عصر قم - مؤلف کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید» با تشریح ابعاد این اثر دو جلدی، گفت: این کتاب با بررسی زیست قرآنی، روش تفسیری، نوآوریها و اندیشههای راهبردی حضرت آیتالله خامنهای(قدس سره الشریف)، تصویری جامع از شخصیت قرآنی ایشان ارائه میکند.
اشاره: کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید» در دو جلد، با هدف بررسی ابعاد مختلف شخصیت و اندیشههای قرآنی آیتالله خامنهای به رشته تحریر درآمده است؛ اثری که از زیست قرآنی و انس ایشان با قرآن آغاز میکند و در ادامه به مباحثی همچون قرائت، حفظ، تدبر و تفسیر، علوم قرآن، روششناسی تفسیری، نوآوریهای قرآنی و اندیشههای راهبردی ایشان در عرصههای اجتماعی و تمدنی میپردازد.
این اثر در بستر کنگره اندیشههای قرآنی امام خامنهای و پس از برگزاری هشت اجلاسیه و حدود ۲۵۰ پیشنشست تدوین شده و در دو سطح عمومی و تخصصی سامان یافته است. همچنین مقدمات ترجمه آن به بیش از ۱۰ زبان فراهم شده است.
در همین زمینه، حجتالاسلام محمدعلی رضایی اصفهانی، استاد تمام جامعهالمصطفی(ص) العالمیه و مؤلف کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید»، در گفتوگو با خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، درباره انگیزه تألیف، ساختار، محتوای دو جلد و مهمترین محورهای این اثر توضیحاتی ارائه کرد.
شکلگیری کتاب در امتداد کنگره اندیشههای قرآنی
حجتالاسلام رضایی اصفهانی درباره زمینه شکلگیری این اثر اظهار داشت: ایده اصلی تألیف کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید» در امتداد فعالیتهای کنگره عظیم اندیشههای قرآنی امام خامنهای شکل گرفت؛ کنگرهای که در قالب هشت اجلاسیه و حدود ۲۵۰ پیشنشست برگزار شد و در فاصله سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ بیش از ۶۰ جلد اثر از مجموعه این فعالیتها تولید شد.
وی افزود: در ادامه این مسیر و با پیشنهاد دکتر حسینی نیشابوری، رئیس اداره کل قرآن سازمان ارتباطات، در پاییز ۱۴۰۴ زمینه تألیف کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید» فراهم شد و تلاش شد اثری با نگاه گستردهتر به ابعاد مختلف شخصیت قرآنی ایشان تدوین شود.
این استاد جامعهالمصطفی(ص) با اشاره به رویکردهای حاکم بر کتاب بیان کرد: یکی از ویژگیهای این اثر، نگاه بینالمللی آن است. همچنین کتاب در دو سطح طراحی شده است؛ جلد نخست با رویکرد عمومیتر و جلد دوم با رویکرد تخصصیتر تدوین شده تا هم مخاطب عمومی بتواند با شخصیت قرآنی رهبر شهید آشنا شود و هم پژوهشگران و متخصصان علوم قرآن امکان استفاده علمی از مباحث تخصصی کتاب را داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: در تدوین اثر تلاش شده مطالب صرفاً جنبه توصیفی نداشته باشد، بلکه در کنار ارائه مطالب، از تحلیل، گزارشها و مستندات نیز استفاده شود. همچنین مقدمات ترجمه این کتاب به بیش از ۱۰ زبان فراهم شده است.
از زیست قرآنی تا تدریس و آثار قرآنی
حجتالاسلام رضایی اصفهانی درباره ساختار جلد نخست کتاب گفت: جلد اول در شش فصل تنظیم شده است. فصل نخست به زیستنامه قرآنی رهبر شهید اختصاص دارد و در آن ابعاد مختلف ارتباط ایشان با قرآن بررسی شده است؛ از تربیت قرآنی در خانواده و تحصیل قرآن در دوران کودکی تا انس با قرآن در زندگی، تحصیلات دینی، تدریسهای قرآنی و آثار و تألیفات قرآنی ایشان.
وی ادامه داد: در فصل دوم، ویژگیهای قرآن از منظر رهبر شهید مورد بررسی قرار گرفته است. در این بخش موضوعاتی همچون قرآن به عنوان کتاب هدایت، اخلاق و تقوا، نور و آرامش، خردورزی و دانشافزایی، تحولآفرینی و زندگیسازی مورد توجه قرار گرفته و در ادامه نیز موضوعاتی مانند عدالت، سیاست، حکومت، قانونگذاری و تمدنسازی بررسی شده است.
این پژوهشگر قرآنی افزود: در همین فصل، موضوعاتی مانند مبارزه با ظلم و جاهلیت مدرن، استقامت، وحدت و وعدههای صادق قرآن نیز مورد بررسی قرار گرفته تا تصویری از جایگاه قرآن در منظومه فکری رهبر شهید ارائه شود.
