عصر قم - خراسان - معاون علمی حوزه علمیه خراسان در ضمن ارائه گزارشی از فعالیت های این معاونت در تابستان 1405 از برگزاری اختتامیه ششمین دوره رقابت های علمی نخبگان حوزه علمیه خراسان خبر داد.
حجت‌الاسلام والسمین مهدی رضایی، معاون علمی حوزه علمیه خراسان، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان، به ارائه گزارشی از برنامه های تابستان این معاونت پرداخت.
وی با اشاره به برگزاری ششمین دوره رقابت‌های علمی حوزه علمیه خراسان، بیان داشت: رقابت‌های نخبگانی با مشارکت حوزه‌های علمیه قم، اصفهان و خراسان برگزار شد و ثبت‌نام اولیه به ۱۰ هزار نفر رسید که در نهایت، پنج هزار 230 نفر ثبت‌نام قطعی کردند از این تعداد، ۹۵۰ نفر به مرحله دوم راه یافتند که در پنج شهر در آزمون شرکت کردند که در نهایت ۱۳۰ نفر به مرحله سوم راه پیدا کردند و به صورت متمرکز با یکدیگر به قابت پرداختند.
وی با اشاره به برنامه اختتامیه رقابت‌های نخبگانی گفت: در این مراسم، گزارش اقدامات و نتایج رقابت‌ها ارائه خواهد شد بر این اساس در بخش پژوهش، ۱۴۵ اثر وارد فرایند رقابت‌ها شد که ۲۷ اثر به مرحله نهایی راه یافتند. این آثار نیز وارد فرایند کرسی‌ها شدند و نتایج نهایی آن‌ها در روز اختتامیه اعلام خواهد شد.
وی افزود: اختتامیه ششمین دوره رقابت‌های نخبگانی، چهارشنبه همین هفته در مدرسه عالی نواب و پس از نماز مغرب و عشا برگزار می‌شود. زمان برنامه از ساعت ۱۸ تا حدود ۲۰ خواهد بود.
معاون علمی حوزه علمیه خراسان از اساتید، گروه‌های علمی، طلاب و دست‌اندرکاران رقابت‌های نخبگانی قدردانی کرد و گفت: از تمامی اساتیدی که در این رقابت‌ها مشارکت داشتند، به‌ویژه گروه‌های علمی متشکل از اساتید مختلف حوزه علمیه، همچنین طلابی که وارد این فرایند شدند، تشکر می‌کنیم و به‌طور ویژه، به طلابی که به مرحله سوم و نهایی راه یافته‌اند، تبریک می‌گوییم.
وی با بیان اینکه در عرصه رقابت‌های نخبگانی، اقدامات جدیدی در حوزه پژوهش انجام شده از بررسی مسائل و مأموریت‌های بخش های مختلف حوزه خبر داد که در قالب رقابت‌های پژوهشی پیگیری می شود.
وی افزود: مسائل و موضوعات پیشنهادی از بخش‌های مختلف دریافت و پس از قرار گرفتن در دستور کار، اطلاع‌رسانی، فرایند پشتیبانی و اجرایی متناسب با این مسائل انجام گرفت که ۲۳ مقاله ارزیابی و به مرحله نهایی رسید.
معاون علمی حوزه علمیه خراسان از اعتباربخشی و صحت‌سنجی جدی آثار پس از ارزیابی اساتید سخن گفت که آثار در این مرحله وارد فرایند کرسی‌های ترویجی و نظریه‌پردازی می شوند.
وی افزود: در همین راستا، موضوع در کمیته کرسی‌های ترویجی و نظریه‌پردازی شورای مربوط مطرح شد و مقالاتی که مجوز ارائه در کرسی را دریافت کردند، به‌صورت متمرکز در مدرسه عالی نواب ارائه شدند. بنابراین، آثاری که در عرصه پژوهش معرفی می‌شوند، دو مرحله ارزیابی و اعتبارسنجی را پشت سر می‌گذارند؛ نخست ارزیابی استادان و سپس ارزیابی در فرایند کرسی‌های ترویجی.
مدرسه دارالعلم
معاون علمی حوزه علمیه خراسان با اشاره به برگزاری مدرسه دارالعلم به‌عنوان یکی از برنامه‌های مهم تابستانی حوزه علمیه خراسان، گفت: این برنامه به مدت دو هفته و در قالب هفت مدرسه، با مشارکت اساتیدی از قم، خراسان و تهران برگزار شد.
وی افزود: هفته گذشته به همراه جمعی از همکاران مجموعه دارالعلم، سفری به قم داشتیم و در دیدار با اساتید و مراجع معظم تقلید، گزارش تفصیلی فعالیت‌های مدارس دارالعلم ارائه شد. این گزارش بازخورد و انعکاس بسیار خوبی داشت و رهنمودهای اساتید بزرگوار برای سال تحصیلی جدید و برگزاری دارالعلم در سال آینده، در دستور کار قرار خواهد گرفت.
