عصر قم - خراسان - مدیر مدرسه علمیه سلیمانیه مشهد و از شاگردان نزدیک قائد شهید امت، با روایت خاطراتی از بیش از پنج دهه شاگردی و همراهی با معظمله، به تبیین ابعاد علمی، فقاهتی، قرآنی، اخلاقی و مبارزاتی ایشان پرداخت.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان، نشست هماندیشی علمی بصیرتی اساتید و طلاب سطح چهار مدرسه فقاهت سلیمانیه در سال جاری، ویژه اساتید سطوح عالی و طلاب سطح چهار، با موضوع «قائد امت، خامنهای شهید از نگاه شاگردان» برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی گنابادی، مدیر مدرسه علمیه سلیمانیه مشهد و از شاگردان رهبر شهید(قدسسره)، در این نشست گفت: سخن گفتن از قائد شهید را از دو جهت دشوار میدانم؛ یکی به خاطر عظمت شخصیت ایشان که معتقدم در دوران ما بینظیر یا کمنظیر است و دیگری به خاطر انبوه خاطراتی که از نزدیک با ایشان دارم. ارتباط من با ایشان از حدود سال ۱۳۴۷ برقرار شد و تا نوروز ۱۳۹۸ بهطور مستمر ادامه داشت.
وی افزود: پس از انقلاب، وقتی ایشان فرصت بیشتری داشتند، ما به تهران میرفتیم و خدمتشان میرسیدیم. بعدها که رهبری را بر عهده گرفتند، بیشتر به مشهد میآمدند و در سفرهای نوروزی یا تابستانی، فرصت دیدار و طرح سؤالات فراهم میشد. فرزند عزیز ایشان که هماکنون رهبر معظم انقلاب هستند، میفرمودند: محبت آقا نسبت به ما، نمونهای بود که در کشور برای کسی دیگر ندیدهاند. در دیدار آخرمان، سؤالی درباره برخی دوستان که مواضعشان از سوی برخی زیر سؤال میرفت و گفته میشد با آقا متفاوت است، مطرح شد و قائد شهید تعبیر زیبای «عصاره عمر» را درباره این جمع به کار بردند.
نامه تاریخی امام خمینی(ره) به قائد شهید
مدیر مدرسه علمیه سلیمانیه درباره ویژگیهای رهبر شهید انقلاب تصریح کرد: پیش از پرداختن به ویژگیهای ایشان، لازم است به زیرساختهای شخصیتی و خودسازی ایشان اشاره کنم. من برای ایشان معجزهای قائل نیستم، اما استعداد ایشان، استعدادی الهی و فوقالعاده بود که با تلاش و توفیق همراه شد. مادرشان اهل شعر و ادب بود و برای ایشان قصههای قرآن و اشعار مثنوی و سعدی میخواند. پدرشان عالمی برجسته، فقیه، مدرس و زاهد بود و ایشان همواره خود را وامدار پدر میدانست. در سنین جوانی از محضر آیتالله میلانی، میرزا احمد مدرس یزدی و آیتالله حاج شیخ هاشم قزوینی در مشهد بهره برد و بعدها در قم از استادانی همچون حاج شیخ مرتضی حائری، آیتالله بروجردی و مرحوم امام خمینی(ره) استفاده کرد.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی گنابادی ادامه داد: امام خمینی(ره) در نامهای به تاریخ ۲۱ دیماه ۱۳۶۶ خطاب به ایشان فرمودند: «اینجانب که از سالهای قبل از انقلاب با جنابعالی ارتباط نزدیک داشتهام و همان ارتباط، بحمدالله تعالی، تاکنون باقی است، جنابعالی را یکی از بازوهای توانای جمهوری اسلامی میدانم و شما را چون برادری که آشنا به مسائل فقهی و متعهد به آن هستید و از مبانی فقهی مربوط به ولایت مطلقه فقیه جدا جانبداری میکنید، میدانم و در بین دوستان و متعهدان به اسلام و مبانی اسلامی، از جمله افراد نادری هستید که چون خورشید، روشنی میدهید.»
