عصر قم - پژوهش «فرهنگ‌سازی نماز در دانشگاه اسلامی با تأکید بر اندیشه رهبر شهید، امام خامنه‌ای» با هدف طراحی الگویی برای نهادینه‌سازی فرهنگ نماز در دانشگاه اسلامی منتشر شد.
به گزارش خ برنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، محمدکریم حکمت‌آرا، استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، در این مقاله به بررسی راهکارهای فرهنگ‌سازی نماز در دانشگاه اسلامی با تأکید بر اندیشه امام خامنه‌ای پرداخته است.
این پژوهش با توجه به نقش نماز در ساماندهی ابعاد مادی و معنوی انسان و با این رویکرد که دانشگاه اسلامی رسالت تربیت نسل تراز انقلاب اسلامی را بر عهده دارد، به دنبال طراحی الگویی برای نهادینه‌سازی فرهنگ نماز در محیط دانشگاه است.
این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع، آمیخته (کیفی ـ کمی) است و با روش تحلیل مضمون انجام شده است. در مرحله نخست، ۲۴ عامل از بیانات امام خامنه‌ای به صورت هدفمند استخراج و سپس با استفاده از پنل خبرگی متشکل از ۱۵ خبره، ۱۴ عامل تکمیلی در چارچوب نظری ایشان به عوامل اولیه افزوده شد.
در مرحله اعتباریابی نیز پرسشنامه‌ای مبتنی بر ۳۸ عامل در میان ۱۸۰ نفر از فعالان فرهنگی دانشگاه‌های شهر تهران شامل دانشگاه‌های دولتی، آزاد و پیام نور توزیع و داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون‌های کی.ام.او. و بارتلت بررسی شد.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحلیل ۲۸۴ مضمون اولیه، به شناسایی چهار بُعد اصلی و ۳۸ مؤلفه در الگوی فرهنگ‌سازی نماز انجامیده است.
چهار بُعد فرهنگ‌سازی نماز در دانشگاه
بر اساس این پژوهش، نخستین بُعد، «معرفی خاستگاه و معرفت‌شناسی نماز» است که ۹ مؤلفه را دربرمی‌گیرد؛ از جمله واجب الهی بودن نماز، دستاورد انقلاب اسلامی بودن آن و نقش نماز در هدایت شهوت و غضب.
دومین بُعد، «بازآفرینی جایگاه نماز» با ۸ مؤلفه است که ایجاد جاذبه‌های دیداری و شنیداری، توسعه فضای فرهنگی و تعطیلی برنامه‌های آموزشی در وقت نماز از جمله مؤلفه‌های آن عنوان شده است.
«الگونمایی علمی و عملی نماز» سومین بُعد شناسایی‌شده در این الگوست که ۸ مؤلفه دارد و الگوبخشی اساتید، برگزاری سمینارهای علمی و دعوت از علمای الگو را شامل می‌شود.
چهارمین بُعد نیز «کنشگری فعال در ترویج نماز» است که با ۱۳ مؤلفه، بیشترین مؤلفه را در میان ابعاد چهارگانه به خود اختصاص داده و مهارت‌های ارتباطی مبلغان، مقابله با جنگ نرم و ارتقای جایگاه نهاد نمایندگی ولی فقیه از جمله مؤلفه‌های آن است.
نویسنده در جمع‌بندی این پژوهش تأکید می‌کند که فرهنگ‌سازی نماز در دانشگاه نیازمند پیوند علم و معنویت، الگوبخشی عملی و کنشگری هوشمند در برابر چالش‌های فرهنگی است.
بر اساس نتایج این مقاله، تحقق این الگو می‌تواند به ارتقای سلامت معنوی جامعه دانشگاهی، تقویت نقش تمدنی دانشگاه و گسترش حیات طیبه منجر شود. این پژوهش همچنین چارچوبی بومی و عملیاتی را در اختیار سیاست‌گذاران و مدیران فرهنگی قرار می‌دهد تا نماز در کانون برنامه‌ریزی‌های دانشگاهی قرار گیرد.