عصر قم - روایت دکتر مهدی گلشنی از طرح پیوند فلسفه اسلامی با علوم پایه و توسعه فناوری بر مبنای جهانبینی توحیدی
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، انتشار تصویری تاریخی از دیدار شهید محسن فخریزاده و دکتر مهدی گلشنی، استاد فیزیک دانشگاه صنعتی شریف و از پیشگامان فلسفه علم در ایران، فرصتی برای بازخوانی ابعاد کمتر شناختهشده فعالیتهای علمی و فکری این دو چهره فراهم کرده است.
دکتر گلشنی در یادداشتی که پس از شهادت فخریزاده منتشر کرده، از دیدار خود با وی در اواسط دیماه ۱۳۹۶ در دفتر گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف با حضور دکتر مصطفی تقوی و دکتر ابراهیم اصولی خبر داده و نوشته است: در این نشست درباره برخی ابعاد فلسفی فیزیک، مباحث مطرح در گروه فلسفه علم و مسائل مرتبط با سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع گفتوگو شد.
وی با اشاره به آشنایی شهید فخریزاده با مباحث فلسفی فیزیک، از طرح موضوعاتی همچون نسبت ماده فلسفی و ماده فیزیکی، مفهوم انرژی و مسئله موج و ذره از سوی وی خبر داده و افزوده است که فخریزاده معتقد بود فیزیک معاصر در مرزهای دانش حرکت میکند و مسئله موج ـ ذره همچنان از مسائل حلنشده این علم است.
گلشنی همچنین با اشاره به علاقه شهید فخریزاده به حکمت متعالیه، تأکید کرده است که وی فلسفه اسلامی را نه صرفاً دانشی نظری، بلکه ظرفیتی برای توسعه علوم و فناوری میدانست.
احیای بازدارندگی بر اساس امتداد فلسفه در علوم پایه
استاد فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف با تشریح دیدگاه شهید فخریزاده درباره ضرورت تعامل فلسفه اسلامی و علوم جدید نوشته است: وی معتقد بود حیات متعالی در گرو آن است که تعامل این دو حوزه به رشد متقابل آنها منجر شود؛ با این حال، فلسفه اسلامی در دوران معاصر از چنین تعاملی فاصله گرفته و کمتر به نقد تفسیرهای فلسفی ناشی از علوم، بر اساس مبانی فلسفه اسلامی پرداخته است.
وی از شهید فخریزاده نقل کرده است که باید به داشتههای فلسفی خود بازگردیم و از حکمت اسلامی در مسیر توسعه علم، فناوری و نوآوری برای شکلگیری سبک زندگی اسلامی و تمدن ایرانی ـ اسلامی نوین بهره بگیریم.
در همین چارچوب، گلشنی از امضای تفاهمنامهای با شهید فخریزاده در همان دیدار خبر داده که بر اساس آن، همکاری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف با سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در زمینه مشارکت در توسعه علم و فناوری بر مبنای جهانبینی توحیدی، حل برخی مسائل پژوهشی، برگزاری همایشها و میزگردهای داخلی و بینالمللی و طراحی و اجرای طرحهای تحقیقاتی و دورههای آموزشی پیشبینی شده بود.
به گفته گلشنی، چند ماه پس از امضای این تفاهمنامه، با بازنشسته شدن وی بهوسیله دکتر فتوحی، رئیس وقت دانشگاه صنعتی شریف، امکان اجرای طرح منتفی شد.
تأکید شهید فخریزاده بر پیوند حکمت اسلامی و فناوری
گلشنی در بخش دیگری از یادداشت خود، شهید فخریزاده را شخصیتی متواضع، آگاه به اقتضائات زمان و حساس نسبت به نیازهای کشور توصیف کرده و از حضور او در عرصههای علمی، دفاعی و اجرایی یاد کرده است.
وی همچنین به فعالیتهای فخریزاده در دوران شیوع کرونا و تلاش برای تهیه کیتهای تشخیصی و تولید واکسن اشاره کرده و تأکید کرده است که این شهید در کنار فعالیتهای تخصصی در حوزه فیزیک، مهندسی هستهای و فناوریهای دفاعی، از ژرفاندیشی فلسفی نیز برخوردار بود.
استاد دانشگاه صنعتی شریف در پایان، تأکید بر استفاده از فلسفه اسلامی در علوم و تعامل این دو حوزه را از ویژگیهای مهم فکری شهید فخریزاده دانسته و آن را درسی برای نسل جدید پژوهشگران و دانشمندان معرفی کرده است.
صوت توضیحات و روایت دکتر مهدی گلشنی درباره شخصیت علمی و فکری شهید محسن فخریزاده نیز همراه این خبر منتشر میشود.