عصر قم - ایرنا / سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان سخنرانی رئیسجمهور در صحن مجمع عمومی سازمان ملل را کاملا از موضع اقتدار و در عین حال با منطق و استدلال، دانست و تاکید کرد: دفاع مقتدرانه نظامی در کنار دیپلماسی عزتمندانه، همیشه منافع جمهوری اسلامی ایران را تأمین کرده است.
«برای دفاع از خود، از جنگ نمیترسیم و برای صلح، از مذاکره نمیگریزیم» این جمله، خلاصه از یکی از مهمترین سخنرانیهای روسای جمهور ایران در نیم قرن اخیر است. «مسعود پزشکیان» رئیسجمهور ایران، در حالی شامگاه چهارشنبه اول مهرماه پشت تریبون مجمع عمومی سازمان ملل قرار گرفت که بسیاری از مقامات کشورها و افکار عمومی جهان، منتظر شنیدن دیدگاههای نماینده کشوری بودند که پس از چهل روز دفاع در برابر تجاوز نظامی، آمریکا و رژیم اسرائیل به صحن سازمان ملل آمده است. تریبونی که رئیسجمهور ایران آن را با نشان دادن مظلومیت کودکان قتلعام شده ایران در میناب و لامرد آغاز کرد و با تاکید بر آمادگی تهران هم برای جنگیدن در دفاع از خود و هم دیپلماسی برای رسیدن به صلح، به پایان برد.
سخنرانی رئیسجمهور و محورهای مطرح شده در آن، در رسانههای جهان بازتاب یافت و در داخل کشور هم مورد استقبال همه گروهها و طیفهای سیاسی قرار گرفت. پیام ارسال شده به جهان از ایران در هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل، به تصریح بسیاری، در راستای منافع ملی و عزت و مصلحت کشور بود.
به منظور بررسی سخنرانی رئیسجمهور ایران در سازمان ملل متحد با «محسن پاکآئین» سفیر پیشین جمهوری اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان به گفتوگو پرداختیم.
با سخنرانی رئیسجمهوری، روایت ایران جایگزین روایتهای غلط غرب شد
رئیس جمهور ایران شب گذشته در صحن مجمع عمومی سازمان ملل، سخنرانی کرد که مورد توجه و استقبال هم قرار گرفت. از دیدگاه شما نقاط قوت این سخنرانی چه بود؟ آیا توانست روایت دقیقی از آنچه پس از جنگ بر ایران گذشت را ارائه دهد؟
سراسر سخنرانی مسعود پزشکیان، نقاط قوت بود و نمیتوان نقطهضعفی در آن پیدا کرد؛ چراکه رئیسجمهور کاملاً از موضع اقتدار و در عین حال با منطق و استدلال، آنچه را که عقل میپذیرد، با جهانیان از این تریبون مهم بینالمللی مطرح کرد و در حوزههای مختلف، مواضع جمهوری اسلامی ایران را بهطور دقیق برای افکار عمومی جهان روشن ساخت. محور اصلی سخنان ایشان، جنگ و تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بود که رئیسجمهور با ابتکار و اقدام خیلی خاص تصاویر رهبر شهید، شهدای میناب و لامرد را به جهان نشان داد که انعکاس بالایی هم داشت. این واقعیت را بهصورت عینی به جهانیان منتقل کرد که امروز جهان دچار تروریسم دولتی آمریکلاست و این کشور متأسفانه قدرت را جایگزین منطق کرده و بیاعتنا به قوانین و مقررات بینالمللی، اصول انسانی را زیر پا میگذارد. علیرغم شعار دفاع از حقوق بشر و دموکراسی با وحشیگری و سبعویت علیه مردم ایران اقدام کرد که بخشی از آن در تصاویر رئیس جمهور منعکس شد.
نکته مهم دیگر در سخنان رئیسجمهور این بود که ایران برای حل اختلافات خود با کشورهای مختلف، حتماً از دیپلماسی استفاده میکند، اما هرگز زیر بار زور نمیرود.ایران طرفدار استقلال، منطق و صلح است اما در عین حال آماده است با اقتدار از منافع خود دفاع کند. این پیامها روایتسازیهای غلط رسانههای غربی علیه ایران را کاملا روشن کرد و امروز روایت ایران جایگزین آن روایتهای جعلی آمریکا و رسانههای صهیونیستی شد.
از دیگر محورهای مهم سخنرانی بود. تأکید رئیسجمهور بر اینکه ایران به دنبال سلاح هستهای نیست و همچنین اشاره به معیارهای دوگانه در قبال رژیم صهیونیستی، که گرچه دارای سلاح هستهای است اما این مصونیت را هم دارد که به همه پایتختهای جهان حمله کند و در عین حال هیچ شماتتی از سوی جامعه جهانی نمیشود و آمریکا دست این رژیم را کاملا باز گذشته است. همچنین اشاره به مردم فلسطین و غزه در این مقطع اهمیت زیادی داشت؛ چراکه ایران در کنار دفاع از مظلومیت مردم خود، حمایت از مظلومیت مردم فلسطین را نیز مورد تأکید قرار داد.
موضوع مهم دیگر، تأکید رئیسجمهور بر حضور و انسجام مردم بود. ایشان تصریح کرد که هرچه فشار آمریکا علیه مردم ایران افزایش یابد، مردم منسجمتر و با قدرت بیشتری در صحنه حضور خواهند یافت و از آغاز جنگ تاکنون نیز مردم ایران میدان را ترک نکردهاند. به نظر من، مجموع این موارد از نقاط مثبت سخنرانی رئیسجمهور بود و میتوان آن را یکی از سخنرانیهای بسیار خوب رؤسایجمهور ایران در مجمع عمومی سازمان ملل دانست.
