عصر قم - حجتالاسلام رجائی نیا با تأکید بر اینکه تحقق سیاستهای جمعیتی بدون برقراری عدالت اقتصادی و اجتماعی امکانپذیر نیست، گفت: مسئله جمعیت را نمیتوان جدا از نحوه توزیع منابع، فرصتها و امکانات در جامعه بررسی کرد.
به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا ، حجتالاسلام مهدی رجائی نیا مسئول مرکز ارتباطات حوزه و نظام صبح امروز در همایش ملی حکمرانی جمعیت و خانواده که با حضور مدیران حوزههای علمیه در سالن جلسات مجتمع یاوران حضرت مهدی(عج) برگزار شد، با تأکید بر ضرورت توجه همهجانبه به مسئله جمعیت اظهار کرد: موضوع جمعیت را نمیتوان صرفاً از منظر اقتصادی یا آماری بررسی کرد، بلکه این مسئله با مباحثی همچون خانواده، فرهنگ، سبک زندگی، عدالت اقتصادی، تربیت نسل آینده و حکمرانی اجتماعی ارتباط مستقیم دارد.
وی با اشاره به اهمیت فرزندآوری در آموزههای دینی افزود: در نگاه اسلامی، فرزند نعمت الهی و مایه برکت برای خانواده و جامعه است و نباید مسائل اقتصادی، بدون توجه به ظرفیتهای معنوی و اجتماعی خانواده، به عاملی برای حذف این نعمت تبدیل شود. در آموزههای دینی نیز توجه ویژهای به داشتن فرزند صالح و تربیت نسل شایسته شده است و این موضوع از سیره انبیای الهی و صالحان قابل مشاهده است.
حجتالاسلام رجائی نیا با بیان اینکه تربیت فرزند صالح باید در کانون توجه خانواده قرار گیرد، تصریح کرد: مبنای سیاستگذاری در حوزه جمعیت باید بر این استوار باشد که فرزندآوری و تربیت فرزند، یکی از اولویتهای اصلی خانواده است و تشکیل خانواده با این نگاه زمینه رشد اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی جامعه را فراهم خواهد کرد. جامعهای که از جمعیت جوان، پویا و تربیتشده برخوردار باشد، ظرفیت بیشتری برای رشد، پیشرفت و توسعه خواهد داشت.
مسئول مرکز ارتباطات حوزه نظام با اشاره به دیدگاههای مختلف اقتصادی درباره رابطه جمعیت و توسعه گفت: در بحث رشد اقتصادی، نظریات مختلفی مطرح است و بسیاری از اقتصاددانان معتقدند که رشد اقتصادی پایدار بدون برخورداری از نیروی انسانی کافی و جمعیت فعال امکانپذیر نیست. امروز در بسیاری از کشورها شاهد کمبود نیروی کار هستیم و حتی کشورهایی که از نظر اقتصادی در وضعیت مناسبی قرار دارند، برای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز خود به جذب نیروی کار از سایر کشورها روی آوردهاند. کاهش جمعیت و کاهش نیروی کار میتواند در آینده به یکی از چالشهای اساسی اقتصاد کشورها تبدیل شود.
حجتالاسلام رجائی نیا عدالت را در کنار رشد اقتصادی مسئله ای مهم دانست و خاطرنشان کرد: نمیتوان مسئله جمعیت را جدا از نحوه توزیع منابع، فرصتها و امکانات بررسی کرد و عدالت اقتصادی و عدالت اجتماعی مهم است.
فرهنگ فرزندآوری باید با پاسخگویی به نگرانیهای اقتصادی تقویت شود
وی با اشاره به ضرورت توجه به شرایط و موانع فرزندآوری اظهار کرد: نمیتوان بدون توجه به دغدغههای اقتصادی و معیشتی خانوادهها، صرفاً از مردم انتظار افزایش فرزندآوری داشت. یکی از مهمترین وظایف در این عرصه، پاسخگویی دقیق و منطقی به شبهات و نگرانیهای اقتصادی خانوادهها با تکیه بر مبانی شرعی و دینی است.
مسئول مرکز ارتباطات حوزه نظام با بیان اینکه دولت و دستگاههای مسئول نیز باید برای ایجاد امنیت معیشتی و کاهش نگرانیهای اقتصادی خانوادهها برنامهریزی کنند، افزود: اگر خانوادهای نسبت به آینده اقتصادی خود اطمینان نداشته باشد، طبیعی است که در تصمیمگیری برای فرزندآوری با نگرانیهایی مواجه شود. ازاینرو، سیاستهای جمعیتی باید با سیاستهای حمایتی، اقتصادی و اجتماعی هماهنگ باشد.
