عصر قم - سخنران حرم مطهر بانوی کرامت مفهوم اغوا در قرآن را به معنی ایجاد خطای محاسباتی توسط شیطان و ایادی اش دانست و گفت: خطای محاسباتی وضعیتی است که انسان در آن مسیر درست را نادرست و مسیر نادرست را درست می‌بیند.
به گزارش سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام سیدحسین آقامیری در نخستین روز عزاداری ایام فاطمیه در شبستان امام خمینی(ره) حرم مطهر بانوی کرامت، با تبیین مفهوم «اغوا» در آیه ۸۲ سوره ص، خطای محاسباتی و وارونه دیدن واقعیت‌ها را از مهم‌ترین پیامدهای اغواگری دانست و با اشاره به وقایع تاریخی صدر اسلام، بر ضرورت بصیرت و شناخت دقیق جریان حق و باطل تأکید کرد.
این سخنران مذهبی با اشاره به تقابل حق و باطل در طول تاریخ اظهار داشت: بازخوانی معارف فاطمی می‌تواند در شناخت شرایط پیچیده اجتماعی و تاریخی و عبور آگاهانه از فراز و نشیب‌ها راهگشا باشد. ازاین‌رو، بررسی مفهوم اغوا و شیوه‌های اثرگذاری آن بر اندیشه و تصمیم انسان، مقدمه‌ای برای فهم بهتر حوادث دوران حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) است.
وی با استناد به آیه «قَالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ» بیان کرد: اغوا را می‌توان در این بحث به ایجاد خطای محاسباتی تعبیر کرد؛ وضعیتی که انسان در آن مسیر درست را نادرست و مسیر نادرست را درست می‌بیند. در چنین شرایطی، قدرت تشخیص عقل و فطرت تحت تأثیر قرار می‌گیرد و انسان ممکن است تصمیم‌هایی بگیرد که با حقیقت و عاقبت کارش سازگار نیست.
حجت‌الاسلام آقامیری برای تبیین این مفهوم به واقعه کربلا اشاره کرد و گفت: یکی از جلوه‌های خطرناک خطای محاسباتی آن است که انسان عملی نادرست را با تصور تقرب به خداوند انجام دهد. هنگامی که فرد در تشخیص حق دچار انحراف شود، ممکن است رفتاری را که با حقیقت دین فاصله دارد، عملی درست و حتی موجب پاداش اخروی تصور کند.
وی با تعمیم این بحث به زندگی اجتماعی، نسبت به رفتارهای اقتصادی آسیب‌زا از جمله گران‌فروشی، احتکار و کم‌فروشی هشدار داد و افزود: گاهی انسان برای کسب سود بیشتر، حقوق و آرامش دیگران را نادیده می‌گیرد و تصور می‌کند این مسیر به رفاه و آسایش او منتهی می‌شود؛ درحالی‌که از منظر اخلاق دینی، نادیده گرفتن حق مردم با زندگی سالم و آرامش پایدار سازگار نیست.
اغواگری؛ از تحریف واقعیت تا ایجاد فاصله میان جامعه و رهبری
این کارشناس مذهبی با بیان اینکه در تحلیل خود از اغوا، آن را مرحله‌ای برای اثرگذاری بر محاسبات و برداشت‌های جامعه می‌داند، اظهار داشت: هنگامی که فشارها و رویارویی‌های گوناگون نتوانند جامعه‌ای را به تسلیم وادار کنند، تلاش برای تغییر برداشت مردم از واقعیت‌ها می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند. در این وضعیت، ممکن است توانایی‌ها نادیده گرفته شود، تهدیدها بزرگ‌تر از واقعیت جلوه کند و امید به توانمندی‌های خودی کاهش یابد.
وی در ادامه با اشاره به تجربه‌های تاریخی صدر اسلام، به ماجرای تلاش حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) برای یادآوری جایگاه امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) پس از رحلت پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) پرداخت و خاطرنشان کرد: در روایت این حوادث، مسئله تنها ناآگاهی از حقیقت نبود؛ گاهی افراد با وجود شناخت جایگاه و حقانیت، به دلیل محاسبات شخصی و تصور ناتوانی در تغییر شرایط، از همراهی با حق بازمی‌ماندند.
حجت‌الاسلام آقامیری با اشاره به مضمون آیه «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُمْ بِوَاحِدَهٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَیٰ وَفُرَادَیٰ» تأکید کرد: مسئولیت انسان در برابر حقیقت، با این تصور که «من به‌تنهایی چه کاری می‌توانم انجام دهم؟» از میان نمی‌رود. از نگاه دینی، هر فرد باید وظیفه خود را بشناسد و متناسب با توان و مسئولیتش برای انجام آن اقدام کند.
وی همچنین با اشاره به ماجرای صفین و برافراشته شدن قرآن‌ها بر سر نیزه‌ها، این واقعه را نمونه‌ای تاریخی از تأثیر برداشت‌های نادرست بر تصمیم‌گیری جمعی دانست و گفت: در تحلیل او، هنگامی که جامعه به‌جای توجه به تشخیص و راهنمایی امام علی(علیه‌السلام)، تحت تأثیر برداشت‌های دیگر قرار گرفت، روند حوادث تغییر کرد و مسئله حکمیت پیش آمد. این تجربه نشان می‌دهد که در شرایط پیچیده، تشخیص درست واقعیت‌ها و پرهیز از تصمیم‌گیری بر پایه ظاهر امور اهمیت فراوانی دارد.
بصیرت فاطمی و ضرورت شناخت واقعیت‌ها
استاد حوزه با تأکید بر نقش هدایت دینی در شناخت صحنه‌های پیچیده، اظهار داشت: در نگاه او، یکی از راه‌های مقابله با اغواگری، افزایش دقت در فهم مسائل و توجه به رهنمودهای رهبری دینی است؛ زیرا فاصله گرفتن جامعه از شناخت مشترک درباره واقعیت‌ها می‌تواند هماهنگی میان تصمیم‌گیری و عمل اجتماعی را تضعیف کند.
وی با اشاره به حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) افزود: بازخوانی مواضع و خطبه‌های حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) فرصتی برای تأمل در موضوعاتی همچون شناخت حق، مسئولیت اجتماعی، وفاداری به حقیقت و پیامدهای بی‌تفاوتی در بزنگاه‌های تاریخی است.
حجت‌الاسلام آقامیری خاطرنشان کرد: معارف فاطمی می‌تواند به انسان کمک کند تا در مواجهه با فشارها و روایت‌های گوناگون، قدرت تشخیص خود را حفظ کند.