عصر قم - اختلال در مسیرهای سنتی کشتیرانی و افزایش ریسک آبراههای منطقه، بندر عقبه اردن را به یکی از برندگان تغییر مسیر تجارت تبدیل کرده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ بندر عقبه اردن دیگر صرفاً یک گذرگاه دریایی برای تأمین نیازهای بازار داخلی این کشور نیست، بلکه بهتدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مراکز اصلی تجارت منطقهای است. روندی که از اختلال در مسیرهای سنتی کشتیرانی و تمایل شرکتها و واردکنندگان برای یافتن مسیرهایی امنتر و انعطافپذیرتر ناشی میشود.
براساس گزارش شبکه الجزیره در این میان، تجارت ترانزیتی بزرگترین بهرهمند از این تحول به شمار میرود. چراکه جنگ و تنشهای منطقهای شرکتها و واردکنندگان را به بازنگری در مسیرهای حملونقل واداشته و آنها را به جستوجوی مسیرهایی سوق داده است که از مناطق پرخطر بهویژه تنگه هرمز، دور باشند.
عقبه؛ مسیر تازه کالا به عراق
از شهر عقبه در جنوب اردن، محمولههای دریایی حرکت خود را آغاز میکنند و سپس از طریق مسیر زمینی به بازارهای مختلف منطقه بهویژه عراق و همچنین سوریه و لبنان، منتقل میشوند.
موقعیت جغرافیایی عقبه به این مسیر امکان میدهد بخشی از کالاهایی را که پیشتر از طریق بنادر خلیج فارس به عراق میرسیدند، از مسیر جایگزینی وارد این کشور کند.
آمارهای نیمه نخست سال جاری میلادی، ابعاد این تحول را نشان میدهد. فعالیت ترانزیتی در بندر عقبه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۵۵ درصد افزایش یافته است. همچنین تعداد کانتینرهای عبوری از پایانه کانتینری عقبه از ۶۰ هزار کانتینر استاندارد فراتر رفته است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته میلادی حدود ۲۳ هزار کانتینر بود.
اما روشنترین تغییر در تجارت کالاهای عازم عراق دیده میشود. شمار کانتینرهایی که در ماه ژوئیه سال جاری میلادی از طریق اردن به عراق رسید به حدود ۳۷ هزار کانتینر افزایش یافت. در حالی که این رقم در ژوئیه سال گذشته میلادی تنها حدود ۳۶۰۰ کانتینر بود. یعنی افزایشی نزدیک به ۹۰۰ درصدی در این بخش به وقوع پیوسته است.
جهش در جابهجایی کالا
رونق بندر عقبه تنها به بخش کانتینری محدود نمیشود. جابهجایی کالا و محمولههای فله خشک شامل غلات و مواد اولیه غذایی و صنعتی نیز در ماه ژوئیه بیش از ۴۰ درصد افزایش یافت و حجم آن به حدود ۶۶۶ هزار تن رسید.
بندر گاز مایع نیز شاهد افزایش فعالیت بود و از ابتدای سال تا ژوئیه حدود ۳۷۰ هزار تن محموله دریافت کرد که نسبت به مدت مشابه رشد نزدیک به ۱۲ درصدی را نشان میدهد.
همچنین حجم عملیات مراکز نفت و گاز بندر عقبه در نیمه نخست سال جاری میلادی بیش از ۴۰ درصد افزایش یافت و از ۲ میلیون تن فراتر رفت. این افزایش عمدتاً تحت تأثیر رشد تخلیه نفت خام و فرآوردههای نفتی و افزایش حملونقل دریایی سوخت و مشتقات نفتی بوده است.
تغییر مسیر تجارت دیگر موقتی نیست
در بخش کانتینری، رشد فعالیت ترانزیتی از ابتدای سال تا ژوئیه به حدود ۱۸۰ درصد رسید. شاخصی که نشان میدهد تغییر مسیرهای تجاری دیگر پدیدهای موقتی یا محدود به یک بخش خاص نیست.
این تحول از بازطراحی بخشی از زنجیرههای تأمین در منطقه حکایت دارد. بخشی از کالاهایی که اکنون به عراق میرسند، پیشتر از طریق بنادر خلیج فارس وارد میشدند، اما اکنون مسیر آنها تغییر کرده و از طریق بندر عقبه و سپس بهصورت زمینی وارد خاک عراق میشوند.
از این منظر، اهمیت عقبه تنها به این دلیل نیست که این بندر تنها بندر دریایی اردن محسوب میشود. بلکه توانایی آن برای ایفای نقش بهعنوان یک دروازه لجستیکی منطقهای اهمیت بیشتری دارد. دروازهای که مسیرهای دریایی را به بازارهای زمینی شام و منطقه بینالنهرین متصل میکند.
عقبه؛ برنده افزایش ریسک مسیرهای سنتی
با تداوم خطراتی که مسیرهای سنتی کشتیرانی را تهدید میکند، شرکتها بیش از گذشته به سمت تنوعبخشی به مسیرهای حملونقل و کاهش وابستگی به گذرگاههایی حرکت میکنند که بیشتر در معرض اختلال قرار دارند.
در چنین شرایطی، اهمیت بندر عقبه نیز افزایش مییابد. زیرا هرچه هزینه و ریسک استفاده از مسیرهای تجاری سنتی بیشتر شود، ارزش بنادر و مسیرهایی که میتوانند گزینههای جایگزین ارائه دهند نیز افزایش پیدا میکند.
به این ترتیب، بندر اردنی عقبه در حال عبور از نقش یک گذرگاه ملی و تبدیل شدن به یکی از گرههای روبهرشد شبکه تجارت منطقهای است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