وی در ادامه از برگزاری مرحله دوم امتحانات درس خارج در تابستان خبر داد در این دوره طلاب غائب یا تجدیدی که با توجه به شرایط خاص کشور در مرحله نخست موفق نبودند در این امتحانات در سه استان و در چند حوزه امتحانی شرکت کردند.
حجت الاسلام رضایی از برنامه‌ریزی برای اختتامیه درس خارج سال گذشته خبر داد و گفت: در یکی دو هفته آینده، اختتامیه درس خارج برای دریافت دیدگاه‌ها و پیشنهادهای اساتید بزرگوار حوزه علمیه خراسان، به‌ویژه اساتید مرتبط با برگزاری و ارزیابی امتحانات، دریافت و جمع‌بندی خواهد شد.
وی افزود: از آنجا که امتحانات درس خارج در دو مرحله برگزار شده است، از سوی دیگر برنامه های اربعین و دهه آخر سفر را داشتیم زمانی با توجه به فشره بودن برنامه های تابستان برای برگزاری اختتامیه فراهم نشد تا ملاحظات، پیشنهادها، انتقادها و نظرات اساتید به‌صورت یکجا شنیده و جمع‌بندی شود که براساس آن شیوه‌نامه و دستورالعملی برای سال آینده نیز تدوین شود.
افتتاحیه سال تحصیلی و برگزاری نمایشگاه کتاب
حجت‌الاسلام رضایی با اشاره به افتتاحیه سال تحصیلی امسال در حرم مطهر رضوی که بر مبنای اذن و کسب رخصت از روح مطهر امام رضا(علیه‌السلام) و امام شهید، محل برگزاری در مدرسه دودرب حرم بود با استقبال طلاب و علما و روحانیت در ضمن تشرف به حرم و حضور بر سر مزار امام شهید، با ارائه برنامه‌های سال تحصیلی جدید از سوی مدیریت حوزه برگزار شد.
وی افزود: در این مراسم، گزارشی از برنامه‌ها ارائه شد و مدیر حوزه علمیه خراسان نیز برنامه تفصیلی حوزه را تشریح کرد. این برنامه‌ها با همکاری همکاران مرکز مدیریت به نقشه راه تبدیل شده و به مدارس ابلاغ خواهد شد.
معاون علمی حوزه علمیه خراسان با اشاره به برگزاری نمایشگاه کتاب گفت: این نمایشگاه امسال نیز با مشارکت بیش از ۱۲۰ ناشر برگزار شد و با استقبال قابل‌توجه و فوق‌العاده‌ای، به‌ویژه از سوی طلاب جدیدالورود، صورت گرفت.
وی افزود: با مشارکت نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی، تولیت آستان قدس رضوی، و برخی بخش‌های مرکز مدیریت، در زمینه ترویج، معرفی و فروش کتاب توفیق چشمگیری حاصل شد.
واگذاری ۱۷ مأموریت علمی به مدارس و مراکز تخصصی حوزه
حجت‌الاسلام رضایی با اشاره به سیاست‌های اجرایی مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان، یکی از رویکردهای مهم این مجموعه را واگذاری مأموریت‌ها به مدارس و مراکز تخصصی دانست و بیان داشت: یکی از سیاست‌های مرکز مدیریت، به‌ویژه در دوره اخیر، واسپاری امور است؛ به این معنا که کارهایی که مدارس و مراکز تخصصی توانایی انجام آن‌ها را دارند، به خود این مجموعه‌ها واگذار می‌شود.
وی افزود: در همین راستا، معاونت علمی ۱۷ اقدام و مأموریت جدی خود را به مدارس و مراکز تخصصی واگذار کرده است. برای نمونه، بخشی از فرایند ارزیابی استعدادها و امور مرتبط با آموزش به مدارس مختلف سپرده شده و مأموریت‌هایی در حوزه‌های ادبیات و فقه و اصول نیز میان مجموعه‌های توانمند تقسیم شده است.
معاون علمی حوزه علمیه خراسان گفت: در این رویکرد، توانایی‌ها، امکانات و اقتضائات هر مدرسه و مرکز تخصصی مورد توجه قرار می‌گیرد تا مأموریت‌های محول‌شده با ظرفیت‌های همان مجموعه انجام شود. در برخی موارد، مدارس و مراکز تخصصی حتی بهتر از مرکز مدیریت می‌توانند این مأموریت‌ها را اجرا کنند.
