عصر قم - بخشی از کنوانسیون خزر که میتواند برای ایران سودمند باشد، ممانعت از حضور نظامی کشورهای غیرعضو است. اما این بخش، چند سال پیش توسط آذربایجان نقض شد و کنوانسیون خزر نشان داد
به گزارش گروه حقوق خبرگزاری رسا، برخی کارشناسان مدعی هستند که تصویب کنوانسیون خزر، مانع حضور نیروهای نظامی دشمنان ایران در آبهای خزر میشود. استناد این افراد، به بندها زیر است:
بند 6 ماده 3 این کنوانسیون، بر عدم حضور نیروهای مسلح در دریای خزر که به طرفهای این توافق تعلق ندارند، تأکید میکند.
بند 7 ماده 3 نیز بر این موضع تأکید دارد: در اختیار قرار ندادن قلمرو خود توسط هریک از طرفها به سایر دولتها برای ارتکاب تجاوز و انجام سایر اقدامات نظامی علیه هر طرف.
در گزارش پیشین بررسی کردیم که در میدان عمل، شرایط با مسائل حقوقی روی کاغذ بسیار متفاوت است و کشوری همچون آذربایجان، میتواند نیروهای رژیم صهیونیستی را در پوشش خود به دریای خزر راه دهد.
اما علاوه بر این احتمالات، یک اتفاق عملی هم رخ داده که بندهای مذکور را 5 سال قبل نقض کرده است. سال 1400، یک رزمایش نظامی میان آذربایجان، پاکستان و ترکیه با عنوان «3 برادر» به میزبانی باکو برگزار شد.
آذربایجان از کشورهای عضو کنوانسیون است و طبق بندهای ذکر شده، نباید به نیروهای نظامی کشورهای غیر عضو، اجازه حضور دهد. از 3 کشور حاضر در این رزمایش، دو عضو آن، یعنی پاکستان و ترکیه، در کنوانسیون خزر حضور نداشتند.
درنتیجه، سال 1400، بندهای مهم کنوانسیون خزر توسط آذربایجان نقض شد. نکته جالب ماجرا این است که پس از نقض کنوانسیون توسط باکو، چه اقدام حقوقی بازدارنده علیه آن رخ داد؟ پاسخ ساده است: هیچ اقدامی.
بنابراین، تنها فایده کنوانسیون خزر برای ایران که ممانعت از نیروهای خارجی است، قبلا نقض شده و هیچ ضمانت اجرای حقوقی ندارد.
مشکل وقتی جدی میشود که اگر چنین نقض فاحشی بارها تکرار شود، در میدان عمل، حتی ضمانت اجرای نظامی هم وجود ندراد.
فرض کنید آذربایجان رزمایشی با حضور یکی از دشمنان ایران انجام دهد. آیا این کنوانسیون به تهران اجازه میدهد که از قدرت نظامی خود، برای اجرای بندهای مذکور و ممانعت از این حضور، استفاده کند؟ پاسخ منفی است.