عصر قم - حجتالاسلام سید مصطفی ابراهیمی به تبیین مسئله شناخت، بازسازی و صورتبندی منظومه فکری امامین انقلاب پرداخت و تأکید کرد که بررسی مکتب فکری امام، نیازمند توجه به روابط میان مبانی، اصول، آرمانها و راهبردهای آن است.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، حجتالاسلام سید مصطفی ابراهیمی در نشست علمی نقد و بررسی کتاب «مکتب امام راحل و شهید» با عنوان «مکتب امام راحل و شهید؛ کشف منظومه فکری یا تحمیل الگوی تحلیلی؟»، به تبیین مسئله شناخت، بازسازی و صورتبندی منظومه فکری امامین انقلاب پرداخت و تأکید کرد که بررسی مکتب فکری امام، نیازمند توجه به روابط میان مبانی، اصول، آرمانها و راهبردهای آن است.
وی با اشاره به اهمیت شناخت ساختار درونی اندیشه سیاسی انقلاب اسلامی اظهار داشت: هنگامی که از مکتب فکری امام راحل و امام شهید سخن میگوییم، این پرسش مطرح میشود که آیا صرفاً با مجموعهای از دیدگاهها، مواضع، آرمانها و رهنمودها مواجه هستیم یا باید آن را منظومهای فکری بدانیم که میان مبانی، اصول، اهداف و راهبردهای آن روابط معناداری برقرار است.
حجتالاسلام ابراهیمی با بیان اینکه صورتبندی یک مکتب فکری صرفاً به معنای نامگذاری یا دستهبندی موضوعات نیست، افزود: صورتبندی در واقع ادعایی درباره ساختار و منطق درونی اندیشه است و میکوشد نشان دهد مؤلفههای یک مکتب چگونه با یکدیگر ارتباط دارند، چه نسبتی میان مبانی و آرمانهای آن برقرار است و این مبانی چگونه در عرصه عمل، سیاست و کنش اجتماعی ظهور و بروز پیدا میکنند.
وی در ادامه به کتاب «مکتب امام راحل و شهید» و صورتبندی پیشنهادی آن اشاره کرد و گفت: در این اثر، الگوی سهگانه «جهانبینی، ایدئولوژی و استراتژی» برای تبیین مکتب امام و انقلاب ارائه شده است؛ الگویی که در آن، جهانبینی ناظر به مبانی و باورهای بنیادین، ایدئولوژی ناظر به اصول، ارزشها و آرمانهای راهنما و استراتژی ناظر به مسیرها و تدابیر تحقق آن آرمانهاست.
این استاد حوزه با اشاره به امکان طرح نقدهای علمی درباره این صورتبندی خاطرنشان کرد: یکی از پرسشهای مهم این است که آیا این سهگانه واقعاً از آثار و گفتمان امامین انقلاب استخراج شده یا اینکه چارچوبی نظری است که از بیرون بر اندیشه ایشان تحمیل میشود.
وی ادامه داد: همچنین باید بررسی کرد که تفکیک جهانبینی، ایدئولوژی و استراتژی تا چه اندازه به شناخت بهتر مکتب امام کمک میکند و آیا این تفکیک میتواند به تبیین روابط درونی اندیشه بینجامد یا احتمال دارد پیوستگی مفاهیم و ویژگیهای خاص این گفتمان را تحت تأثیر قرار دهد.
حجتالاسلام ابراهیمی با تأکید بر روششناختی بودن مسئله مطرحشده تصریح کرد: اختلاف در این زمینه صرفاً اختلاف بر سر سه مفهوم یا اصطلاح نیست، بلکه به معیارهای شناخت یک مکتب فکری بازمیگردد. از یک سو، برای توضیح ساختار و روابط درونی اندیشه امام و انقلاب به الگویی تحلیلی نیاز داریم و از سوی دیگر، باید مراقب بود که این الگو بر ساختار واقعی اندیشه تحمیل نشود.
وی هدف از برگزاری این نشست را بررسی مبانی و شواهد صورتبندی پیشنهادی و ارزیابی نقدهای احتمالی دانست و اظهار داشت: در چنین بحثی، نباید شتابزده به تأیید یک دیدگاه یا نفی دیدگاه دیگر پرداخت؛ بلکه لازم است مبانی نظری صورتبندی، شواهد پشتیبان آن و معیارهای داوری درباره اعتبارش بهدقت بررسی شود.