عصر قم - خراسان - معاون پژوهشکده امور اقتصادی دولت سیزدهم با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردهای مقابله با تروریسم در جنوب شرق کشور، فقر چندبعدی، نابرابری در توزیع درآمد وضعف زیرساخت‌های توسعه را از عوامل گسترش زمینه‌های جذب نیرو توسط گروه‌های تروریستی دانست.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان، دکتر مرتضی مرتضوی کاخکی، عضو هیئت علمی و مدیر گروه اقتصاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی، و معاون پژوهشکده امور اقتصادی دولت سیزدهم در نشست تخصصی «ریشه‌های پیدایش تروریسم تکفیری در جنوب شرق و بررسی روند دوساله تروریسم در منطقه» با تبیین ابعاد اقتصادی و نهادی ناامنی در استان سیستان و بلوچستان، بیان داشت: تحلیل پدیده تروریسم در این منطقه نباید صرفاً به عوامل امنیتی، خارجی و ایدئولوژیک محدود شود، بلکه باید ساختار اقتصاد سیاسی و زمینه‌های اقتصادی و اجتماعی جذب نیرو در گروه‌های تروریستی نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به هم‌زمانی برخی مقاطع افزایش ناامنی با دوره‌های تورمی و تشدید نابرابری اقتصادی در کشور، افزود: کاهش قدرت خرید مردم، گسترش فقر و افزایش شکاف‌های توزیعی می‌تواند هزینه جذب نیرو برای گروه‌های تروریستی را کاهش دهد و زمینه بهره‌برداری جریان‌های معاند از محرومیت‌های اقتصادی را فراهم کند.
مرتضوی کاخکی با تشریح مفهوم «فقر چندبعدی» گفت: محرومیت در سیستان و بلوچستان تنها به درآمد محدود نمی‌شود؛ ضعف دسترسی به آموزش، خدمات بهداشتی و درمانی، زیرساخت‌های عمومی و فرصت‌های پیشرفت نیز در شکل‌گیری احساس محرومیت و کاهش امید به آینده مؤثر است. در چنین شرایطی، مهاجرت نیروهای توانمند و محدود شدن مسیرهای پیشرفت اجتماعی می‌تواند به تداوم چرخه فقر و ناامنی دامن بزند.
این استاد دانشگاه با تأکید بر تأثیر احساس تبعیض و محرومیت نسبی در افزایش آسیب‌پذیری اجتماعی در برابر جریان‌های افراطی، بیان داشت: تقویت همبستگی ملی و پرهیز از شکل‌گیری شکاف‌های هویتی، در کنار توجه به مطالبات اقتصادی و اجتماعی مردم منطقه، از الزامات مقابله پایدار با افراط‌گرایی است.
وی در ادامه، توسعه زیرساخت‌های مولد و گسترش ارتباطات اقتصادی را از راهکارهای مؤثر در تقویت امنیت پایدار دانست و گفت: توسعه راه‌آهن در شرق کشور، بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و افزایش دسترسی مناطق مرزی به بازارها و خدمات عمومی می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌های تولید و تجارت، زمینه رونق اقتصادی، افزایش رفت‌وآمد و تقویت امنیت منطقه را فراهم کند.
مرتضوی کاخکی با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری و اقتصادی سواحل مکران و منطقه چابهار، تأکید کرد: رونق فعالیت‌های اقتصادی در مناطق مرزی باید با تقویت امنیت و مشارکت جوامع محلی همراه باشد؛ چراکه گروه‌های تروریستی می‌کوشند با بهره‌برداری از محرومیت‌ها و جلوگیری از شکل‌گیری فرصت‌های اقتصادی، زمینه نفوذ و فعالیت خود را حفظ کنند.
ضرورت اجرای ابرپروژه‌های اقتصادی در سیستان و بلوچستان
معاون پژوهشکده امور اقتصادی دولت سیزدهم در جمع‌بندی سخنان خود، با اشاره به تداوم چرخه فقر، ناامنی، کاهش سرمایه‌گذاری و ضعف تولید در استان، بیان داشت: رویکرد صرفاً امنیت‌محور برای شکستن این چرخه کافی نیست و باید چشم‌اندازی تازه برای توسعه سیستان و بلوچستان ترسیم شود.
مرتضوی کاخکی با اشاره به اینکه نسبت سپرده‌ها به تسهیلات بانکی در این استان بیش از یک است، این وضعیت را نشانه‌ای از ضرورت بررسی چگونگی تخصیص منابع مالی و میزان سرمایه‌گذاری مجدد منابع در اقتصاد محلی دانست و بر لزوم تقویت تأمین مالی فعالیت‌های مولد در استان تأکید کرد.
وی افزود: اجرای یک ابرپروژه اقتصادی موفق در سیستان و بلوچستان می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش دهد، ظرفیت‌های منطقه را فعال کند و زمینه ورود سرمایه‌های جدید را فراهم آورد. به گفته وی، توسعه راه‌آهن شرق کشور و تقویت زیرساخت‌های پیونددهنده استان با شبکه اقتصادی ملی می‌تواند در این مسیر نقش‌آفرین باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در پایان گفت: مقابله پایدار با تروریسم در جنوب شرق کشور مستلزم عبور از نگاه صرفاً امنیتی و حرکت به سوی الگویی یکپارچه از امنیت، عدالت اقتصادی، توسعه زیرساختی و ارتقای فرصت‌های زندگی است؛ الگویی که با کاهش محرومیت و تقویت امید به آینده، زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی جذب نیرو توسط گروه‌های تروریستی را تضعیف کند.
نویسنده: جواد رستمی