حجت الاسلام رضایی اصفهانی با اشاره به دیگر فصلهای جلد نخست اظهار داشت: فصل سوم به انس با قرآن از منظر رهبر شهید اختصاص دارد و در آن راهکارها، لوازم، آثار و شرایط انس با قرآن بررسی شده و وضعیت انس با قرآن پیش و پس از انقلاب اسلامی در ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است و فصل چهارم کتاب به قرائت قرآن اختصاص دارد و موضوعاتی مانند اهمیت قرائت، فواید تلاوت، ویژگیهای قاری مطلوب، صوت و لحن، قرائت معنامحور و شیوههای اثرگذاری بر مخاطب را بررسی میکند.
وی افزود: فصل پنجم نیز به تدبر و تفسیر قرآن از منظر رهبر شهید اختصاص یافته است. در این فصل، ضرورت تدبر، فهم مراد آیات، معرفتافزایی، برگزاری جلسات تفسیر و اهمیت رشته تفسیر و علوم قرآن مورد بررسی قرار گرفته است و فصل ششم نیز به حفظ قرآن و آثار آن میپردازد و از جمله زمینهسازی حفظ برای انس با قرآن، تدبر و اندیشیدن در آیات را مورد توجه قرار داده است.
جلد دوم؛ ورود به مباحث تخصصی علوم قرآن و تفسیر
حجتالاسلام رضایی اصفهانی درباره تفاوت جلد دوم با جلد نخست گفت: جلد دوم رویکرد تخصصیتری دارد و در چهار فصل تنظیم شده است. فصل نخست این جلد به علوم قرآن از منظر رهبر شهید اختصاص دارد و مباحثی همچون وحی و نزول قرآن، اعجاز، جامعیت و قلمرو قرآن، جاودانگی، مرجعیت علمی قرآن، زبان قرآن، تحریفناپذیری، تأویل و بطن، محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ در آن بررسی شده است.
وی افزود: فصل دوم به روششناسی تفسیر اختصاص دارد و در آن مبانی، قواعد، روشها، رویکردها، اسلوب و منابع و مصادر تفسیری رهبر شهید مورد بررسی قرار گرفته است و فصل سوم نیز به نوآوریهای قرآنی رهبر شهید اختصاص دارد و تلاش شده نوآوریهای ایشان در دو حوزه نظری و عملی مورد بررسی قرار گیرد.
حجتالاسلام رضایی اصفهانی با اشاره به بخشی از نوآوریهای عملی مورد بررسی در کتاب اظهار داشت: در این بخش موضوعاتی همچون طرح ده میلیون حافظ قرآن، طرح کرسی تلاوت در مساجد، خواندن ترجمه تفسیری هنگام تلاوت، دعوت به پیشرفت علمی کشور بر اساس قرآن، جلسات با قاریان قرآن و استماع جمعی و تشکیل جلسات تفسیر قرآن مورد توجه قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: بررسی این موارد نشان میدهد که در کتاب تلاش شده است فعالیتها و دیدگاههای قرآنی رهبر شهید تنها در سطح مباحث نظری و تفسیری بررسی نشود، بلکه ابعاد عملی و اجتماعی آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
قرآن و اندیشههای راهبردی در عرصه تمدن و حکمرانی
این استاد جامعهالمصطفی(ص) با اشاره به فصل پایانی جلد دوم گفت: فصل چهارم به اندیشههای راهبردی قرآنی رهبر شهید اختصاص دارد و در آن موضوعاتی مانند تمدن قرآنبنیان و تمدن نوین اسلامی، جهاد فرهنگی، علمی و اقتصادی، مقاومت و استقامت، الگوی سوم زن، عدم جدایی دین از سیاست و مردمسالاری دینی بررسی شده است.
وی ادامه داد: در ادامه همین فصل، موضوعاتی همچون حکمرانی قرآنبنیان، حکومت اسلامی و ولایت فقیه، سبک زندگی قرآنی، فرهنگ اسلامی و غربی، هنر در اسلام، اسلام ناب در برابر اسلام آمریکایی و انقلابی بودن نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
بنابراین تلاش شده در جلد دوم، علاوه بر مباحث تخصصی علوم قرآن و روششناسی تفسیر، نسبت میان اندیشه قرآنی رهبر شهید و مسائل کلان اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و تمدنی نیز مورد توجه قرار گیرد.
این استاد جامعهالمصطفی(ص) در پایان درباره تصویری که این اثر از شخصیت قرآنی رهبر شهید ارائه میکند، اظهار داشت: تلاش ما این بوده است که شخصیت قرآنی ایشان از ابعاد مختلف بررسی شود؛ از زیست قرآنی و انس با قرآن گرفته تا قرائت، حفظ، تدبر و تفسیر و در سطح تخصصیتر، مبانی و روششناسی تفسیری، نوآوریهای قرآنی و اندیشههای راهبردی.
حجت الاسلام رضایی اصفهانی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، این دو جلد در کنار یکدیگر تلاش میکنند تصویری نسبتاً جامع از شخصیت، اندیشه و فعالیتهای قرآنی رهبر شهید ارائه کنند؛ تصویری که هم برای مخاطب عمومی قابل استفاده باشد و هم بتواند زمینهای برای مطالعات تخصصیتر درباره میراث قرآنی ایشان فراهم آورد.