عصر قم - بسیاری از علما، دانشگاهیان و نخبگان پاکستانی، رهبر شهید آیتالله العظمی امام خامنهای را فراتر از یک رهبر ملی، نماد عزت اسلامی، وحدت امت و الهامبخش جریان مقاومت در جهان اسلام میدانند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ بعد از شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی، بازتاب گستردهای از اندوه، همدلی و واکنشهای مردمی در سراسر جهان اسلام، بهویژه در پاکستان، شکل گرفت. بسیاری از علما، دانشگاهیان و نخبگان پاکستانی، ایشان را فراتر از یک رهبر ملی، نماد عزت اسلامی، وحدت امت و الهامبخش جریان مقاومت در جهان اسلام میدانند. تشییع تاریخی رهبر شهید امت، فرصت دیگری برای مرور شخصیت کمنظیر قائد شهید را فراهم کرده است.
دکتر ناصر عباس شیرازی، استاد روابط بینالملل در دانشگاه بینالمللی اسلامی اسلامآباد، رئیس مرکز مطالعات صلح و دیپلماسی جهانی و از تحلیلگران مسائل راهبردی و غرب آسیا، در گفتوگو با خبرگزاری ابنا، با تشریح ابعاد محبوبیت رهبر شهید انقلاب اسلامی در میان مردم پاکستان، بر نقش محوری قائد شهید و مقام معظم رهبری حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای در تقویت وحدت امت اسلامی و شکست پروژههای تفرقهافکنانه دشمنان تأکید کرد. وی همچنین با اشاره به ظرفیتهای راهبردی ایران و پاکستان، توسعه همکاریهای علمی، فرهنگی و سیاسی میان دو کشور را لازمه شکلگیری نظم جدید منطقهای دانست.
روابط ایران و پاکستان فراتر از مناسبات دولتهاست
دکتر ناصر عباس شیرازی در ابتدای این گفتگو اظهار داشت: بدون تردید روابط میان پاکستان و ایران، در سطوح مختلف بسیار نزدیک و مستحکم است. این روابط صرفاً به سطح دولتها محدود نمیشود، بلکه در سه سطح دولت با دولت، ملت با ملت و همچنین رهبری با رهبری، پیوندهایی عمیق و پایدار میان دو کشور وجود دارد.
وی افزود: اگر به تاریخ نگاه کنیم، درمییابیم که ایران و پاکستان از گذشته دارای روابط تاریخی گستردهای بودهاند. زبان تاریخی این منطقه برای مدتهای طولانی فارسی بوده و هنر، فرهنگ و تمدن ایرانی نیز تأثیر عمیقی بر این جغرافیا گذاشته است. این تأثیرات فرهنگی و تمدنی امری روشن و انکارناپذیر است.
ایران همواره در کنار پاکستان ایستاده است
این استاد روابط بینالملل ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران همواره در مسائل مهم منطقهای و انسانی در کنار پاکستان ایستاده است. از مسئله کشمیر گرفته تا حمایت از مردم پاکستان در زمان وقوع سیلهای ویرانگر، ایران نقش حمایتی و همراهانهای ایفا کرده است. همچنین زائران پاکستانی که برای زیارت کربلا و نجف از مسیر ایران عبور میکنند، همواره با میزبانی شایسته مردم ایران مواجه بودهاند؛ مسئلهای که پیوندهای دو ملت را بیش از پیش تقویت کرده است.
رئیس مرکز مطالعات صلح و دیپلماسی جهانی تصریح کرد: با این حال، دشمنان بنیادی و ایدئولوژیک این روابط ـ در رأس آنان آمریکا و عوامل وابسته به رژیم صهیونیستی ـ همواره تلاش کردهاند روابط ایران و پاکستان را تخریب کنند. آنان از طریق دامن زدن به اختلافات فرقهای و تقویت جریانهای تکفیری و تروریستی در پاکستان، کوشیدهاند فضای بیاعتمادی ایجاد کنند.
او افزود: هدف آنان این بوده که روابط اقتصادی، سیاسی و راهبردی میان ایران و پاکستان به سطح مطلوب نرسد. متأسفانه محدود ماندن سطح تجارت دوجانبه تا امروز، تا حدی نتیجه همین فشارها، تحریمهای آمریکا و تلاش برای بیثباتسازی منطقه بوده است.
دکتر عباس شیرازی خاطرنشان کرد: با وجود همه این فشارها، استعمار جهانی و عوامل آن در دستیابی کامل به اهداف خود ناکام ماندهاند. واقعیت این است که روابط ایران و پاکستان ریشه در تاریخ، فرهنگ و باورهای مشترک دو ملت دارد و این روابط قابل حذف یا جایگزینی نیست.
