عصر قم - اگرچه اسلام با زبان عربی قدم به خاک ایران گذاشت، اما این زبان فارسی بود که بار ترویج، تحکیم و نشر معارف اسلامی را در طول قرنها به دوش کشید و به رسانهای برای انتقال فرهنگ و تمدن بشری به میان سایر ملتها تبدیل شد.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، امام شهید انقلاب اسلامی در طول زعامت امت، علاوه بر اهتمام ویژه در سیره عملی خود به پاسداشت و اهمیت زبان فارسی، در بیانات خویش اشارات زیادی به ارزش و جایگاه زبان و ادبیات فارسی کردهاند؛ ارزشهایی همانند نقش آن در گسترش اسلام که بر هیچ کس پوشیده نیست.
حضرت آیت الله العظمی امام شهید سید علی خامنه ای در اینباره فرمودند: «زبان فارسی توانسته است در ایران، بیشترین تلاش را برای گسترش و تحکیم اسلام انجام دهد. اسلام، به زبان عربی وارد ایران شد؛ اما به زبان فارسی ترویج پیدا کرد و در طول قرنهای متمادی بیشترین معارف اسلامی و سخنان حکمت آموز به وسیله ایرانیان فارسی زبان در میان ملتها انتشار یافت، بنابراین زبان فارسی در این بخش از جهان از حقوق واضحی در جهت گسترش اسلام و فرهنگ و تمدن بشری برخوردار است.» (1)
اگرچه اسلام با زبان عربی قدم به خاک ایران گذاشت، اما این زبان فارسی بود که بار ترویج، تحکیم و نشر معارف اسلامی را در طول قرنها به دوش کشید و به رسانهای برای انتقال فرهنگ و تمدن بشری به میان سایر ملتها تبدیل شد. از دیگر مواردی که رهبر شهید انقلاب به آن اشاره کردهاند، نقش تقویتکننده زبان فارسی در هویت فرهنگی ایران است.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در جای دیگری فرموده بودند: «هویّت فرهنگى، همهى حیات یک مجموعه و یک ملّت است. شعر میتواند این هویّت فرهنگى را هم تقویّت کند و غنى کند و تغذیه کند؛ که در باب هویّت فرهنگى... انصافاً شعر فارسى بوستان سعدى، شاهنامهى فردوسى، خمسهى نظامى، دیوان حافظ، مثنوى مولوى پر از حکمت است؛ یعنى به معناى واقعى کلمه، حکمت موج میزند در این کتابها و اندیشههاى والا؛ فکرهاى بسیار برجسته و فاخر در این کتابها هست؛ اینها توانسته یک هویّتى براى ملّت ما تعریف کند... ما هر چه امتیاز داریم، ناشى از همین هویّت فرهنگى است؛ اگر این هویّت فرهنگى نبود، انقلاب ما هم پیروز نمیشد. اگر این هویّت فرهنگى نبود، یک امامى مثل امام ما که نهضت را بهوجود آورد و به سرانجام رساند، اصلاً خلق نمیشد، درست نمیشد.» (2)
هویت فرهنگی، مایه حیات یک ملت است و شعر فارسی با شاهکارهای فردوسی، سعدی، حافظ، نظامی و مولوی، تکیهگاه این هویت بوده است. این آثار سرشار از حکمت و اندیشههای فاخر، چنان هویتی برای ملت ایران ساختهاند که منشأ تمام امتیازات و افتخارات ملی، از جمله پیروزی انقلاب اسلامی و ظهور شخصیتی بینظیر همچون امام خمینی (ره) شده است.
نکته حائز اهمیت این است که رهبر حال حاضر انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سید مجتبی خامنهای نیز در بیانات خود به اهمیت زبان فارسی اشاره کردهاند. ایشان در نکاتی در باب اهمیت زبان فارسی به آن پرداختهاند و به بزرگی و ظرفیت زبان فارسی برای انتقال فرهنگ ایرانی-اسلامی اشاره کرده و میفرمایند: «زبان و ادب فارسی یکی از بزرگترین ظرفیتها برای ترویج فرهنگ و تمدن غنی ایران اسلامی در گسـترهی جهانی است.» (3)
زبان و ادبیات فارسی، فراتر از یک ابزار ارتباطی ساده، رسانهای قدرتمند و تمدنساز است که بزرگترین ظرفیت و پتانسیل را برای معرفی، ترویج و نشر فرهنگ غنی ایران اسلامی در پهنه جهانی به دوش میکشد. آیتالله العظمی سید مجتبی خامنهای با استناد به سخن امام شهید، اینگونه میفرمایند: «توصیه ی رهبر حکیم و شهیدمان اعلی الله مقامه الشریف به قدرتمند شدن زبان فارسی، چراغ راه اقتدار تمدن ایرانی اسلامی میباشد.» (4)
بنابراین قدرتمند شدن زبان فارسی صرفاً یک توصیه ادبی نیست؛ بلکه بنا بر تأکید رهبر حکیم و شهیدمان، یک ضرورت راهبردی و چراغ راهی است که مسیر اقتدار، ثبات و پویایی «تمدن ایرانی-اسلامی» را در دنیای امروز روشن میسازد.
(1) دیدار اعضای دومین مجمع بینالمللی زبان فارسی با رهبر انقلاب (۱۳۷۷/۱۲/۱۲)
(2) بیانات در دیدار شاعران (۱۳۹۳/۰۴/۲۱)
(3) بخشی از پیام رهبر معظّم انقلاب به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی (۱۴۰۵/۲/۲۵)
(4) همان
نویسنده: مجتبی حسنی