عصر قم - خانم پیشوایی با بیان اینکه پشتکار و استمرار، استعداد را به شکوفایی می‌رساند، گفت: استعداد ذاتی، اگرچه زمینه‌ای مهم برای رشد است، اما آنچه استعداد را به شکوفایی می‌رساند، تمرین، استمرار و آزمون و خطا است.
به گزارش سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، در ادامه مسیر معرفی استعدادهای برتر جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها در مجموعه «طلیعه نخبگی»، این بار به سراغ سرکار خانم فریده پیشوایی، طلبه سطح چهار و پژوهشگر حوزه مطالعات تفسیر رفته‌ایم؛ بانویی که مسیر علمی خود را از علاقه به نویسندگی آغاز کرده و با تکیه بر پشتکار، استمرار، تجربه و بهره‌مندی از محیط علمی خانواده و استادان، به عرصه پژوهش راه یافته است.
از نویسندگی در دوران دبیرستان تا پژوهشگری
فریده پیشوایی، فارغ‌التحصیل سطح چهار جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها وی درباره نخستین نشانه‌های شکل‌گیری استعداد پژوهشی خود، گفت: پایه پژوهشگری، داشتن مهارت نویسندگی و قلم روان و غیرمغلق و البته گویاست. بنده از دوران دبیرستان در کلاس‌های ادبیات فارسی متوجه شدم که می‌توانم خوب بنویسم و این را از بازخوردهایی که داشتم فهمیدم.
پیشوایی در ادامه، صبر و پشتکار را از دیگر الزامات پژوهش دانست و با اشاره به تجربه دوران تحصیل خود افزود: در زمان تحصیل ما در پایان مقطع سطح ۲ نیز باید پایان‌نامه‌ای ارائه می‌دادیم. با اینکه آن زمان در مقایسه با شرایط فعلی امکانات پژوهشی یا دسترسی به منابع فراهم نبود، با صبوری و پشتکاری که داشتم موفق شدم کاری عالی و درخور تحسین ارائه بدهم.
استمرار و تلاش نقشی مؤثر در رسیدن به موفقیت دارد
این پژوهشگر حوزوی که دارای آثار پژوهشی در مجلات معتبر علمی حوزوی و دانشگاهی در حوزه مطالعاتی تفسیر است و بخشی از این آثار در جشنواره‌ها و همایش‌های کشوری حائز رتبه‌های برتر شده‌اند، استعداد ذاتی را زمینه‌ای مهم برای رشد دانست و تأکید کرد: استمرار و تلاش نقش تعیین‌کننده‌تری در رسیدن به موفقیت دارد.
مدرس حوزه علمیه خواهران تصریح کرد: نمی‌توان منکر استعداد ذاتی شد. بالاخره باید زمینه‌هایی در فرد برای رشد و شکوفایی وجود داشته باشد و البته خداوند متعال در هر فردی، ظرفیت، توانایی و استعداد خاصی قرار داده است؛ اما امر مهم‌تر، پشتکار، استمرار و تمرین و در واقع آزمون و خطا است که موجب پیشرفت می‌شود.
وی توضیح داد: استعداد زمانی می‌تواند به نتیجه برسد که فرد برای پرورش آن صبر داشته باشد و مسیر تجربه و آزمون و خطا را پشت سر بگذارد؛ مسیری که بسیاری از افراد موفق نیز آن را طی کرده‌اند.
نقش خانواده و اساتید در پیشرفت علمی
پیشوایی، نقش خانواده، استادان و محیط آموزشی را در شکل‌گیری و رشد استعداد بسیار مهم دانست و در این زمینه به فضای علمی خانواده خود اشاره کرد و گفت: هم خانواده، هم معلمان و اساتید و هم محیط آموزشی بسیار مؤثر هستند. بنده به دلیل اینکه در خانواده مذهبی و اهل علم متولد شدم، زمینه بهره‌مند شدن از محضر علمی مرحوم پدرم، استاد مهدی پیشوایی از اساتید برجسته تاریخ اسلام، در خانه فراهم بود و این مسئله در پیشرفت بنده نقش مهمی داشت.
وی، تنفس در فضای علمی، دسترسی به کتابخانه غنی پدر و امکان مطرح کردن پرسش‌ها و ابهامات علمی و پژوهشی با ایشان را از امتیازاتی برشمرد که به لطف الهی در اختیار داشته و در ادامه تصریح کرد: تنفس در فضای علمی، کتابخانه غنی پدرم در منزل، رفع ابهامات و سؤالات دانشی و پژوهشی از طریق ایشان امتیاز مهمی بود که من به لطف و فضل الهی از آن برخوردار بودم.
