابری از دسترسی به غذای کافی و سالم محروم نماند.
غریب‌آبادی در پایان با اشاره به شرایط تأمین امنیت غذایی ایران در سال‌های اخیر خاطرنشان کرد: با وجود دهه‌ها تحریم یک‌جانبه و آسیب‌های واردشده به برخی زیرساخت‌های کشاورزی در جریان دو جنگ اخیر، از جمله جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰روزه، جمهوری اسلامی ایران همچنان یکی از الگوهای مهم تأمین امنیت غذایی به شمار می‌رود. البته این موضوع نافی مسئولیت بین‌المللی متجاوزان نیست و جمهوری اسلامی ایران پیگیری حقوقی اقدامات و خسارات ناشی از جنگ‌ها را در عرصه بین‌المللی با دقت و جدیت دنبال خواهد کرد.