عصر قم - گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در گزارشی ضمن واکاوی مهمترین موانع نظام ارزیابی عملکرد در دستگاههای اجرایی، راهکارهایی برای اصلاح این نظام بر پایه اصول مدیریتی نوین و آموزههای اسلامی ارائه کرده است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، ارزیابی عملکرد بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای ارتقای بهرهوری و بهبود حکمرانی، در نظام اداری جمهوری اسلامی ایران با چالشهای ساختاری، فرهنگی و زیرساختی متعددی روبهرو است؛ موضوعی که گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در گزارشی پژوهشی به بررسی ابعاد آن پرداخته است.
این گزارش با هدف شناسایی و تحلیل موانع اصلی ارزیابی عملکرد کارکنان و سازمانهای دولتی، ریشه بسیاری از مشکلات موجود را در «ملغمه نظری» میان دو پارادایم بوروکراسی سنتی و مدیریت دولتی نوین میداند؛ وضعیتی که موجب شده ارزیابی عملکرد از یک ابزار راهبردی برای توسعه سازمانی، به فرآیندی تشریفاتی، سالانه و کماثر تبدیل شود.
در این گزارش، چالشهای نظام ارزیابی عملکرد در سه محور اصلی دستهبندی شده است. در بخش ساختاری و قانونی، نبود چارچوبهای یکپارچه، ابهام در شاخصهای کلیدی عملکرد، غلبه شاخصهای کمی بر معیارهای کیفی و همچنین گسست میان نتایج ارزیابی و نظام جبران خدمات از مهمترین آسیبها عنوان شده است.
در حوزه فرهنگی و اجرایی نیز پدیدههایی همچون تورم نمرات، سوگیری ارزیابان، اثر هالهای و نگاه تنبیهی به ارزیابی، از عوامل کاهش اثربخشی این نظام معرفی شده و در بخش زیرساختی نیز وابستگی به فرآیندهای کاغذی، نبود سامانههای یکپارچه و ضعف در بهرهگیری از فناوریهای نوین مدیریت عملکرد مورد توجه قرار گرفته است.
گزارش مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در ادامه، با استناد به آیات قرآن کریم، نهجالبلاغه و سیره اهلبیت(ع)، چارچوبی اسلامی برای نظارت و ارزیابی عملکرد ارائه میکند. بر اساس این رویکرد، صلاحیت و امانتداری ارزیابان، رعایت عدالت و پرهیز از سوگیری، نظارت مستمر، توجه همزمان به فرآیندها و نتایج، و محوریت اصلاح و تعالی سازمانی، از مهمترین اصول ارزیابی در اندیشه اسلامی به شمار میرود.
پژوهشگران این گزارش همچنین تأکید کردهاند که آموزههای اسلامی، نظارت را صرفاً ابزاری برای کشف تخلف نمیدانند، بلکه آن را فرآیندی مستمر برای پیشگیری از انحراف، تقویت فرهنگ کار، ارتقای سلامت اداری و اصلاح عملکرد مدیران و کارکنان معرفی میکنند.
در بخش پایانی این گزارش، مجموعهای از پیشنهادهای سیاستی برای اصلاح نظام ارزیابی عملکرد ارائه شده است که از جمله آنها میتوان به استانداردسازی شاخصهای ارزیابی بر مبنای نتایج، پیوند دادن نتایج ارزیابی با نظام حقوق، پاداش و ارتقای شغلی، آموزش مدیران و کاهش سوگیریهای شناختی، توسعه فرهنگ اعتماد سازمانی و حرکت به سمت الکترونیکیسازی و یکپارچهسازی سامانههای مدیریت عملکرد اشاره کرد.
بر اساس این گزارش، تحقق این اصلاحات میتواند ارزیابی عملکرد را از یک تکلیف اداری و بوروکراتیک، به ابزاری مؤثر برای ارتقای بهرهوری، بهبود کیفیت حکمرانی و توسعه سرمایه انسانی در نظام اداری کشور تبدیل کند.
علاقهمندان جهت دانلود و مطالعه کامل این گزارش میتوانند اینجا کلیک کنند.