پیشوایی در کنار خانواده، از تأثیر معلمان و استادان دلسوز نیز یاد کرد و بیان داشت: تشویق و حمایت آنان، افق‌های جدیدی را پیش روی او گشوده است. خاطرم هست در سال اول تحصیل حوزه، استاد درس وصیت‌نامه امام خمینی(ره) تحقیقی کلاسی اختیاری داد و من با دقت و حوصله، محتوایی خوب و در قالبی مرتب و جذاب، به اقتضای آن زمان به صورت دست‌نوشته تحویل دادم. آن استاد بنده را بسیار تشویق کرد و در کلاس برگه‌های بنده را به سایر همکلاسی‌ها نشان داد و از امتیازات آن گفت.
وی همچنین محیط آموزشی و حضور مسئولان آموزشی پیگیر و اهل علم در مؤسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه خواهران را از عوامل مؤثر در فراهم شدن زمینه موفقیت‌های پژوهشی خود عنوان کرد.
عجله برای رسیدن به قله، آفت مسیر نخبگی
این پژوهشگر جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها، یکی از مهم‌ترین مشکلات استعدادهای برتر جوان را انتظار برای رسیدن سریع به قله موفقیت دانست و افزود: مهم‌ترین مسئله این است که چنین افرادی می‌خواهند زود به پله آخر و قله پیشرفت برسند، در حالی که تمام اساتید برجسته و کسانی که در هر شاخه‌ای موفق بوده‌اند، در طی زمان و پشت سر گذاشتن فراز و نشیب‌های زیاد توانسته‌اند به موفقیت برسند.
وی تأکید کرد: مسیر نخبگی یک مسیر تدریجی است و رسیدن به موفقیت، نیازمند صبر، تحمل فراز و نشیب‌ها و استمرار در تلاش است.
نخبگی؛ مسئولیتی در برابر یک موهبت الهی
پیشوایی، نخبگی را بیش از آنکه یک امتیاز بداند، یک مسئولیت دانست و در این‌باره اظهار داشت: به نظر بنده قطعا یک مسئولیت است و خداوند متعال در قبال استعداد و امکاناتی که به بندگان خود داده، حتما به همان میزان وظیفه نیز بر عهده نخبگان قرار می‌دهد.
وی خاطرنشان کرد: استعداد و امکاناتی که در اختیار فرد قرار گرفته، صرفاً زمینه‌ای برای پیشرفت شخصی نیست، بلکه همراه با وظیفه و مسئولیتی اجتماعی است.
این طلبه سطح چهار جامعه‌الزهرا سلام‌الله‌علیها با اشاره به مهاجرت نخبگان از کشور، عنوان کرد: بخشی از این مسئله به نبود حمایت‌های کافی بازمی‌گردد، اما از نظر من این همه مسئله نیست. باید ماند و مشکلات را در حد توان پیگیری و حل کرد. نباید منافع فردی بر مصالح جمعی و عمومی غلبه کند.
پیشوایی، خدمت به وطن و همنوعان و تلاش برای آبادانی کشور را از ارزشمندترین تجربه‌های یک انسان آزاده و فرهیخته دانست و تأکید کرد: حس خدمت به وطن، خدمت به همنوعان و تلاش جهت آبادانی کشور بهترین چیزی است که یک انسان آزاده و فرهیخته می‌تواند تجربه کند.
وی با اشاره به ایثار شهدا، ادامه داد: وقتی شهدا جان عزیزشان را در راه وطن و حفظ امنیت مردم و کشور خالصانه تقدیم می‌کنند، تحمل سختی‌ها و خدمت علمی به وطن هم به نظر من ضروری است. البته این نگاه به معنای رفع مسئولیت از کارگزاران و مسئولان نیست.
لزوم حمایت ویژه از نخبگان در آموزش و پژوهش
پیشوایی در بیان پیشنهادی برای بهبود وضعیت نخبگان، بر حمایت ویژه از آنان در حوزه آموزش و پژوهش تأکید کرد و گفت: فراهم کردن امکانات متناسب با نیازهای استعدادهای برتر می‌تواند زمینه رشد بهتر و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های آنان را فراهم کند.
این پژوهشگر حوزوی در پایان، بر ضرورت شناسایی استعدادها از سنین پایین تصریح کرد و خطاب به جوانانی که تصور می‌کنند استعداد ویژه‌ای ندارند، گفت: همان‌طور که عرض کردم هر فردی در یک زمینه استعداد دارد و مهم این است که این استعداد از همان سنین پایین و دوره نوجوانی شناسایی شود.
وی بیان داشت: نقطه آغاز مسیر نخبگی، الزاماً برخورداری از یک استعداد خارق‌العاده نیست؛ بلکه شناخت ظرفیت‌های هر فرد و فراهم کردن زمینه مناسب برای رشد و شکوفایی آن است؛ مسیری که در کنار استعداد، به پشتکار، استمرار، صبوری و حمایت خانواده، استادان و نظام آموزشی نیاز دارد.