عصر قم - رایزن فرهنگی اسبق ایران در چین با اشاره به تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی دو کشور گفت: چین نمی‌تواند الگوی تام ایران باشد، اما تجربه‌های توسعه‌ای و شیوه‌های موفق این کشور در حل مسائل، زمینه مناسبی برای یادگیری و بهره‌برداری است.
به گزارش خبرنگار گروه جمیعت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، دکتر علی محمد سابقی، رایزن فرهنگی اسبق جمهوری اسلامی ایران در چین، در وبینار تخصصی «زن، خانواده و مدیریت شهری؛ هم‌افزایی راهبردی ایران و چین» در وبینار تخصصی «زن، خانواده و مدیریت شهری؛ هم‌افزایی راهبردی ایران و چین» که روز گذشته در دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام برگزار شد، با بیان اینکه هدف این برنامه آن است که با بهره‌گیری از تجربیات دیگران، مسائل و چالش‌های خودمان را به شکل بهتری حل‌وفصل کنیم، گفت: به دلیل تفاوت‌های فرهنگی و زیربناهای اجتماعی، چین نمی‌تواند برای ایران الگو باشد، اما می‌توان از تجربیات، دستاوردها و مسیرهای کوتاه‌شده این کشور به نحو احسن بهره برد.
دکتر سابقی با تأکید بر اینکه برای شناخت چینِ امروز و فردا باید گذشته آن را شناخت، گفت: قطب‌نما، صنعت چاپ، باروت و کاغذ از ابداعات تاریخی چینی‌هاست و حدیث نبوی «اطلبوا العلم ولو بالصین» نیز ناظر بر جایگاه چین به عنوان کانون علم در آن دوران بوده است. اما با تهاجم غربی‌ها در سال ۱۸۴۰، دوران افول و «قرن تحقیر» چین رقم خورد که تا روی کار آمدن حزب کمونیست در سال ۱۹۴۹ تداوم داشت.
رایزن فرهنگی اسبق ایران در چین با اشاره به پیشینه روابط ایران و چین خاطرنشان کرد: دو کشور تمدنی کهن دارند، همواره تبادل فرهنگی داشته‌اند و هرگز میانشان جنگی رخ نداده است؛ علاوه بر این، نهاد «خانواده» که در ایران مرکز ثقل جامعه است، در چین نیز پایگاه رفیعی دارد و فرهنگ این کشور خانواده‌محور است.
دکتر سابقی درباره جایگاه زنان در چین سنتی توضیح داد: در دو هزار سال نظام امپراتوری، زن بر پایه آموزه‌های کنفوسیوسی موظف به سه اطاعت (از پدر، شوهر و پسر) و دارنده چهار فضیلت (پاکدامنی، گفتار درست، آراستگی و خانه‌داری) بود. نظام پدرسالار حاکم بود، ازدواج را خانواده تعیین می‌کرد، رسم دردناک «بستن پاهای دختران» نماد محدودیت‌های اجتماعی و فکری بود و زنان از آموزش رسمی محروم بودند، هرچند در اقتصاد خانوادگی، کشاورزی و صنایع دستی دوشادوش مردان فعالیت می‌کردند.
رایزن فرهنگی اسبق ایران در پکن با تأکید بر اینکه فدراسیون سراسری زنان چین بهترین بستر برای تبادل تجربه و همکاری است، توضیح داد: مأموریت این فدراسیون فراتر از مسائل فردی است و بهداشت خانواده، ازدواج، حقوق، اشتغال و کارآفرینی زنان را شامل می‌شود؛ بخشی از بودجه خود را با فعالیت‌های اقتصادی تأمین می‌کند، مجله‌ای به زبان چینی و نشریه‌ای انگلیسی به نام «Women» دارد و با نهادهای بین‌المللی در تعامل گسترده است.
وی با استناد به آمارهای سال ۲۰۲۴ بیان کرد: زنان با جمعیت ۶۸۸ میلیون نفری، ۴۸.۹۷ درصد جامعه چین را تشکیل می‌دهند که کمتر بودن جمعیت زنان ریشه در پیامدهای سیاست تک‌فرزندی گذشته دارد. همچنین بیش از ۵۰ درصد جامعه آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی در اختیار زنان است و حدود ۴۰ میلیون زن در عرصه علم و فناوری فعالیت دارند.