وی این نامه را گویای جایگاه رفیع علمی، فقهی و سیاسی معظمله در نگاه بنیانگذار انقلاب اسلامی دانست و در تبیین ویژگیهای علمی و فقاهتی رهبر شهید از نگاه آیتالله هاشمی شاهرودی گفت: آیتالله هاشمی شاهرودی در کتاب «حدیث آفتاب» درباره رهبر شهید آورده است: «من مدتها در خدمت معظمله در بحثهای فقهی مفصل و بسیار مهم حضور داشتم؛ بهویژه در مسائل مستحدثه که فقهای گذشته کمتر به آنها پرداختهاند. در این مسائل، قدرت اجتهادی و ویژگیهای یک مجتهد مطلق بهخوبی نمایان میشود. ایشان مجتهدی مطلق است و هیچگونه کم و کاستی در اجتهاد ایشان دیده نمیشود. از جمله ویژگیهای برجسته ایشان، تسلط بر مبانی رجالی، فهم سالم و ذوق مستقیم در استنباط از آیات و روایات و نظم منطقی و دقیق ذهنی است. همچنین ایشان بر این باورند که فقه باید از درون خود فقه استنباط شود و تحت تأثیر عوامل غیرلازم بیرونی قرار نگیرد.»
رفع مهجوریت قرآن
شاگرد رهبر شهید انقلاب درباره نقش ایشان در احیای فرهنگ قرآنی اظهار کرد: ایشان پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، با برگزاری جلسات تفسیر قرآن در مسجد بازار بزرگ، مدرسه میرزاجعفر و سپس مسجد کرامت مشهد، نقش مهمی در خارج کردن قرآن از مهجوریت ایفا کردند. همچنین جلسات تفسیر ماه مبارک رمضان سال ۱۳۵۳ در مسجد امام حسن مجتبی(ع) که به تدوین کتاب ارزشمند «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» انجامید، نقطه عطفی در احیای معارف قرآنی به شمار میرود.
وی افزود: رهبر شهید همچنین به تفسیر سورههای انفال، توبه و مائده پرداختند که بخشی از آنها تاکنون منتشر شده است. ایشان نقل میکردند که در دوران اختناق، با نوارهای قاچاقی تلاوت قاریان مصری به قرآن گوش میدادند و اشک میریختند. از توصیههای ماندگار ایشان نیز این بود که در مجالس ترحیم، به جای قرائت قرآن، فضای مجلس با استماع آیات الهی معطر شود تا حاضران با تدبر بیشتری از کلام وحی بهرهمند شوند.
تبیین مخفیانه اندیشههای انقلاب
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی گنابادی با اشاره به اینکه تفسیر «نورالثقلین» از تفاسیر مورد علاقه و استفاده رهبر شهید بود، گفت: شایسته است این اثر ارزشمند بیش از گذشته در حوزههای علمیه به طلاب معرفی شود.
وی ادامه داد: ایشان با علاقه فراوان به ادبیات عرب، آثاری همچون «مطول» و «مغنی» را به دقت فراگرفتند و همواره بر نقش استظهارهای ادبی در استنباط فقهی تأکید داشتند. در دوران جوانی نیز جلسات مخفیانه متعددی برای طلاب برگزار میکردند و درسنامههایی با محور مفاهیم و اندیشههای انقلابی را برای تکثیر و بهرهبرداری در اختیار آنان قرار میدادند. جلسات تفسیر روزهای پنجشنبه و جمعه ایشان با حضور حدود ۴۰۰ طلبه، به شکلگیری یک جریان بزرگ فکری و فرهنگی در حوزه انجامید.
