عصر قم - رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با تأکید بر ضرورت ثبت تجربه‌های موفق فرهنگی و تبلیغی، بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و حمایت از ایده‌های نو، بر لزوم ارزیابی عملی طرح‌ها و گسترش الگوهای اثربخش در سطح ملی تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در جلسه تبیین مأموریت‌های اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی معاونت فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی، با قدردانی از تلاش‌های این مجموعه، روند فعالیت‌های آن را با وجود محدودیت نیروی انسانی، رو به رشد ارزیابی کرد و گفت: طرح توسعه مطالعات فرهنگی و تبلیغی از نظر جهت‌گیری، اهداف و ساختار، طرحی جامع و ارزشمند است، اما موفقیت آن به تبدیل برنامه‌های نظری به اقدامات عملی بستگی دارد.
وی دانش‌بنیان‌کردن تبلیغ و فعالیت‌های میدانی را ضروری دانست و افزود: هر اندازه این طرح در عرصه عمل محقق شود، ارزشمند است؛ چراکه جهت‌گیری آن در راستای ارتقای کیفیت فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی قرار دارد.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به اهمیت استفاده از ظرفیت‌های علمی و تخصصی در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی اظهار کرد: ساختارهای مطالعاتی چابک می‌توانند بدون نیاز به ایجاد ساختار گسترده و نیروی انسانی ثابت، از ظرفیت نخبگان و صاحب‌نظران استفاده کنند. مصاحبه‌های عمیق، نشست‌های علمی و میزگردها از جمله روش‌هایی هستند که می‌توانند دیدگاه‌های تخصصی را وارد فرایند تصمیم‌سازی و طراحی اقدامات فرهنگی و تبلیغی کنند.
وی با بیان اینکه رصد تحولات فرهنگی از مأموریت‌های مهم اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی است، تصریح کرد: با توجه به فعالیت نهادهای مختلف در زمینه رصد تحولات فرهنگی و اجتماعی، ضروری نیست این اداره کل تمام ظرفیت خود را به رصد مستقیم اختصاص دهد، بلکه باید با تعامل با این مجموعه‌ها، از داده‌ها و نتایج موجود بهره ببرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین واعظی تأکید کرد: رصد فرهنگی نباید به هدفی مستقل تبدیل شود، بلکه باید هوشمند، هدفمند و معطوف به اقدام باشد؛ به این معنا که اطلاعات متناسب با برنامه‌ها و طرح‌های در دست اجرا گردآوری و تحلیل شود تا کیفیت اقدامات افزایش یابد و در صورت نیاز، زمینه طراحی برنامه‌های جدید فراهم شود.
ضرورت ثبت تجربه‌های موفق میدانی
وی با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از دیدگاه نخبگان فرهنگی و تبلیغی گفت: مدیران و تصمیم‌گیران ممکن است به‌تدریج به تجربه‌ها و برداشت‌های شخصی خود متکی شوند و مراجعه به صاحب‌نظران بیرونی را کم‌فایده بدانند؛ درحالی‌که حتی اگر یک جلسه کارشناسی به چند نکته تازه و کاربردی منجر شود، مراجعه به جامعه نخبگانی ارزشمند است.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی افزود: استفاده از ظرفیت‌های بیرونی، علاوه بر دستیابی به ایده‌های جدید، شناخت مدیران از میدان و درک آنان از مسائل را افزایش می‌دهد؛ بنابراین، باید از شکل‌گیری حلقه‌های بسته کارشناسی پرهیز کرد و زمینه استفاده از دیدگاه‌های متنوع را فراهم ساخت.
حجت‌الاسلام والمسلمین واعظی همچنین ثبت و تجمیع تجربه‌های موفق فعالان میدانی را ضروری دانست و اظهار کرد: فعالان موفق در عرصه فرهنگ و تبلیغ، حامل دانش ارزشمندی هستند که باید ثبت و منتقل شود. ایجاد سازوکار تجربه‌نگاری و گردآوری این دستاوردها می‌تواند منبعی دانشی برای استفاده مبلغان و کنشگران فرهنگی فراهم کند.
