عصر قم - شببویی با بیان اینکه روایتگری دستاوردهای الهی جهاد، عامل ایجاد آگاهی، انسجام امت و شکلگیری ارادهای نوین در ملت ایران است گفت: این روایت ها می تواند مرزهای جهاد را فراتر از دستاوردهای نظامی، تا افق تمدنی و انسانسازی پیش ببرد.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا ، حمیدرضا شببویی، پژوهشگر علوم اسلامی، روز گذشته در نشست «بازخوانی دستاوردهای راهبردی ایران اسلامی در جنگ تحمیلی سوم» که در سالن جلسات خبرگزاری رسا برگزار شد با تأکید بر ضرورت روایت دستاوردهای جنگ، گفت: روایت قدرت را میتوان از دو بعد «عرضی» و «طولی» مورد بررسی قرار داد؛ بعد عرضی آن به پیوند دلهای مؤمنان و شکلگیری امت مربوط میشود و بعد طولی آن، ناظر به آینده و انسانهایی است که باید پروژههای بزرگ پیشروی انقلاب اسلامی را دنبال کنند .
روایت دستاوردهای جهاد و ایجاد آگاهی در جامعه
وی با اشاره به آیه ۱۲۲ سوره توبه اظهار کرد: این آیه که در میان طلاب بهعنوان آیه «طلبگی» شناخته میشود، در ارتباط با جنگ تبوک نازل شده و در تفاسیر، معانی مختلفی برای آن بیان شده است؛ اما یکی از تفاسیر مهم و مورد قبول شیعه و اهل سنت، ناظر به مسئله جهاد است . بر اساس این تفسیر، همه مؤمنان الزاماً در صحنه نبرد حضور پیدا نمیکنند؛ گروهی وارد میدان جهاد میشوند و در مقابل دشمن میایستند، اما مأموریت دیگری نیز وجود دارد و آن، بازگشت گروهی از مجاهدان و روایت دستاوردهای الهی جهاد برای کسانی است که در میدان حضور نداشتهاند .
این پژوهشگر افزود: مرحوم طبرسی نیز بر همین نکته تأکید دارد که مجاهدان باید دستاوردهای الهی حاصلشده در میدان جهاد را برای دیگران تبیین کنند. اگر این روایت بهدرستی صورت گیرد، آگاهی و بیداری در دلهای مؤمنان ایجاد میشود و زمینه پیوستن آنان به این حرکت فراهم خواهد شد . بنابراین، روایت قدرت یک کارکرد مهم دارد؛ هنگامی که در صحنه نبرد، بهویژه در مواجهه مستقیم با رأس کفر، لایههای باطنی و دستاوردهای الهی جهاد آشکار میشود، اگر این دستاوردها بهدرستی روایت شوند، میتوانند دلهای مؤمنان را به یکدیگر متصل کرده و زمینه شکلگیری یک امت را فراهم کنند .
پیام امام خمینی(ره) و سخن از «فتوحات جنگ»
شببویی در ادامه با اشاره به پیام امام خمینی(ره) پس از پذیرش قطعنامه، گفت: امام در آن پیام خطاب به مردم جهان تأکید میکنند که باید به خوابرفتگان و غفلتزدگان هشدار داد و آنان را به بیداری فراخواند؛ زیرا در جهانی زندگی میکنیم که در کنار «لانههای گرگ» قرار گرفتهایم و جای خواب و غفلت نیست . نکته قابل توجه این است که امام خمینی(ره) پس از این تعابیر، از «فتوحات جنگ» سخن میگویند و این فتوحات را صرفاً در قالب دستاوردهای نظامی و سرزمینی تعریف نمیکنند، بلکه انسانهایی که در جریان جنگ شکل گرفتهاند، بخشی از فتوحات جنگ هستند .
این پژوهشگر با اشاره به نگاه عرفانی امام خمینی(ره) به حقیقت انسان اظهار کرد: بر اساس این نگاه، وقتی اراده انسانی در مراتب مختلف جابهجا میشود، انسانهای جدیدی در عالم شکل میگیرند. بنابراین، سخن امام درباره فتوحات جنگ را باید از این منظر نیز فهم کرد؛ جنگ انسانهایی را پدید آورد که اراده آنان در میدان مبارزه با استکبار شکل گرفته بود و این انسانها میتوانستند آینده انقلاب اسلامی را بسازند .
جنگ تحمیلی سوم و شکلگیری اراده جدید در ملت ایران
شببویی با اشاره به سخنان رهبر شهید انقلاب درباره جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: در جنگ اخیر، برخی دستاوردها مانند موشکها، پهپادها و عملیاتهای نظامی مورد توجه قرار گرفت و حتی نماز جمعه معروف به «نماز جمعه نصر» نیز از اهمیت ویژهای برخوردار بود، اما رهبر شهید انقلاب تأکید کردند که این موارد در مرتبه دوم قرار دارند و آنچه در درجه نخست اهمیت دارد، «قدرت عزم» ملت ایران است . ملت ایران در این جنگ به اعتمادبهنفسی دست یافت که میتواند در برابر آمریکا بایستد.
وی با بیان اینکه انسانی که چنین ارادهای را در خود تجربه کرده، دیگر همان انسان پیش از جنگ نیست، تصریح کرد: از همین رو، حتی آسیبها و مسائل اجتماعی پس از جنگ را نیز نمیتوان دقیقاً با معیارهای پیش از جنگ تحلیل کرد. مسئله مهم این است که ملت ایران اراده کرده است در برابر بزرگترین تمدن شیطانی بایستد. ممکن است بسیاری در جهان اسلام آمریکا را شیطان بدانند، اما صرف این اعتقاد الزاماً آنان را به قیام و ایستادگی در برابر آن دستگاه وادار نمیکند. آنچه اهمیت دارد، شکلگیری ارادهای است که بتواند انسان را به میدان عمل وارد کند .
پژوهشگر علوم اسلامی افزود: نکته اصلی این است که چه نوع آگاهی میتواند انسان را به قیام وادارد. در جریان جنگ اخیر نوعی روایت الهیاتی جدید از قدرت در میان ملت ایران شکل گرفت و مردم به صورت یکپارچه وارد صحنه شدند .
انسجام اجتماعی و حفظ اراده قیام
شببویی در ادامه با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر انسجام اجتماعی گفت: علت اینکه ایشان بر مسئله انسجام اجتماعی دست میگذارند این است که تفرقه، تشدد و تنازع میتواند آن اراده، نشاط و حالت قیامی را که برای ایستادگی در برابر دستگاه استکبار شکل گرفته، از بین ببرد . آنچه امروز اهمیت دارد، حفظ این نشاط، پویایی و اراده جدید است؛ زیرا اگر قرار است ملت ایران در برابر دستگاه استکباری بایستد، باید انسانی در اندازه این پروژه شکل گرفته باشد .
این پژوهشگر با اشاره به مفهوم «خونخواهی» نیز اظهار کرد: مقام خونخواهی تنها یک ادعا نیست؛ کسی که میخواهد ادعای خونخواهی داشته باشد، باید انسانی در تراز این مسئولیت باشد و ارادهای متناسب با این پروژه در خود ایجاد کرده باشد . پس از واقعه عاشورا نیز این مسیر تا ظهور حضرت حجت(عج) ادامه پیدا میکند و انسانهایی باید شکل بگیرند که توانایی پذیرش و تحقق پروژههای بزرگ را داشته باشند. به اعتقاد وی، جنگ اخیر ملت ایران را در مسیر شکلگیری چنین انسانی قرار داده است و باید تلاش کرد این ظرفیت به ثمر برسد .