عصر قم - رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در قم گفت: مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب یک «رویداد تمدنی» است که میتواند مسیر تحولات جهان اسلام و جریانهای آزادیبخش را در دهههای آینده تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام حامد رفعتی، رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی قم، در «نشست بایستههای تبیین تمدنی و بینالمللی تشییع قائد امت» که روز گذشته در خبرگزاری رسا برگزار شد، با اشاره به جایگاه تاریخی این مراسم اظهار داشت: هنوز بسیاری از ما به نقطه عطف تاریخی این تشییع پی نبردهایم و عملکردها نیز نشان میدهد که اهمیت واقعی این رخداد بهدرستی درک نشده است؛ در حالی که اگر امروز از این فرصت استفاده نشود، بعدها امکان جبران آن وجود نخواهد داشت.
وی با مقایسه این مراسم با برخی تشییعهای اثرگذار تاریخ معاصر گفت: تشییع شخصیتهایی مانند مهاتما گاندی در هند، نلسون ماندلا در آفریقای جنوبی، چهگوارا و مارتین لوتر کینگ، هر یک نقطه آغاز تحولات مهم اجتماعی و سیاسی در کشورها و ملتهای خود شدند و مورخان سالها بعد آثار آنها را تحلیل کردند. به همین دلیل، آیندگان نیز تشییع رهبر شهید انقلاب را به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ معاصر مورد بررسی قرار خواهند داد.
حجتالاسلام رفعتی با تأکید بر اینکه این مراسم صرفاً یک آیین سوگواری نیست، افزود: تشییع رهبر شهید یک رویداد تاریخی، سیاسی، اجتماعی و تمدنی است که میتواند در این پیچ تاریخی، سرنوشت یک سده را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل باید با نگاهی فراتر از یک مراسم معمولی به آن نگریست.
تشییع، بستری برای امتسازی و تقویت قدرت نرم
وی یکی از مهمترین کارکردهای این مراسم را «امتسازی» دانست و اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب طی سالها بسیاری از مفاهیم بنیادین را برای جامعه تبیین کردند، اما شهادت و تشییع ایشان موجب تثبیت و تعمیق این مفاهیم در افکار عمومی شد؛ به گونهای که امسال مفاهیمی همچون عاشورا، فرهنگ ایثار، شهادت و فداکاری با درکی متفاوت و عمیقتر در جامعه بازخوانی شد.
رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی قم، «نمادسازی» را از دیگر ظرفیتهای این رویداد برشمرد و گفت: این تشییع میتواند نمادهای ماندگاری برای نسلهای آینده خلق کند؛ نمادهایی که در حافظه تاریخی ملت ایران و جهان اسلام باقی بماند.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت قدرت نرم این مراسم تصریح کرد: آثار این تشییع تنها به جامعه شیعی یا جبهه مقاومت محدود نمیشود، بلکه بسیاری از جریانهای آزادیخواه و عدالتطلب در جهان، از آمریکای لاتین تا دیگر مناطق، با این حرکت همدلی و همراهی نشان دادهاند و این خود ظرفیتی کمنظیر برای تقویت قدرت نرم جمهوری اسلامی است.
حجتالاسلام رفعتی در ادامه به مهمترین بایستههای تمدنی و بینالمللی این مراسم اشاره کرد و گفت: نخستین ضرورت، «روایتگری هوشمند» است؛ باید مشخص شود چه چیزی روایت میشود، چگونه روایت میشود و هر روایت برای کدام مخاطب جهانی طراحی شده است؛ چرا که ادبیات مخاطب اروپایی، آمریکای لاتین یا جهان عرب یکسان نیست.
وی «ترجمه فرهنگی مفاهیم» را دومین ضرورت دانست و افزود: مفاهیمی همچون شهادت، مقاومت، امت، ولایت و رهبری باید با زبان و ادبیاتی متناسب با فرهنگ مخاطبان جهانی بازتعریف و تبیین شود تا قابلیت فهم و پذیرش بیشتری پیدا کند.
ضرورت دیپلماسی فرهنگی، مستندسازی و نمادسازی
رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی قم، «دیپلماسی فرهنگی و مردمی» را از دیگر الزامات این حرکت برشمرد و اظهار داشت: ظرفیت شبکههای نخبگانی، دانشگاهیان، فعالان فرهنگی، رسانهای و کنشگران بینالمللی باید در خدمت تبیین این رویداد قرار گیرد تا این تشییع به بستری برای تعاملات فرهنگی جهانی تبدیل شود.
وی همچنین بر ضرورت مستندسازی دقیق این مراسم تأکید کرد و گفت: اگر این رویداد یک نقطه عطف تاریخی است، باید تمامی ابعاد آن برای آیندگان ثبت و مستند شود و صرفاً به انعکاس مقطعی آن بسنده نشود.
حجتالاسلام رفعتی «نمادسازی» و حفظ شکوه کمی و کیفی مراسم را نیز از دیگر الزامات دانست و تصریح کرد: باید از این تشییع نمادهای ماندگار استخراج شود و همه ظرفیتها برای برگزاری باشکوه آن به کار گرفته شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به برخی رویکردهای رسانهای انتقاد کرد و گفت: رسانهها نباید با انتشار پیامهایی که موجب نگرانی مردم میشود، از حضور گسترده آنان در مراسم جلوگیری کنند؛ زیرا اگر این تشییع قرار است به یک رویداد ماندگار تاریخی تبدیل شود، باید جلوهای از حضور باشکوه مردم را به نمایش بگذارد.
حجتالاسلام رفعتی همچنین تأکید کرد: این مراسم باید یک تشییع مردمی و خانوادگی باشد و نباید به یک مراسم صرفاً اداری یا رسمی تقلیل پیدا کند؛ چرا که حضور خانوادهها میتواند تصویر واقعی پیوند عاطفی مردم با رهبر شهید را به جهان مخابره کند و بسیاری از روایتهای رسانههای معاند را خنثی سازد.
رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی قم در پایان با اشاره به تجربه فعالیتهای بینالمللی این سازمان اظهار داشت: هرچند اقدامات رسانهای و بینالمللی انجامشده ارزشمند است، اما نباید به وضع موجود قانع شد. ممکن است عملکرد امروز نسبت به گذشته پیشرفت داشته باشد، اما در مقایسه با ظرفیتهای موجود و همچنین فعالیتهای رقبای رسانهای، همچنان فاصله قابل توجهی با وضعیت مطلوب وجود دارد.
وی با اشاره به حضور گسترده مهمانان خارجی، رهبران دینی، شخصیتهای بینالمللی و دهها خبرنگار و فعال رسانهای از کشورهای مختلف در مراسم تشییع خاطرنشان کرد: این رویداد فرصتی استثنایی برای معرفی گفتمان انقلاب اسلامی به افکار عمومی جهان است و لازم است همه ظرفیتهای فرهنگی، رسانهای و بینالمللی برای بهرهگیری حداکثری از این فرصت تاریخی بسیج شوند.