رهبر شهید انقلاب بر همکاری منطقهای تأکید داشتند
رئیس مرکز مطالعات صلح و دیپلماسی جهانی در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره دیدگاههای رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سید علی حسینی خامنهای، اظهار داشت: یکی از مهمترین تأکیدات ایشان، ضرورت همکاریهای بینالمللی و منطقهای بود. ایشان همواره مسئولان ایرانی را به توجه به ظرفیتهای منطقه و توسعه همکاری با کشورهای همسایه، از جمله پاکستان، فرا میخواندند.
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب همواره با محبت و احترام نسبت به ملت پاکستان سخن گفتهاند. بنده نیز در دیدارهایی که با ایشان داشتهام، این توجه ویژه را بهوضوح مشاهده کردهام. علاقه ایشان به فرهنگ مردم منطقه، از جمله پوشش محلی بلوچستان ایران و پاکستان، نشاندهنده درک عمیق ایشان از هویتهای فرهنگی این منطقه است.
این تحلیلگر پاکستانی افزود: شخصیت رهبر انقلاب در این منطقه از محبوبیت و احترام ویژهای برخوردار است و این محبت، ریشهای عمیق و تاریخی دارد. تفکر ایشان مبتنی بر عزت اسلامی، استقلال و تقویت قدرت جهان اسلام است.
وی با اشاره به دوره ریاستجمهوری شهید سید ابراهیم رئیسی گفت: در دوره شهید رئیسی نیز تلاشهای قابل توجهی برای تقویت روابط ایران و پاکستان انجام شد. این روابط باید بیش از پیش توسعه یابد تا دو کشور بتوانند بهعنوان شرکای راهبردی، ظرفیتهای خود را در کنار یکدیگر فعال کنند.
همافزایی ظرفیتهای ایران و پاکستان، قدرتساز برای جهان اسلام
دکتر عباس شیرازی تصریح کرد: ایران و پاکستان از ظرفیتهای مکمل و کمنظیری برخوردارند. ایران یکی از مهمترین دارندگان منابع انرژی در جهان است، در حالی که پاکستان از سرمایه عظیم نیروی انسانی جوان و موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز بهره میبرد. اگر این ظرفیتها در کنار یکدیگر قرار گیرند، این منطقه میتواند به یک قدرت بزرگ و اثرگذار در جهان اسلام تبدیل شود.
رئیس مرکز مطالعات صلح و دیپلماسی جهانی تأکید کرد: بر اساس رهنمودهای رهبر انقلاب، اگر ظرفیتها و توانمندیهای کشورهای این منطقه با یکدیگر همافزا شوند، نهتنها زمینه توسعه منطقهای فراهم میشود، بلکه این امر میتواند به کاهش و حتی پایان هژمونی آمریکا در منطقه نیز منجر شود.
محبوبیت رهبر شهید در میان مردم شیعه و سنی پاکستان
دکتر عباس شیرازی در ادامه گفت: شهید آیتالله خامنهای در پاکستان، صرفاً بهعنوان رهبر یک گروه یا یک مذهب خاص شناخته نمیشوند، بلکه بسیاری از مردم ایشان را بهعنوان شخصیتی برجسته در جهان اسلام و قهرمانی بزرگ برای امت اسلامی میشناسند و میپذیرند.
وی افزود: آنچه در پاکستان مشاهده کردیم، این بود که تقریباً همه مکاتب فکری اسلامی، از نهادهای دینی گرفته تا گروههای اجتماعی و مردمی، در واکنش به تحولات اخیر موضعی مشترک داشتند. در میان مردم نیز خشم و ناراحتی عمیقی نسبت به اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی وجود دارد؛ چراکه آنان را عامل اصلی بحرانها و بیثباتیهای منطقه میدانند.
این استاد روابط بینالملل تصریح کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای رهبر شهید انقلاب، تلاش جدی ایشان برای تقویت وحدت شیعه و سنی بود. همین رویکرد وحدتمحور سبب شد بسیاری از توطئههای آمریکا و رژیم صهیونیستی برای ایجاد اختلافات فرقهای در پاکستان با شکست مواجه شود و زمینه تحقق اهداف آنان تضعیف گردد.
وی ادامه داد: در پاکستان، ایشان نهتنها در میان شیعیان، بلکه در میان بخش وسیعی از اهلسنت و سایر اقشار جامعه نیز از احترام بالایی برخوردار بودند. اجتماعات عظیمی که برای ابراز ارادت به رهبر شهید برگزار شد، خود گواه روشنی بر این واقعیت است.
او افزود: چه در سطح نهادهای رسمی پاکستان و چه در سطح افکار عمومی، جمهوری اسلامی ایران بهعنوان الگویی از خوداتکایی، استقلال و ایستادگی شناخته میشود؛ کشوری که توانسته روی پای خود بایستد و در معادلات منطقهای و جهانی نقشآفرین باشد.
دکتر عباس شیرازی خاطرنشان کرد: ایدئولوژی انقلاب اسلامی ایران برای بسیاری در پاکستان الهامبخش است. همانگونه که شهید عارف حسین الحسینی نیز بر آن تأکید داشت، این مسیر متعلق به یک فرقه خاص نیست، بلکه هرکس پیرو مکتب اصیل محمد و آل محمد(ع) و مدافع عزت امت اسلامی باشد، خود را در این مسیر میبیند.