دکتر سابقی درباره وضعیت اشتغال زنان گفت: حدود ۳۲۰ میلیون زن شاغل (۴۲ تا ۴۳ درصد کل شاغلان) در چین حضور دارند، اما نرخ مشارکت اقتصادی زنان از ۷۲.۸۴ درصد در سال ۱۹۹۱ به ۶۰ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است؛ چرا که برخلاف گذشته، زنان چینی دیگر تمایلی به ورود به مشاغل سخت و کار در کارخانجات ندارند.
وی با تأکید بر اینکه برتری آموزشی زنان خودبه‌خود به مزیت شغلی تبدیل نشده است، تصریح کرد: «مجازات مادری» چالشی اساسی است؛ بارداری، مراقبت و فرزندپروری فرصت‌های اجتماعی زنان را محدود کرده و موجب عقب‌ماندگی در ارتقای شغلی و دستمزد نسبت به مردان شده است، هرچند با پدیده «خانواده‌گرایی موزاییکی»، زنان از حاشیه به کنشگران محوری خانواده بدل شده‌اند
رایزن فرهنگی اسبق ایران در چین پیرامون مشارکت سیاسی زنان گفت: زنان ۲۶.۵ درصد نمایندگان دوره چهاردهم کنگره ملی خلق و بیش از ۳۰ درصد نمایندگان کنگره‌های محلی را تشکیل می‌دهند و بالغ بر ۴۲ درصد طرح‌ها و لوایح پیشنهادی در این کنگره‌ها از سوی زنان مطرح می‌شود
وی حمایت‌های قانونی و بانکی را عامل شتاب کارآفرینی بانوان دانست و افزود: سهم کارآفرینی زنان در کسب‌وکارهای خرد طی پنج سال از ۱۷ به ۳۶ درصد رسیده است؛ ۷۸ زن میلیاردر در چین حضور دارند که ۵۲ درصد میلیاردرهای زن جهان را تشکیل می‌دهند و زنان مدیریت ۴۶.۵ درصد «اقتصاد نقره‌ای» (خدمات تخصصی به سالمندان) را در دست دارند.
رایزن فرهنگی اسبق ایران در چین درباره دگرگونی ادبیات زنان چین تشریح کرد: زنان چهار مرحله را از سکوت تا جهان‌شمولی پیموده‌اند؛ از سرایش اشعار شفاهی در دوران کهن تا تبدیل شدن به راوی مسائل خویش پس از فروپاشی امپراتوری، ورود به پروژه‌های اجتماعی در ۱۹۴۹ و در نهایت تصاحب ۶۲ درصد سهم نویسندگان ادبیات اینترنتی چین در عصر معاصر.
دکتر سابقی در سنجش دستاوردها و شکاف‌ها اظهار کرد: امید به زندگی زنان چین به ۸۰.۹ سال رسیده و مرگ‌ومیر مادران از حدود ۶۲ مورد در سال ۱۹۹۵ به ۱۴.۳ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است؛ اما افت مشارکت اقتصادی، مجازات مادری و سهم کمتر در سطوح ارشد حاکمیتی از جمله چالش‌های پایدار است.
دکتر سابقی در جمع‌بندی اظهار داشت: زنان چین در یک سده گذشته از «موضوع» به «صاحب روایت» گذار کرده‌اند و از زنی محصور در سنت به شهروندی فعال در انقلاب و سپس چهره‌ای متخصص در اقتصاد مدرن تبدیل شده‌اند؛ با این حال دغدغه امروز آنان کیفیت حضور، برابری فرصت‌ها، توازن کار و خانه و تغییر نگرش‌هاست.
رایزن فرهنگی اسبق ایران در چین در پایان تأکید کرد: پس از سال‌ها زندگی و ۲۵ تا ۳۰ سال مطالعه پیرامون چین، معتقدم به سبب تمایزهای عمیق فرهنگی و ساختارهای اجتماعی، چین نمی‌تواند الگوی تام ما باشد؛ اما تجارب توسعه‌ای و شیوه‌های موفق آنان در حل سریع‌تر مسائل، بستری غنی برای یادگیری و بهره‌برداری است.