عصر قم - رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با تأکید بر جنگ ترکیبی دشمن، تابآوری ملی و انسجام اجتماعی را از ارکان دفاع پیچیده ایران دانست.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام والمسلمین علی نهاوندی، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، با تحلیل راهبردهای مطرحشده از سوی اندیشکدههای نزدیک به جریان سیاسی دونالد ترامپ درباره ایران، اظهار کرد: طراحان راهبرد فشار علیه ایران صرفاً به اقدام نظامی مستقیم اکتفا نمیکنند، بلکه برای تحقق اهداف خود مجموعهای از فشارهای نظامی، اقتصادی، سیاسی، اطلاعاتی و اجتماعی را بهصورت همزمان دنبال میکنند.
وی افزود: جنگ برای طرف مقابل صرفاً یک عملیات نظامی نیست، بلکه بخشی از راهبردی ترکیبی برای تضعیف ساختار قدرت و تغییر محاسبات داخلی ایران است.
هدف دشمن، تضعیف سرمایه اجتماعی و تابآوری ملی است
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به نقش اقتصاد و جامعه در راهبرد فشار دشمن، گفت: یکی از نقاط تمرکز این رویکرد، ایجاد فشار بر بحرانهای اقتصادی و فعال کردن شکافهای اجتماعی و هویتی است تا فشار خارجی به نارضایتی داخلی و نارضایتی نیز به تضعیف سرمایه اجتماعی و کاهش تابآوری ملی منجر شود.
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی ادامه داد: قدرت ایران فقط در تجهیزات نظامی خلاصه نمیشود و بخش مهمی از قدرت راهبردی کشور در تابآوری مردم، انسجام ملی، اعتماد عمومی و توان تحمل فشار نهفته است؛ ازاینرو دشمن تلاش میکند این مؤلفهها را تضعیف کند.
وی با اشاره به برخی توصیههای مطرحشده در تحلیلهای راهبردی طرف مقابل، اظهار کرد: پرهیز از توافق جامع، حفظ فشار اقتصادی، ایجاد ائتلاف ضدایرانی، فعالسازی ظرفیت جریانهای مخالف و ایجاد فشار اجتماعی از جمله مؤلفههایی است که در یک الگوی چندلایه علیه ایران دنبال میشود.
مدیریت راهبردی و انسجام داخلی مانع زنجیرهای شدن بحرانها شد
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه این راهبرد تاکنون به نتیجه مورد انتظار دشمن نرسیده است، تصریح کرد: اشراف اطلاعاتی، هماهنگی میان بخشهای نظامی، دیپلماسی و قوای سهگانه، پشتیبانی اجتماعی و ایستادگی مردم و مهمتر از همه مدیریت و هدایت راهبردی رهبری موجب شده است فشارهای مختلف به یکدیگر متصل نشوند و دشمن نتواند از یک بحران، زنجیرهای از بحرانهای داخلی ایجاد کند.
وی البته تأکید کرد که ناکامی دشمن به معنای پایان تهدید نیست و افزود: راهبرد فشار میتواند شکل خود را تغییر دهد و از جنگ مستقیم به جنگ فرسایشی، فشار اقتصادی و عملیات شناختی و اجتماعی تغییر مسیر دهد.
اقتصاد، رسانه و انسجام اجتماعی بخشی از میدان نبرد هستند
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی مهمترین درس مرحله اخیر را ضرورت نگاه جامع به مفهوم جنگ دانست و گفت: نباید جنگ را صرفاً در میدان نظامی تعریف کرد؛ امروز اقتصاد، افکار عمومی، انسجام اجتماعی، رسانه، دیپلماسی، اطلاعات و تابآوری ملی همگی بخشی از میدان نبرد هستند.
وی ادامه داد: اگر دشمن بر شکستن تابآوری ملت تمرکز کرده است، پاسخ ایران نیز باید تقویت تابآوری از طریق کاهش آسیبپذیری اقتصادی، افزایش سرمایه اجتماعی، تقویت انسجام ملی، اقناع افکار عمومی و حفظ هماهنگی میان میدان و دیپلماسی باشد.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به تجربه جنگ اخیر، دفاع ایران را نیازمند بازتعریف دانست و خاطرنشان کرد: دیگر نمیتوان با الگوی سنتی «حمله دشمن، پاسخ ایران و آتشبس» با تهدیدات جدید مواجه شد؛ جنگ امروز چندلایه، ترکیبی و شبکهای است و همزمان میدان نظامی، اقتصاد، انرژی، دیپلماسی، رسانه، افکار عمومی و انسجام داخلی را دربرمیگیرد.
دیپلماسی باید دستاوردهای میدان را تثبیت کند
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان میدان و دیپلماسی گفت: ایران نباید مذاکره را جایگزین مقاومت و مقاومت را نیز جایگزین دیپلماسی بداند؛ معادله صحیح، استفاده از میدان برای ایجاد قدرت چانهزنی و بهرهگیری از دیپلماسی برای تثبیت آن قدرت است.
