عصر قم - کاشان- رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان کاشان گفت: امروز حوزههای علمیه یکی از عالمانی را از دست دادند که جمع میان فقاهت، تحقیق، رجال، تاریخ حوزه، اخلاق و تواضع بود.
حجتالاسلام مهدی بصیرتی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در کاشان، ارتحال حضرت آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی را ضایعه سنگینی برای حوزههای علمیه و جامعه دینی کشور دانست و گفت: آیتالله شبیری زنجانی از عالمانی بود که شخصیت او را نمیتوان تنها با عنوان مرجع تقلید یا استاد حوزه توصیف کرد، بلکه ایشان یکی از حلقههای مهم اتصال حوزه معاصر با سنت علمی، اخلاقی و تاریخی عالمان سلف بود.
وی افزود: آن مرحوم نزدیک به ۹ دهه از عمر شریف خود را در مسیر تحصیل، تحقیق، تدریس و تربیت شاگرد سپری کرد و در این مسیر به یکی از چهرههای برجسته فقاهت، رجال و حدیث تبدیل شد، ایشان از کودکی در فضای علمی حوزه رشد کرد و پس از طی مراحل مختلف تحصیل، سالها در محضر بزرگانی همچون آیتالله بروجردی و آیتالله سید محمد محقق داماد به تحصیل پرداخت و در نجف نیز از محضر بزرگانی همچون آیات سید عبدالهادی شیرازی، سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خویی بهره برد.
حجت الاسلام بصیرتی با اشاره به حضور طولانی آیتالله شبیری در درس آیتالله محقق داماد اظهار داشت: ۲۱ سال حضور در درس خارج فقه آیتالله محقق داماد و همراهی علمی با بزرگانی همچون امام موسی صدر و شهید آیتالله بهشتی نشاندهنده جایگاه علمی ایشان در نسل مهمی از عالمان حوزه قم است، خود ایشان امام موسی صدر را نخستین هم بحث و یکی از عوامل علاقهمندی بیشتر خود به تحصیل علوم حوزوی معرفی کرده بود.
وی ادامه داد: یکی از ویژگیهای کمنظیر آیتالله شبیری زنجانی، حافظه شگفتانگیز و محفوظات گسترده ایشان بود، کسانی که با آن مرحوم مجالست داشتند، با گنجینهای از خاطرات، نامها، سلسلههای علمی، روایات، مباحث رجالی و جزئیات تاریخ حوزه مواجه بودند، به تعبیر دیگر، بخشی از حافظه زنده حوزههای علمیه در وجود این عالم بزرگوار جمع شده بود.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی کاشان با اشاره به جایگاه ویژه ایشان در علم رجال گفت: تحقیق علمی «رجال نجاشی» که با استفاده از ۱۴ نسخه انجام شد، تنها یکی از نمونههای دقت و تتبع کمنظیر ایشان است، همچنین مجموعه چهارجلدی «جرعهای از دریا» بخشی از این میراث ارزشمند را در قالب مقالات، تعلیقات و گفتارهای علمی، تاریخی و اخلاقی در اختیار نسلهای بعد قرار داده است، اهمیت این آثار در آن است که علاوه بر مباحث علمی، اطلاعات ارزشمندی درباره زندگی و شخصیت عالمان و تاریخ حوزههای علمیه در آنها ثبت شده است.
حجت الاسلام بصیرتی افزود: در میان شاگردان و نزدیکان، ایشان با عنوان صمیمانه «حاج آقا موسی» شناخته میشد و این تعبیر صمیمی در کنار مقام بلند علمی و مرجعیت ایشان، جلوهای از شخصیت متواضع، سادهزیست و بیتکلف آن عالم بزرگوار را نشان میدهد. سلامت نفس، پرهیز از تشریفات و دلبستگی به زندگی ساده حوزوی از ویژگیهایی بود که در شخصیت ایشان برجستگی داشت.
وی با اشاره به خاندان علمی آیتالله شبیری زنجانی گفت: ایشان خود محصول یک خاندان ریشهدار علمی بود، پدر بزرگوارشان آیتالله سید احمد زنجانی از عالمان برجسته حوزه بود و ارتباط علمی و صمیمانهای نیز با امام خمینی داشت، بخشی از خاطرات و نامههای میان امام و آیتالله سید احمد زنجانی بعدها توسط فرزند ایشان روایت و ثبت شد و همین موضوع آیتالله شبیری را به یکی از راویان ارزشمند تاریخ شفاهی حوزه معاصر تبدیل کرد، در منابع منتشرشده از ایشان، نامه امام خمینی به پدرشان و علاقه و ارادت متقابل میان این دو عالم نیز نقل شده است.
حجتالاسلام بصیرتی با اشاره به ارتباط علمی و صمیمانه آیتالله شبیری زنجانی با رهبر انقلاب گفت: این ارتباط نیز از بخشهای مهم زندگی علمی و حوزوی ایشان بود و سابقه آن به سالهای پیش از رهبری بازمیگشت. جلسات علمی خصوصی میان این دو عالم برگزار میشد و مباحث علمی بهویژه در حوزه رجال از موضوعات مورد گفتوگو بود، این ارتباط علمی و صمیمانه در طول سالیان ادامه داشت و نشاندهنده جایگاه علمی ویژه آیتالله شبیری در میان بزرگان حوزه بود.
وی افزود: اهمیت شخصیت آیتالله شبیری در این است که ایشان در یک دوره تاریخی طولانی، هم با میراث علمی حوزههای گذشته ارتباط مستقیم داشت و هم تحولات حوزه معاصر را از نزدیک تجربه کرد، از این جهت، رحلت ایشان، از دست رفتن یکی از حاملان حافظه تاریخی حوزههای علمیه نیز به شمار میرود.
حجت الاسلام بصیرتی با اشاره به تأسیس مدرسه و مرکز فقهی امام محمد باقر علیهالسلام گفت: توجه ایشان به آینده حوزه نیز در کنار اهتمام به میراث گذشته قابل توجه بود. تأسیس مدرسه فقهی امام محمد باقر علیهالسلام با هدف تربیت فقیهان توانمند و همچنین ایجاد مرکز فقهی برای تحقیق و نشر آثار، نشان میدهد که ایشان در کنار حفظ تراث گذشته، دغدغه تربیت نسل آینده فقاهت را نیز داشت.
وی در پایان خاطرنشان کرد: امروز حوزههای علمیه یکی از عالمانی را از دست دادند که جمع میان فقاهت، تحقیق، رجال، تاریخ حوزه، اخلاق و تواضع بود، آیتالله شبیری زنجانی با عمر طولانی و پربرکت علمی خود، میراثی از دانش و تجربه را برجای گذاشت که حفظ و معرفی آن برای نسل جدید حوزه یک ضرورت است، بیتردید نام این عالم بزرگ در تاریخ معاصر حوزههای علمیه به عنوان فقیهی دقیق، محققی برجسته، عالمی سادهزیست و حافظ بخشی از حافظه علمی و تاریخی حوزه ماندگار خواهد بود. /۱۳۰۷/
خبرنگار: محمد ملک آبادی