وی شناسایی خلاقیت‌ها و ابتکارات طلاب و مبلغان را از دیگر مأموریت‌های این مجموعه برشمرد و گفت: برگزاری رویدادها، فراخوان‌ها و برنامه‌های ایده‌محور باید زمینه شناسایی ظرفیت‌های نوآورانه را فراهم کند؛ اما این فرایند نباید به شناسایی ایده‌ها محدود بماند و لازم است امکان اجرای عملی و ارزیابی آن‌ها نیز فراهم شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین واعظی با اشاره به طرح «نیلوفرانه» خاطرنشان کرد: برخی گروه‌های تبلیغی در زمینه ارتباط‌گیری و اثرگذاری بر نوجوانان، ایده‌ها و ابتکاراتی دارند که فراهم‌کردن میدان اجرا به آن‌ها کمک می‌کند میزان اثربخشی ایده‌های خود را بسنجند و ظرفیت‌های موفق را تقویت کنند.
گسترش الگوهای اثربخش در سطح ملی
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی با تأکید بر اینکه دانش‌بنیان‌کردن کنشگری میدانی نباید به فعالیت‌های داخلی این دفتر محدود شود، تصریح کرد: کاهش فاصله میان دانش و عمل در عرصه فرهنگ و تبلیغ، ظرفیتی ملی دارد و نتایج آن می‌تواند به بهینه‌سازی فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغ دینی در سراسر کشور کمک کند؛ ازاین‌رو، باید از ابتدا برای انتشار و انتقال تجربه‌های موفق برنامه‌ریزی کرد.
وی با اشاره به نقش واسطه‌ای دفتر تبلیغات اسلامی افزود: مأموریت این دفتر، اجرای مستقیم تمام فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی در کشور نیست، بلکه باید با پشتیبانی محتوایی از کنشگران میدانی، طلاب و فعالان فرهنگی، الگوهای اثربخش را در اختیار آنان قرار دهد و دانش و مهارت لازم را برای فعالیت مؤثر افزایش دهد.
حجت‌الاسلام والمسلمین واعظی با اشاره به طرح «نیلوفرانه» و کلینیک‌های مشاوره‌ای گفت: در این طرح‌ها، هدف نباید صرفاً گسترش اجرای مستقیم برنامه از سوی دفتر در استان‌ها باشد؛ بلکه باید الگوی فعالیت تدوین و تقویت شود، تجربه اجرای آزمایشی مورد ارزیابی قرار گیرد و دانش به‌دست‌آمده در اختیار مجموعه‌های توانمند استانی قرار گیرد.
وی در پایان، تکمیل چرخه الگوسازی و رساندن فعالیت‌ها به مرحله بلوغ و قابلیت ترویج را از اولویت‌های معاونت فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دانست و تأکید کرد: به‌جای افزایش طرح‌هایی که به‌صورت محدود و ناتمام اجرا می‌شوند، بهتر است فعالیت‌های مشخصی در هر حوزه به سطح مطلوبی از نظر دانشی و الگوسازی برسند و پس از ارزیابی و دستیابی به الگوی کارآمد، در مقیاس ملی توسعه یابند.
گفتنی است، در پی بازنگری ساختار دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در خردادماه ۱۴۰۵، معاونت فرهنگی و تبلیغی و معاونت فضای مجازی، هنر و رسانه در ساختار جدید با عنوان «معاونت فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین» تجمیع شدند. در این بازآرایی تشکیلاتی، اداره کل مطالعات فرهنگی نیز با مأموریت مطالعات راهبردی و کاربردی و پایش و رصد تحولات فرهنگی در ساختار جدید پیش‌بینی شد.
این تغییر با هدف هم‌افزایی فعالیت‌ها، چابک‌سازی ساختار، مدیریت منابع و کاهش موازی‌کاری انجام شد.