دیپلماسی و دفاع مشروع باهم میتوانند برای کشور عزت به همراه داشته باشند
پزشکیان در سخنرانی خود هم از آمادگی ایران برای دفاع از خود و هم از آمادگی برای دیپلماسی سخن گفت. گروهی منتقد این بخش دوم هستند، به نظر شما طرح فقط یکی از این آمادگیها میتواند، تامین کننده منافع ملی تعریف شود؟
دفاع مقتدرانه نظامی در کنار دیپلماسی عزتمندانه، همیشه منافع جمهوری اسلامی ایران را تأمین کرده است. ما این موضوع را در دوره جنگ تحمیلی و حملات تجاوزکارانه رژیم بعثی علیه ایران نیز شاهد بودیم؛ بهگونهای که در کنار اقتدار نظامی ما در جبههها و سلحشوری رزمندگان اسلام، در نهایت توانستیم مواضع خود را در رابطه با قطعنامه ۵۹۸ به کرسی بنشانیم و در واقع، بهصورت عزتمندانه از فتنهای که صدام برای ایران ایجاد کرده بود، عبور کنیم.
دیپلماسی و دفاع مشروع همواره در کنار یکدیگر بودهاند و میتوانند برای کشور عزت و افتخار به همراه داشته باشند. اما نکته مهمی که اشاره شد این است که اگر طرف مقابل از یک سو خود را طرفدار دیپلماسی نشان دهد، اما از سوی دیگر و در قالب دیپلماسی بخواهد سلطه طلبی کند و به ایران زور بگوید، قطعاً ما آن را نخواهیم پذیرفت.
کشورهای منطقه برای تأمین منافع خود، چارهای جز بودن کنار هم ندارند
در سخنرانی رئیسجمهور، وی به موضوع امنیت منطقهای اشاره کرد، این تاکید دوباره بر امنیت دستهجمعی، از تریبون مجموع عمومی سازمان ملل چه پیامی به کشورهای منطقه ارسال میکند؟
ایشان پیام انقلاب را منتقل کردند. از همان اوایل پیروزی انقلاب اسلامی، ما همواره کشورهای منطقه را به ایجاد امنیت مشترک دعوت میکردیم و معتقد بودیم که ما میتوانیم با هم و در کنار یکدیگر امنیت منطقه را حفظ کنیم و نیازی به دخالت کشورهای بیگانه، بهخصوص آمریکا، نداریم. خوشبختانه در مقطعی که آقای پزشکیان این موضوع را مطرح کردند، این باور در میان کشورهای خلیج فارس نیز ایجاد شده است؛ چراکه به دنبال این حمله متجاوزانه آمریکا علیه ایران، کاملاً برای همه کشورها مشخص شد که پایگاههای نظامی آمریکا نه در خدمت تأمین امنیت کشورهای خلیج فارس، بلکه در خدمت تأمین منافع رژیم صهیونیستی هستند.
امروز میبینیم که در این رابطه، یک نقطه اشتراک میان کشورهای منطقه وجود دارد و آن اینکه میخواهند با یکدیگر و در کنار هم امنیت را حفظ کنند. بهتدریج، این موضوع تثبیت میشود و تأکید آقای پزشکیان نیز کاملاً دقیق بود. کشورهای منطقه برای تأمین منافع خود چارهای ندارند جز اینکه در کنار هم باشند. همانطور که ایشان اعلام کرده است، اگر امنیت برای یک کشور نباشد، قطعاً برای کشورهای دیگر هم نخواهد بود. لذا به اعتقاد من، این موضوع یک گفتمان است؛ گفتمان انقلاب اسلامی که ما در عرصه دیپلماسی و در مذاکره با مقامات کشورهای منطقه باید مکرر به آن بپردازیم و زمینه تحقق این امر نیز وجود دارد.
ضرورت حضور در سازمان ملل منحصر به مقطع فعلی نبوده است
با توجه به اینکه پیش از حضور هیئت ایرانی در این نشست، دیدگاههای مختلفی از سوی موافقان و مخالفان مطرح میشد، پس از این سخنرانی، ارزیابی شما از این سفر و اینکه آیا به نفع ایران بود یا خیر، چیست؟
در یک کشور آزاد مانند ایران، درباره تحولات و اتفاقاتی که در حال رخ دادن است، اظهارنظرهایی مطرح میشود و مانعی هم ندارد اما واقعیت این است که حضور در سازمان ملل منحصر به مقطع فعلی نبوده است. از ابتدای انقلاب و از دوره شهید رجایی، ما در سازمان ملل حضور داشتهایم. یک رئیسجمهور ما در طول دوره هشتساله ریاستجمهوری، ۹ بار به سازمان ملل رفتند و پس از آن نیز تمامی رؤسای جمهور در این نشست شرکت کردهاند. خود شهید رئیسی نیز در دوره دو ساله ریاستجمهوری دو بار به سازمان ملل رفت. ما باید حتماً از این تریبون استفاده کنیم.
به یاد دارم زمانی که امام مجاهد شهید ما از مجمع عمومی بازگشتند، پس از آن سخنرانی تاریخی، در یک سخنرانی در تهران گفتند: «من از بلندترین منبر جهان صحبت کردم». این تعبیر ایشان، یعنی «منبر»، بسیار معنادار است؛ منبر جایی است که مرکز هدایت است و علما بر آن مینشینند تا مردم را هدایت کنند. این منبر بزرگ برای همه رؤسای جمهور فرصتی است تا بتوانند از این تریبون با مردم جهان سخن بگویند، راستی و حقیقت را به جهان ابلاغ کنند و مواضع درست خود را تشریح کنند. به نظر من، اقدامی که انجام شد، اقدامی بسیار مثبت بود.