وی با اشاره به نحوه اجرای رقابت‌های نخبگانی بیان داشت: در این رقابت‌ها، معاونت علمی به‌صورت مستقیم در فرایند اجرا دخالت ندارد و وظایف ستادی، سیاست‌گذاری و پشتیبانی را برعهده گرفته است؛ در مقابل، اجرای برنامه به مدرسه عالی نواب واگذار شده است. از همکاران این مدرسه نیز که تمامی ارکان، کادر، زیرساخت‌ها و امکانات خود را برای برگزاری هرچه بهتر رقابت‌های نخبگانی به کار گرفتند، تشکر می‌کنیم.
شاخص ارزیابی مدارس
حجت‌الاسلام رضایی گفت: در سال آینده، نیز دامنه فعالیت‌های پژوهشی را گسترش خواهیم داد و مسائل جدی نظام را در دستور کار قرار می‌دهیم. در برنامه سال تحصیلی جدید، سند «حوزه پیشرو و سرآمد» که مورد تأکید امام شهیدمان بود، در دستور کار قرار دارد و متناسب با برش سالانه این سند، اقدامات لازم عملیاتی خواهد شد. فراخوان آثار پژوهشی، رقابت‌های نخبگانی و دیگر اقدامات علمی نیز در راستای این سند دنبال می‌شود.
وی با تأکید بر ضرورت مشارکت مدارس و مراکز تخصصی در این رویدادها اظهار داشت: یکی از شاخص‌های جدی ارزیابی مدارس از سوی مرکز مدیریت، میزان مشارکت آن‌ها در چنین رویدادهایی است. در این ارزیابی، صرفاً تعداد اساتید، امکانات کتابخانه‌ای یا تعداد روزهای برگزاری درس ملاک نیست، بلکه میزان مشارکت طلاب در عرصه‌های علمی و نخبگانی و تعداد افرادی که از هر مدرسه به مراحل دوم و سوم راه می‌یابند نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی افزود: بر همین اساس، برای مرکز مدیریت مشخص است که کدام مدارس در سال گذشته رشد چشمگیر و قابل‌توجهی داشته‌اند، طلاب خود را توجیه کرده‌اند، پشتیبانی لازم را انجام داده‌اند، کلاس‌های فوق‌العاده برگزار کرده‌اند و پیگیری مستمر داشته‌اند. اکنون مدارسی که مشارکت جدی‌تری در این فرایند داشته‌اند، مشخص هستند و در زمره مدارس موفق‌تر قرار می‌گیرند.
معاون علمی حوزه علمیه خراسان با تاکید بر اینکه تمامی مدارس و مراکز تخصصی برادران و خواهران لازم است فراخوان آثار پژوهشی و زمان‌بندی رقابت‌های نخبگانی را با جدیت دنبال کنند، گفت: رقابت‌های نخبگانی امسال برای ششمین سال برگزار شد و سال آینده، هفتمین دوره آن برگزار خواهد شد بنابراین لازم است مدارس و مراکز تخصصی از هم‌اکنون زمان‌بندی‌ها را رصد کنند و پیگیری‌های لازم را انجام دهند.
وی با اشاره به حمایت مسئولان حوزه علمیه خراسان از این رویداد گفت: نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی و تولبت آستان قدس رضوی هر سال عنایت ویژه‌ای به این برنامه داشته‌اند و امسال نیز از حمایت‌های آیت‌الله علم‌الهدی و مدیر حوزه علمیه خراسان برخوردار بودیم. این موضوع از دغدغه‌های جدی آنان است و مجموعه ارکان مرکز مدیریت نیز در راستای تقویت این رویداد و ایجاد هم‌افزایی برای حمایت از طلاب برگزیده تلاش می‌کنند.
حجت الاسلام رضایی با اشاره به امتیازات در نظر گرفته‌شده برای برگزیدگان دوره گذشته رقابت‌های نخبگانی بیان داشت: سال گذشته، ۱۳ امتیاز برای افرادی که به مرحله نهایی راه یافته بودند، تعریف کردیم و در جلسات مختلف نیز پیگیر اجرای کامل تعهدات مربوط به این امتیازات بودیم. بخش پژوهش، متناسب با امکانات خود و با همکاری استادان، نخبگان حوزه آموزش و دیگر بخش‌ها، در تحقق این حمایت‌ها مشارکت دارد.
وی در پایان با اشاره به فراهم‌شدن زمینه صدور مجوز تدریس برای برگزیدگان گفت: امسال اعلام کرده‌ایم که در جلسه اختتامیه، گزارش اقدامات انجام‌شده را ارائه خواهیم کرد. برای هر یک از افرادی که به مرحله نهایی راه یافته‌اند و هنوز مجوز تدریس بسته دانشی مربوط را دریافت نکرده‌اند، زمینه صدور مجوز تدریس فراهم شده است تا پس از آن، در مباحث مرتبط با روش تدریس و مهارت‌های لازم نیز وارد فرایندهای تکمیلی شوند.
نویسنده: جواد رستمی