استانداردهای دوگانه حقوق بشری غرب؛ سکوت برای یمن، سوگواری برای سعودی‌

عصر قم - سال‌ها بمباران یمن، محاصره میلیون‌ها انسان و مرگ کودکان زیر سایه حمایت نظامی غرب گذشت؛ اما کافی است حمله‌ای به عربستان صورت بگیرد تا همان رسانه‌هایی که رنج یمنی‌ها را به حاشیه رانده‌اند، از امنیت و حقوق بشر سخن بگویند. این همان تناقضی است که باید درباره آن پرسید: حقوق بشر برای همه است یا فقط برای متحدان غرب؟

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ از مارس ۲۰۱۵، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی جنگی ویرانگر را علیه یمن آغاز کرد؛ جنگی که با حملات هوایی، تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی، محدودیت ورود غذا و دارو و تعطیلی فرودگاه صنعا همراه بود. گزارش‌های سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، بارها از تلفات غیرنظامیان و ابعاد گسترده بحران انسانی در این کشور خبر داده‌اند.
برآورد برنامه توسعه سازمان ملل نشان می‌دهد که شمار قربانیان مستقیم و غیرمستقیم جنگ یمن تا پایان سال ۲۰۲۱ به حدود ۳۷۷ هزار نفر می‌رسید؛ آماری که مرگ‌ومیر ناشی از گرسنگی، بیماری و سوءتغذیه را نیز شامل می‌شود. در همین سال‌ها، آمریکا به فروش تسلیحات و ارائه پشتیبانی نظامی به عربستان و امارات ادامه داد. دیده‌بان حقوق بشر نیز موارد متعددی از حملات ائتلاف با استفاده از تسلیحات ساخت آمریکا را مستند کرده است.
فهرست پرونده‌های جنجالی ریاض نیز به جنگ یمن محدود نمی‌شود: از حملات هوایی و محاصره‌ای که زندگی میلیون‌ها یمنی را تحت تأثیر قرار داد تا قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی، در کنسولگری عربستان در استانبول. گزارش اطلاعاتی رفع‌طبقه‌بندی‌شده آمریکا در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد که محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، عملیات دستگیری و قتل خاشقجی را تأیید کرده بود. بااین‌حال، این ارزیابی به پاسخ‌گویی قضایی متناسب در سطح عالی قدرت سعودی منجر نشد.
اکنون پرسش از رسانه‌های غربی و دولت‌های حامی ریاض روشن است: چرا امنیت عربستان با چنین حساسیتی پوشش داده می‌شود، اما سال‌ها بمباران یمن، تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی و محرومیت مردم این کشور از نیازهای حیاتی، در مرکز توجه قرار نمی‌گیرد؟
مسئله این است که حقوق بشر نمی‌تواند برای متحدان غرب پررنگ و برای قربانیان جنگ در یمن کم‌رنگ باشد.
وقتی حمله به زیرساخت‌های عربستان به تیتر نخست تبدیل می‌شود، اما رنج مردم یمن پس از سال‌ها جنگ و محاصره در حاشیه می‌ماند، باید درباره معیارهای انتخاب خبر و اولویت‌های سیاسی پشت آن پرسید. آیا جان یمنی‌ها ارزش خبری کمتری دارد؟ آیا کودکی که بر اثر بمباران، گرسنگی یا محرومیت از درمان جان می‌بازد، به دلیل زندگی در کشوری که متحد غرب نیست، کمتر شایسته توجه است؟
استاندارد دوگانه از همین‌جا آغاز می‌شود: جایی که قربانیان بر اساس مناسبات سیاسی دیده یا فراموش می‌شوند.
غرب نمی‌تواند از یک سو درباره امنیت و حقوق بشر سخن بگوید و از سوی دیگر، در برابر پیامدهای جنگی که متحدانش در آن نقش داشته‌ و شریک قتل و جنایت بوده‌اند، سکوت کند یا به واکنش‌های کم‌هزینه بسنده کند. حمایت نظامی از ائتلاف سعودی و بی‌نتیجه ماندن مطالبه پاسخ‌گویی در پرونده‌هایی مانند قتل خاشقجی، پرسش‌های جدی درباره اولویت‌های واقعی این سیاست‌ها ایجاد می‌کند.
سوگ قربانیان نباید گزینشی باشد و عدالت نباید تابع رابطه سیاسی با ریاض قرار گیرد، اما دنیای امروز به‌گونه‌ای طراحی می‌شود که رنج مردم یمن قربانی فراموشی رسانه‌ای و مصلحت‌سنجی سیاسی باشد!
..........................
پایان پیام