هنرِ حضور در جمع؛ چگونه با رعایت مرزها، محبوب و محترم باشیم؟

عصر قم - قرآن چگونه رفتارهای روزمره‌ی ما را به مسیر الهی هدایت می‌کنند؟ با بررسی آموزه‌های سوره نور و احزاب، به معنای واقعیِ ادبِ اسلامی پی ببرید.

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت (ع) ـ ابنا: حجت الاسلام آقای قرائتی در یکی از سخنرانی های خود به لزوم برخورد صحیح با مهمانان از منظر قرآن اشاره کرد و بیان یک مثال، به تبیین این موضوع پرداخت:
می‌‏خواهم یک مثال ساده برایتان بزنم، شما اگر خواستید بیائید منزل کسی و چایی بخورید، برای چای خوردنت قدم به قدم در بزنید، دستور است، یعنی ادب دارید، و باید مراعات این ادب را کرد.
اول پشت در خانه باید در بزنید، در را زدی، اگر گفتند که بفرما داخل که می‏روی، اگر «إِنْ قیلَ لَکُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا» (نور/۲۸) اگر در زدید و بچه ای آمد و گفت بابام الان وقت ندارد، وقت دیگری تشریف بیاورید، ناراحت نشوید. قرآن می‏گوید وقتی پشت در خانه به شما گفتند: برگردید، برگردید و نق نق هم نکنید، چون نشانه رشد است «هُوَ أَزْکی‏ لَکُم» (نور/۲۸) حالا اگر گفتند بفرمائید داخل، بسم الله، تا داخل شدی «فَإِذا دَخَلْتُمْ بُیُوتاً فَسَلِّمُوا عَلی‏ أَنْفُسِکُم» (نور/۶۱) در خانه که رسیدی سلام کن، سلام علیکم، سلام کردی، باز ادب در سلام است.
قرآن میگوید: هر کس به شما سلام کرد، سلام گرم‏تر به آن بدهید. سلام، سلام علیکم، جانم، سلام علیکم و رحمه الله، سلام علیکم، سلام علیکم و رحمه الله و برکاته. هر جوری سلام کرد، گرم‏تر و چرب‏تر، بهتر، داغتر، جواب بدهید. سلام کردی و وارد اتاق می‏شوی، خوب کجا بنشینیم؟
قرآن می‏گوید تا وارد اتاق شدید، یک کسی دیدید که با چشم‌ها دنبال جا می‏گردد «إِذا قیلَ لَکُمْ تَفَسَّحُوا فِی الْمَجالِسِ فَافْسَحُوا» (مجادله/۱۱) اگر جا میخواهد، فوری تحویلش بگیرید. یک کسی اگر وارد اتاق می‏شود، اگر کسی اعتنا به آن نکند، یخ می‏کند، تا دیدید یک نوعی وارد شد یک تکانی بخورید و جا به آن بدهید. جا به آن دادید، پس در جلسه که نشسته‌‏ای داد نزنی «إِنَّ أَنْکَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمیرِ» (لقمان/۱۹) داد نزن، تنگ گوشی هم حرف نزنی «إِنَّمَا النَّجْوی‏ مِنَ الشَّیْطان» (مجادله/۱۰) نجوا هم کار خوبی نیست. نه داد بزن و نه تنگ گوشی. از طرفی هم نق نق نکنید برای خاطر غذا «غَیْرَ ناظِرینَ إِناهُ» (احزاب/۵۳) هی نگویید دیر شده.
«فَإِذا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا» (احزاب/۵۳) نهار هم که دعوت شدید، بعد از نهار حرکت کنید، چون نهار دعوت شدی، الان چهار بعد از ظهر است، نشسته‏‌ای اینجا که چکار کنی؟ می‏‌آمدند خانه پیغمبر و نهار بخورند، می‌‏نشستند و صحبت می‏کردند تا نزدیک غروب، پیغمبر هم هی دلش جوش می‏زد و رویش هم نمی‌‏شد که بگوید خوب آقا بلند شوید و بروید دیگه، آیه نازل شد «فَإِذا طَعِمْتُمْ» وقتی طعامتان را خوردید «فَانْتَشِرُوا» بلند شوید و منتشر شوید «وَ لا مُسْتَأْنِسینَ لِحَدیثٍ» (احزاب/۵۳) نشینید و انس بگیرید با گفته‏ ها. وقتی هم می‏‌خواهید بروید از رئیس جلسه اجازه بگیرید، این ادب است. ادب نداشت این آقای ثموره، سرزده می‌‏آمد داخل، این آقا گفت، آقا این باغ مال من است و تو یک درخت بیشتر نداری، خواهش می‏کنیم یا الله بگو. گفت: دلم نمی‌‏خواهد! شکایت برد پهلوی پیغمبر، یا رسول الله این آقای ثموره یک درخت دارد، بدون یا الله و سر زده وارد می‏شود، من هم زن و بچه‏‌ام سر برهنه هستند، نمی‏خواهم، آسایش من را سلب می‏کند، بالاخره آزادی مسکن در اسلام هست. از همین حدیث آزادی مسکن استفاده می‏شود که انسان، هر کسی، اصولاً در کوچه هایی هم که داریم راه می‏رویم و در خانه‌‏هایی باز است، بعضی از فقها می‏‌گویند اگر در کوچه‌‏ای راه می‏روی، در خانه‌‏ای باز است، حق نداری نگاه کنی. آقا در باز بود؟ اگر هم باز باشد شما حق نگاه کردن نداری، درهایی هم که باز است نباید نگاه کنیم. ادب است دیگه.
برگرفته از سایت درس هایی از قرآن.