عصر قم - آیتالله حسینی بوشهری با تبیین مفهوم «حکمرانی زمینهساز» در اندیشه رهبر شهید، گفت: حکمرانی زمینهساز صرفاً به معنای اداره بهتر کشور نیست، بلکه فرآیندی برای تقویت ظرفیتهای انسانی، علمی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی و رفع موانع مسیر است.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، آیتالله سیدهاشم حسینی بوشهری، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در آیین افتتاحیه سلسله نشست های حکمرانی زمینه ساز با موضوع پیشران ها و روند های حکمرانی زمینه ساز با اشاره به مفهوم «حکمرانی زمینهساز» در اندیشه رهبر شهید، اظهار داشت: آیات شریفه قرآن کریم از جمله «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ...» و «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ...» بشارتی برای آیندهای روشن و افقی امیدبخش در مسیر حرکت جامعه اسلامی به شمار میروند.
وی با بیان اینکه موضوع بحث، «حکمرانی زمینهساز در اندیشههای قائد عظیمالشأن و رهبر شهید، حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای» است، افزود: حکمرانی از مفاهیم مهمی است که در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته و مفاهیمی همچون حکمرانی خوب، حکمرانی سالم و حکمرانی اسلامی نیز در همین چارچوب مطرح شده است؛ اما بحث حکمرانی زمینهساز، فراتر از حکمرانی خوب یا حکمرانی اسلامی به معنای عام آن است.
آیتالله حسینی بوشهری تصریح کرد: حکمرانی زمینهساز نوعی از حاکمیت و حکمرانی است که زمینه تحقق وعده الهی و ظهور حضرت ولیعصر(عج) را فراهم میکند. بنابراین باید این مفهوم را در منظومه فکری و تمدنی رهبر شهید مورد توجه قرار داد و بررسی کرد که چگونه میتوان از طریق حکمرانی، زمینه تحقق جامعه اسلامی و حرکت به سوی تمدن اسلامی را فراهم ساخت.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به تفاوت مبانی حکمرانی در جوامع مختلف خاطرنشان کرد: الگوی «حکمرانی خوب» در غرب متناسب با فرهنگ، هنجارها و مبانی همان جوامع شکل گرفته است و طبیعی است که الگوی حکمرانی دنیای غرب را نتوان عیناً الگوی حکمرانی در جامعه اسلامی دانست. اسلام نیز نسبت به مسئله حکومت، روابط اجتماعی و شیوه اداره جامعه توجه ویژهای دارد و حکمرانی اسلامی باید بر اساس مبانی و ارزشهای اسلامی طراحی و اجرا شود.
وی با بیان اینکه حکمرانی در جمهوری اسلامی صرفاً به معنای اداره کشور نیست، گفت: انقلاب اسلامی صرفاً یک انقلاب سیاسی نبود، بلکه نقطه عطفی تاریخی بود که صورتبندی متفاوتی از انسان، جامعه، سیاست، قدرت، فرهنگ و آینده ارائه کرد. ازاینرو مسئله حکمرانی در نظام اسلامی، حوزههایی همچون فرهنگ، اقتصاد، علم، فناوری، رسانه، سبک زندگی، سیاست و روابط بینالملل را نیز دربرمیگیرد.
نماینده مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: یکی از مسائل مهم در این زمینه، توجه به آینده است. آیندهپژوهی تنها پیشبینی آینده نیست، بلکه باید مشخص کنیم چه آیندههایی ممکن است، چه آیندهای مطلوب است و برای تحقق آینده مطلوب چه اقداماتی باید انجام دهیم. در واقع حکمرانی را میتوان نوعی مداخله آگاهانه در ساخت آینده دانست.
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به مراحل پنجگانه حرکت انقلاب اسلامی اظهار داشت: در منظومه فکری رهبر شهید، پنج مرحله انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی مطرح شده است. انقلاب اسلامی و نظام اسلامی شکل گرفتهاند، اما برای تحقق دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی همچنان نیازمند تلاش، برنامهریزی، مجاهدت و صبر هستیم.
وی تأکید کرد: انقلاب اسلامی پایان کار نیست، بلکه آغاز یک مسیر تاریخی و تمدنی است. دولت اسلامی نیز صرفاً به معنای وجود یک ساختار سیاسی با عنوان اسلامی نیست، بلکه باید ساختار، رفتار، مدیریت و سیاستگذاری دولت با معیارهای اسلامی هماهنگ شود و کارگزاران نظام در عملکرد فردی و اجتماعی خود به این معیارها پایبند باشند.
آیتالله حسینی بوشهری افزود: پس از دولت اسلامی، مرحله جامعه اسلامی قرار دارد؛ جامعهای که در آن ارزشهای اسلامی تنها در ساختار حکومت حضور نداشته باشد، بلکه در فرهنگ، روابط اجتماعی، خانواده، اقتصاد، آموزش، اخلاق و سبک زندگی مردم نیز جریان پیدا کند. در ادامه، تمدن اسلامی قرار دارد که در آن علم، فرهنگ، اقتصاد، سیاست، فناوری، هنر، آموزش، خانواده و روابط بینالملل در قالب یک نظم منسجم تمدنی شکل میگیرند.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به شاخصهای حکمرانی مطلوب گفت: سلامت اعتقادی و اخلاقی، سلامت عملکردی مسئولان، عدالتمحوری، مردمسالاری دینی، تعالی معنوی در کنار رفاه مادی، اقتدار درونزا و کارایی و اثربخشی نهادها از جمله شاخصهایی است که باید در حکمرانی اسلامی مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین ولایت و پیوند میان مردم و نظام اسلامی را از عناصر مهم حکمرانی دانست و خاطرنشان کرد: ولایت نوعی پیوند است و استمرار و استحکام این پیوند میان مردم و نظام اسلامی اهمیت فراوانی دارد. از سوی دیگر، رفتار کارگزاران و عملکرد نهادهای حکمرانی باید با معیارهای اسلامی همخوانی داشته باشد.
آیتالله حسینی بوشهری در ادامه با اشاره به مفهوم زمینهسازی برای ظهور گفت: زمینهسازی دو جهت ایجابی و سلبی دارد. در بعد ایجابی باید انسانسازی، تولید علم، نهادسازی، تقویت قدرت، توانمندسازی اقتصادی، افزایش انسجام اجتماعی، رشد فرهنگی و توسعه فناوری دنبال شود و در نهایت ظرفیت تمدنی جامعه شکل گیرد.
نماینده مجلس خبرگان رهبری افزود: در کنار اقدامات ایجابی، باید موانع حرکت نیز برطرف شود. وابستگی، سلطه، نفوذ، انحصار، تهدید و آسیبپذیری از جمله موانعی هستند که میتوانند حرکت جامعه را متوقف یا کند کنند. بنابراین زمینهسازی هم به معنای ساختن ظرفیتها و هم به معنای برداشتن موانع از مسیر حرکت جامعه است.
وی در پایان تأکید کرد: اگر انقلاب اسلامی را آغاز یک مسیر تاریخی و تمدنی بدانیم، حکمرانی زمینهساز باید بهگونهای باشد که هر تصمیم، سیاست، نهادسازی، اقدام تربیتی، پیشرفت علمی و اقتصادی و حرکت فرهنگی، جامعه را یک گام به سوی جامعه اسلامی و تمدن اسلامی نزدیکتر کند و ظرفیتهای توحیدی، عدالتمحور، اخلاقی، علمی و تمدنی اسلام را در عرصه اجتماعی و تاریخی متجلی سازد.