عصر قم - حوزههای علمیه برای پاسخ به نیازهای تبلیغی نسل جدید باید با حفظ اصالت دینی، زبان و ابزارهای روز را بشناسند و حضور مؤثرتری در فضای مجازی داشته باشند؛ ازاینرو تربیت طلاب رسانهدان و توسعه تبلیغ دیجیتال ضروری است.
به گزارش سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، روزگاری منبر و مدرسه، تنها پنجره جانهای تشنه به سوی آسمان بود. امروز اما جوان ما، در جیب خویش، هزاران "مرجع" حمل می کند؛ صفحه ای که هر لحظه او را به خود می خواند، هر لحظه تصویری تازه، لذتی زودگذر، و پیامی می فرستد که آرام آرام جای کتاب و درس و ذکر را می گیرد.
رسالت حوزه، همان رسالت انبیاست: هدایت انسان به سوی خدا. به تعبیر امام شهید امت رضوان الله تعالی علیه، تبلیغ باید اولویت اول حوزه قرار گیرد و علم اولویت دوم. خصوصاً وقتی وسیله هدایت و تبلیغ تغییر می کند و ما همچنان با زبان دیروز سخن می گوییم، فاصله ای پدید می آید که هر روز عمیق تر می شود. این نه شکست دین و مذهب است، «که بعضی ها ندای وا اسلاما سر داده اند» بلکه کاستی روش است؛ و روش، مقدس و وحی منزل نیست، رسالت الهی تبلیغ دین خدا مقدس است.
قرآن کریم خود این اصل را به روشنی بیان فرموده آنجا که می فرماید وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِیُبَیِّنَ لَهُمْ، یعنی ما هیچ پیامبری نفرستادیم مگر به زبان قوم خویش، تا برایشان روشن سازد. این یعنی حتی وحی الهی نیز در قالب زبان و فهم مخاطب نازل شده، نه آنکه مخاطب مجبور به فهم زبانِ فراتر از خویش باشد. همین معنا در کلام رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز بازتاب یافته آنجا که فرمودند إنّا معاشر الأنبیاء أمرنا أن نکلّم الناس علی قدر عقولهم، یعنی ما گروه پیامبران مأموریم با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوییم.
فضای مجازی شمشیری دو لبه است: هم می تواند مسیر حقیقت را کوتاه کند، هم می تواند جان جوان را در گردابی از تصویر و غفلت غرق سازد. اعتیادی که نه تنها وقت، که ایمان را نیز می رباید، همان گونه که الان جامعه جهانی درگیر این موضوع مهم و بی انتها شده است.
بی تردید حوزه علمیه، بی آنکه از اصالت سنتی خویش دست بکشد، باید به صورت عملی و کاربردی زبان عصر را بیاموزد، که عالم دین، نه فقط در مسجد که در همان فضایی حاضر شود که جامعه و جوان امروز نفس می کشد. شاید بگویید این کار در حال انجام است، اما علاوه بر تحسین اقدامات انجام گرفته از سوی مراکز حوزوی، تاکید بر سازمان دهی و آموزش محور شدن این عرصه ظریف و پرفایده تبلیغی است.
هدایت، رسالتی است که باید به هر زبانی که مخاطب می فهمد بیان شود، نه آنکه مخاطب مجبور شود زبان دیروز را بیاموزد. این همان سنت الهی است که در قرآن و سیره پیامبران جاری بوده و امروز نیز باید راهنمای ما باشد.
برای عبور از این معضل، حوزه باید فضای مجازی را نه تهدید که فرصتی مغتنم و میدان جدید تبلیغ ببیند و با تربیت طلاب آشنا به زبان رسانه، محتوای دینی کوتاه، جذاب و حرفه ای تولید کند؛ تبلیغ دیجیتال را به رشته ای مستقل با استاد و سرفصل مشخص بدل سازد؛ به جای سخنرانی یک طرفه، گفت وگویی صادقانه با پرسش ها و شبهات جوانان برقرار کند؛ در کیفیت تولید یعنی تصویر، تدوین و پژوهش سرمایه گذاری کند، و این موضوع نیاز به تامین بودجه ای دارد که با روش های سنتی تفاوت فراوان دارد، «نگارنده سال های زیادی به دنبال تهیه ابزار و سخت افزار مورد نیاز تولید محتوا است! که فراهم نشده، به نوشتن متن روی آورده است» نه صرفاً در کمیت انتشار؛ سواد رسانه ای و مدیریت زمان را به جوانان و خانواده ها بیاموزد تا خود در برابر الگوریتم های اعتیادآور مصون شوند؛ و در نهایت، فضای مجازی را پلی برای ورود به ارتباط حضوری عمیق تر استاد و شاگرد قرار دهد، نه جایگزینی برای آن.
روحانی جانباز علیرضا حسین پور