اجتماع عظیم منار پاکستان؛ نماد همبستگی اسلامی
وی با اشاره به اجتماعات مردمی اخیر در پاکستان گفت: اگر به اعتراضات، تجمعات مردمی و کنفرانسهای مشترک نگاه کنیم، نمونههای فراوانی از این همبستگی دیده میشود. یکی از بارزترین نمونهها، اجتماع عظیم ۱۳ ژوئن در منار پاکستان بود که در بزرگداشت رهبر شهید برگزار شد.
رئیس مرکز مطالعات صلح و دیپلماسی جهانی افزود: بر اساس برآوردها، بیش از ۳۰۰ هزار نفر در این مراسم حضور داشتند و این اجتماع را میتوان یکی از بزرگترین گردهماییهای تاریخ معاصر پاکستان دانست. در این مراسم، پیروان مکاتب مختلف اسلامی در کنار یکدیگر حضور داشتند و هیچ پرچم حزبی یا سازمانی خاصی محوریت نداشت؛ بلکه همه برای یک هدف مشترک گرد هم آمده بودند.
لزوم توسعه همکاریهای علمی و فرهنگی
دکتر عباس شیرازی در ادامه درباره همکاریهای علمی و فرهنگی میان ایران و پاکستان اظهار داشت: این همکاریها باید در ابعاد مختلف توسعه یابد؛ چه در حوزه پژوهش، چه در سطح دانشگاهها و چه در ارتباط میان حوزههای علمیه و مراکز دینی دو کشور.
وی گفت: متأسفانه در پاکستان هنوز در زمینه ایرانشناسی کار جدی و نظاممند زیادی انجام نشده است. همچنین منابع معتبر درباره ایران، بهویژه کتابهای علمی و تحلیلی، حتی به زبان انگلیسی نیز به اندازه کافی در دسترس نیست و بسیاری از آثار مهم صرفاً به زبان فارسی منتشر میشوند.
این استاد روابط بینالملل تأکید کرد: در این زمینه باید کار بیشتری انجام شود. با توجه به اینکه بخش مهمی از هویت فرهنگی این منطقه با زبان فارسی پیوند دارد، جمهوری اسلامی ایران میتواند در احیای زبان فارسی و تقویت شناخت فرهنگی در پاکستان نقش مؤثری ایفا کند.
وی افزود: با گسترش تبادلات علمی و فرهنگی، شناخت متقابل نیز افزایش خواهد یافت. ما منافع مشترک و حتی دشمنان مشترک داریم؛ بنابراین طبیعی است که همکاریهای راهبردی میان دو کشور بیش از پیش تقویت شود.
ایران و پاکستان میتوانند معماری جدید منطقه را شکل دهند
دکتر عباس شیرازی در ادامه با اشاره به ساختار سیاسی دو کشور گفت: ایران پس از انقلاب اسلامی به نظام جمهوری اسلامی دست یافت، اما باید توجه داشت که پاکستان نیز از منظر قانون اساسی، کشوری است که هیچ قانونی مخالف قرآن و سنت را مجاز نمیداند. از این جهت، میان مبانی نظری دو کشور اشتراکات قابل توجهی وجود دارد.
این استاد روابط بینالملل تصریح کرد: مفهوم جمهوری اسلامی در ایران، الگویی است که در آن اسلامیت و جمهوریت در کنار یکدیگر تعریف شدهاند. این تجربه میتواند برای نهادهای مختلف پاکستان، بهویژه نهادهای قانونگذاری و پارلمانی، الهامبخش باشد.
رئیس مرکز مطالعات صلح و دیپلماسی جهانی گفت: ضروری است میان پارلمانهای دو کشور، بهویژه مجلس سنا و مجالس قانونگذاری، ارتباطات نزدیکتری شکل بگیرد تا با هماهنگی مشترک بتوان اهداف کلان جهان اسلام را بهتر دنبال کرد.
وی تأکید کرد: این منطقه ـ که پاکستان و ایران دو بازیگر اصلی آن هستند ـ در صورت گسترش روابط در ابعاد مختلف، میتواند به منطقهای بسیار قدرتمند تبدیل شود. هر کشور میتواند کمبودهای کشور دیگر را جبران کند و همین همافزایی، نهتنها برای این منطقه بلکه برای کل جهان اسلام قدرتآفرین خواهد بود.
دکتر عباس شیرازی در پایان خاطرنشان کرد: امروز توازن قدرت جهانی بهتدریج از غرب به شرق در حال انتقال است. در این روند، ایران و پاکستان میتوانند نقشی بسیار مؤثر ایفا کنند و در افق جهانی به بازیگرانی مهم و اثرگذار تبدیل شوند.
..........................
پایان پیام