عصر قم - آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای لبخند زد و گفت: «اینها کسبوکارشان از دروغ است. دعا کنید بتوانند کسبوکار حلالی پیدا کنند.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، در فضای رسانهای معاصر، یکی از پدیدههای پرتکرار و اثرگذار، «تولید و بازنشر شایعه» است؛ پدیدهای که در بستر شبکههای اجتماعی، سرعت و دامنه انتشار آن چند برابر شده و گاه مرز میان خبر و جعل را مخدوش میکند. در چنین فضایی، نحوه مواجهه چهرههای علمی و اجتماعی با این نوع اخبار، خود به یک رفتار قابل تحلیل تبدیل میشود. در همین چارچوب، روایتهایی از سیره رفتاری حضرت آیت الله سید مجتبی خامنهای بهعنوان نمونههایی از واکنش آرام و غیرتنشزا به اخبار جعلی مطرح شدهاند.
کتاب «در مسیر پدر»، در روایت بیستوهفتم با عنوان «دعا برای دروغگویان»، به مواجههای ساده اما معنادار با یک شایعه رسانهای اشاره میکند؛ مواجههای که در آن، بهجای واکنش تند یا انکار هیجانی، نوعی پاسخ اخلاقی و آرام ارائه میشود. این روایت، در عین سادگی، به مسئله مهم «مدیریت واکنش در برابر دروغ رسانهای» میپردازد.
«دعا برای دروغگویان»
طلبهها دور استاد را گرفته بودند و سؤال میپرسیدند. گوشیام را باز کردم، داشتم تلگرامم را چک میکردم که پیام کانال «آمدنیوز» روحالله زم را دیدم. نوشته بود: «سید مجتبی خامنهای وارد لندن شد!»
نگاهی به صفحهی گوشی کردم و نگاهی به استاد. زبان توی دهان چرخاندم و گفتم: «استاد، شما چهطور همزمان هم اینجا در قم هستید و هم در لندن؟ شما طیالارض بلدید؟!» و پیام زم را نشانش دادم.
آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای لبخند زد و گفت: «اینها کسبوکارشان از دروغ است. دعا کنید بتوانند کسبوکار حلالی پیدا کنند.»
به روایت: حجتالاسلام والمسلمین فتحی (شاگرد استاد)
منبع: آپارات
این روایت در ظاهر، واکنشی کوتاه به یک خبر جعلی در فضای مجازی است، اما در سطح تحلیلی، به چند لایه مهم در مواجهه با پدیده شایعه میپردازد. نخست، تشخیص سریع ماهیت غیرواقعی خبر و تبدیل آن از «اتهام یا ادعا» به «رفتار رسانهای هدفمند» است؛ جایی که تولیدکننده شایعه نه صرفاً یک خطاکار، بلکه کنشگری با منطق اقتصادی یا انگیزشی خاص معرفی میشود.
نکته دوم، نوع پاسخ به این وضعیت است. در این روایت، بهجای تقابل مستقیم، تخطئه یا واکنش هیجانی، پاسخ در قالب یک جمله آرام و دعاگونه بیان میشود: «دعا کنید بتوانند کسبوکار حلالی پیدا کنند.» این نوع واکنش، در ادبیات اخلاقی، مصداق «تخفیف تنش در مواجهه با دروغ» و تلاش برای خارج کردن فضا از چرخه درگیری کلامی تلقی میشود.
از منظر اجتماعی، چنین رویکردی میتواند بهعنوان الگویی برای مدیریت مواجهه با اخبار جعلی در نظر گرفته شود؛ الگویی که بهجای بازتولید تنش، بر کاهش اهمیت روانی شایعه و بازگرداندن آن به سطحی اخلاقی و غیرهیجانی تأکید دارد. در این چارچوب، تمرکز از «شخص منتشرکننده خبر» به «ماهیت اقتصادی و رفتاری تولید دروغ» منتقل میشود.
بدین ترتیب، «دعا برای دروغگویان» در کتاب «در مسیر پدر»، صرفاً یک خاطره کوتاه نیست، بلکه بازتاب یک نوع مواجهه اخلاقی با رسانه و شایعه است؛ مواجههای که در آن، آرامش گفتار و پرهیز از واکنش تند، بهعنوان بخشی از منطق رفتاری در برابر فضای پرتنش اطلاعاتی تعریف میشود.