پرورش نیروی انسانی با محوریت قرآن
استاد حوزه علمیه گفت: رهبر شهید انقلاب با تشکیل جلسات تفسیر قرآن برای جوانان و طلاب، نسلی را تربیت کردند که بعدها به ستونهای اصلی انقلاب اسلامی تبدیل شدند. این جلسات که در مساجد و مدارس مشهد برگزار میشد، افزون بر آموزش معارف قرآنی، زمینه تربیت نیروهای مؤمن، مخلص و انقلابی را فراهم ساخت. ایشان با طرح مباحث عمیق قرآنی، ذهن جوانان را به سوی اندیشه ناب اسلامی هدایت کرده و بستر شکلگیری یک جریان فکری گسترده را فراهم آوردند.
وی افزود: یکی از روشهای قابل توجه رهبر شهید، فیشبرداری دقیق از زندگی امام سجاد(علیهالسلام) بود. ایشان با بررسی منابعی همچون «بحارالانوار»، «مناقب»، «ارشاد» و دیگر آثار معتبر، مطالب ارزشمندی درباره سیره حضرت زینالعابدین(علیهالسلام) گردآوری و در اختیار شاگردان خود قرار میدادند که نشاندهنده دقت علمی و اهتمام ویژه ایشان به معارف و سیره اهلبیت(علیهمالسلام) بود.
«خون دلی که لعل شد»؛ روایت استقامت در مسیر انقلاب
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی گنابادی گفت: قائد شهید امت در کنار تدریس فقه، اصول و تفسیر، فعالیتهای گسترده فرهنگی و مبارزاتی نیز داشتند که نشاندهنده روحیه خستگیناپذیر و تلاش مستمر ایشان بود. از جمله این فعالیتها میتوان به برگزاری جلسات مخفیانه با دانشجویان، کسبه و گروههای مختلف جامعه اشاره کرد. ایشان در هر شرایطی، رسالت خود را نشر معارف اسلامی و تربیت نیروهای متعهد میدانستند.
وی افزود: کتاب «خون دلی که لعل شد» که خاطرات دوران مبارزات ایشان را روایت میکند، گواه روشنی بر عظمت روحیه، استقامت و پایداری ایشان در مسیر نهضت اسلامی است و نشان میدهد که با وجود زندان، شکنجه و فشارهای رژیم پهلوی، هرگز از آرمانهای خود عقبنشینی نکردند.
زهد و سادهزیستی
شاگرد رهبر شهید انقلاب، به نقل از ایشان، تشکیل گروههای انقلابی در قم و مشهد، ارتباط مستمر با امام خمینی(ره) از آغاز نهضت و لبیک به دعوت ایشان، انتشار و توزیع نشریات و بیانیههای انقلابی، نگارش نامههای تحلیلی برای علمای سراسر کشور، روشنگری علیه رژیم پهلوی در سخنرانیها و جلسات مخفیانه با طلاب، دانشجویان و کسبه را از مهمترین عوامل دستگیریهای متعدد ایشان توسط ساواک برشمرد.
وی در ادامه با نقل خاطرهای از مرحوم ربانی املشی تصریح کرد: رهبر شهید انقلاب در فصل تابستان، برای صرفهجویی به ییلاق میرفتند و منزل خود را در اختیار دیگران قرار میدادند. مرحوم ربانی املشی پس از حضور در منزل ایشان، مشاهده کرده بود که وسایل خانه بسیار ساده و محدود است. این روحیه زهد، قناعت و سادهزیستی، از برجستهترین ویژگیهای اخلاقی ایشان به شمار میرفت.
کلید شناخت قائد شهید
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی گنابادی مطالعه آثاری همچون «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن»، «انسان ۲۵۰ ساله» و «همرزمان امام حسین(ع)» را برای شناخت شخصیت و اندیشههای قائد شهید ضروری دانست و گفت: ایشان در دوران نوجوانی با نواب صفوی آشنا شدند و از شخصیت و مبارزات وی تأثیر پذیرفتند. همچنین امام خمینی(ره) را بهدرستی شناختند و مسیر ایشان را با بصیرت و استقامت ادامه دادند. در حقیقت، کلید شناخت شهید آیتالله خامنهای، شناخت صحیح اندیشه و مکتب امام خمینی(ره) است./933/