وی افزود: آتشبس نیز نباید صرفاً بهعنوان هدف تلقی شود، بلکه باید ابزاری برای تثبیت دستاوردهای دفاعی و تأمین شروط اساسی ایران باشد؛ در غیر این صورت صرفاً به توقف موقت درگیری منجر خواهد شد.
بازدارندگی باید محاسبات دشمن را تغییر دهد
این استاد حوزه و دانشگاه، ایجاد تردید در محاسبات دشمن را یکی از اصول بازدارندگی دانست و گفت: دشمن باید به این جمعبندی برسد که هیچ گزینه کمهزینهای برای رسیدن به اهداف خود ندارد و هزینه تجاوز برای او جدی و غیرقابل اغماض است.
وی ادامه داد: در معادلات جدید دفاعی، ایران باید از پاسخهای صرفاً قابل پیشبینی عبور کرده و به سمت بازدارندگی چندلایه حرکت کند؛ بهگونهای که دشمن نتواند با اطمینان درباره پیامدهای اقدام خود محاسبه کند.
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی همچنین ابتکار عمل را یکی از عناصر مهم دفاع پیچیده دانست و اظهار کرد: ایران نباید اجازه دهد دشمن موضوع، زمان، زمین، نوع نبرد و حتی روایت جنگ را تعیین کند؛ زیرا در چنین شرایطی کشور عملاً در زمین طراحیشده دشمن بازی خواهد کرد.
روایتسازی منسجم، بخشی از مقابله با جنگ شناختی است
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با تأکید بر اهمیت روایت در جنگ شناختی گفت: واقعیت بدون روایت ممکن است در میدان افکار عمومی شکست بخورد و دشمن بتواند همان واقعیت را وارونه روایت کند.
وی افزود: ایران نیازمند روایتی منسجم است که برای جامعه، منطقه و افکار عمومی جهان توضیح دهد چه اتفاقی رخ داده، دشمن چه اهدافی داشته، چه دستاوردهایی به دست آمده و مرحله بعدی چیست.
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی با اشاره به نقش رسانه ملی و سایر رسانهها در این زمینه تصریح کرد: رسانه فقط وظیفه اطلاعرسانی ندارد، بلکه باید بتواند معنای راهبردی تحولات را برای جامعه تبیین کند.
انسجام ملی، بخشی از دکترین دفاعی کشور است
وی مهمترین سرمایه ایران در صورت طولانی شدن فشارها را «انسجام داخلی و تابآوری ملت» عنوان کرد و گفت: موشک، پهپاد، اقتصاد و دیپلماسی همگی ابزار هستند، اما اگر جامعه در برابر فشار فرسوده شود، هیچ راهبردی پایدار نخواهد ماند.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با تأکید بر ضرورت مراقبت از شکافهای داخلی اظهار کرد: دشمن معمولاً زمانی موفقتر است که بتواند فشار خارجی را به شکاف داخلی تبدیل کند؛ بنابراین حفظ انسجام ملی یک موضوع حاشیهای نیست، بلکه بخشی از دکترین دفاعی کشور است.
وی در عین حال خاطرنشان کرد: مراقبت از امنیت داخلی نباید به معنای حذف نقد، گفتوگو یا مطالبهگری قانونی باشد، بلکه جامعه مقاوم جامعهای است که امکان نقد و اصلاح دارد و اجازه نمیدهد اختلافات سیاسی به فروپاشی انسجام ملی تبدیل شود.
دفاع ترکیبی، معادله جدید بازدارندگی ایران
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی در جمعبندی سخنان خود، دفاع ترکیبی را معادله جدید بازدارندگی ایران دانست و گفت: در این مدل، ایران صرفاً به دنبال دفع حمله دشمن نیست، بلکه میخواهد محاسبات دشمن درباره آغاز، ادامه و پایان جنگ را تغییر دهد.
وی افزود: میدان، دیپلماسی، اقتصاد، انرژی، رسانه، جبهه مقاومت و انسجام ملی جزایر جدا از هم نیستند، بلکه اجزای یک شبکه بازدارندگی ملی و منطقهای هستند.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با تأکید بر اینکه هدف راهبردی ایران ادامه جنگ نیست، تصریح کرد: هدف از افزایش آمادگی و توان دفاعی، جلوگیری از بازتولید جنگ و ایجاد بازدارندگی پایدار است؛ زیرا اگر دشمن بداند هر حمله جدید با مجموعهای از هزینههای نظامی، اقتصادی، سیاسی، منطقهای و روانی مواجه خواهد شد، احتمالاً جنگ را ابزار مناسبی برای رسیدن به اهداف خود نخواهد دانست.
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی در پایان با اشاره به آیه «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» اظهار کرد: تجربه جنگ نشان داد آنچه میتواند معادله را تغییر دهد، ایمان، مقاومت، وحدت ملی، افزایش هزینه دشمن و حفظ اراده و تابآوری ملت است و آینده متعلق به ملتی است که از میدان سخت با ارادهای مستحکمتر و شناختی عمیقتر از توان و ظرفیت خود خارج شود.