سیاستگذاری مبتنی بر داده و پژوهش باشد
حجتالاسلام رجائی نیا بر ضرورت اجرای دقیق قوانین حمایت از خانواده و جوانی جمعیت تأکید کرد و گفت: سیاستگذاری در حوزه جمعیت باید مبتنی بر دادههای دقیق، پژوهشهای علمی و اطلاعات صحیح درباره وضعیت خانوادهها باشد. بدون اطلاعات صحیح، تصمیمگیری و برنامهریزی در این حوزه با خطا مواجه خواهد شد.
وی نظارت بر اجرای قوانین را دارای اهمیت فراوان دانست و تأکید کرد: قوانین حمایتی زمانی میتوانند در زندگی مردم اثرگذار باشند که بهصورت واقعی و دقیق اجرا شوند و دستگاههای مسئول نیز نسبت به عملکرد خود پاسخگو باشند.
این استاد حوزه با اشاره به نقش فرهنگسازی در موضوع جمعیت اظهار کرد: یکی از مسائل مهم در این عرصه، بازتعریف مفاهیمی همچون موفقیت، خوشبختی و سبک زندگی است. در سالهای اخیر، برخی الگوهای فرهنگی و اجتماعی، موفقیت را صرفاً در رفاه مادی، پیشرفت فردی و افزایش امکانات شخصی تعریف کردهاند و خانواده و فرزندآوری در این چارچوب گاه بهعنوان مانعی برای پیشرفت معرفی شده است.
مسئول مرکز ارتباطات حوزه نظام با تأکید بر ضرورت ارائه تصویر صحیح از فرزندآوری و زندگی خانوادگی در رسانهها تصریح کرد: اگر در آثار فرهنگی، خانواده موفق و فرزندآوری بهعنوان بخشی از مسیر رشد و تعالی انسان معرفی شود، میتوان در اصلاح نگرشهای اجتماعی نسبت به این موضوع گام برداشت.
حجتالاسلام رجائی نیا همچنین بر ضرورت توجه به آموزشهای مرتبط با خانواده و جمعیت در نظام آموزشی کشور تأکید کرد و گفت: موضوعاتی مانند خانواده، ازدواج، مسئولیتپذیری، مهارتهای زندگی و فرزندآوری باید متناسب با سن و شرایط دانشآموزان، از دورههای مختلف آموزشی مورد توجه قرار گیرد. این آموزشها باید بهصورت صحیح، علمی، تدریجی و متناسب با اقتضائات دورههای مختلف تحصیلی ارائه شود تا نسل آینده با شناخت بهتر نسبت به خانواده و مسئولیتهای اجتماعی رشد کند.
ظرفیت مهم برای ارائه آموزشهای کوتاهمدت اجتماعی
مسئول مرکز ارتباطات حوزه نظام با اشاره به ظرفیت حوزههای علمیه و مدارس علمی در عرصه فرهنگسازی و آموزش عمومی اظهار کرد: باید از ظرفیت موجود حوزههای علمیه و مدارس علمی بهصورت فعالتر استفاده کرد. مدارس علمیه میتوانند علاوه بر فعالیتهای آموزشی و پژوهشی، به پایگاههایی برای ارائه آموزشهای کوتاهمدت به مردم تبدیل شوند. برگزاری دورههایی در زمینه مهارتهای زندگی، خانواده، تربیت فرزند، مشاوره و آموزشهای اجتماعی میتواند یکی از راههای ارتباط مؤثرتر حوزه با جامعه باشد. این دورهها میتواند در چارچوب رسالت دینی و اجتماعی حوزه و با هدف خدمترسانی علمی و فرهنگی به جامعه برگزار شود.
از ظرفیت حوزه برای تقویت آموزشهای اجتماعی استفاده شود
این استاد حوزه علمیه در پایان خاطرنشان کرد: امروز باید از ظرفیتهای موجود برای تقویت ارتباط حوزه و جامعه استفاده کنیم. اگر با کاهش برخی فعالیتها یا تغییر شرایط اجتماعی مواجه هستیم، میتوان همین شرایط را به فرصتی برای فعالتر شدن حوزه در عرصه آموزشهای اجتماعی و فرهنگی تبدیل کرد. تقویت آموزشهای عمومی، مهارتهای زندگی، فرهنگ خانواده و تربیت نسل آینده، میتواند نقش مهمی در تقویت بنیان خانواده و اصلاح روندهای جمعیتی داشته باشد و حوزههای علمیه در این زمینه ظرفیتهای ارزشمندی در اختیار دارند.