استاد دانشگاه CNAM لبنان در گفت‌وگو با ابنا: بستن تنگه هرمز توسط ایران مانند یک بمب هسته‌ای اقتصادی است/ هژمونی آمریکا از درون تهی شده است

عصر قم - دکتر «عماد جبر»، با تشریح پیامدهای اقتصادی جنگ آمریکا علیه ایران، افزایش هزینه‌های انرژی، تورم، نرخ بهره و بدهی ۴۰ تریلیون دلاری را نشانه فشار فزاینده بر اقتصاد این کشور دانست و تأکید کرد که تداوم این روند، همراه با اهمیت راهبردی تنگه هرمز، می‌تواند فراتر از میدان نظامی، معادلات قدرت در منطقه و حتی نظم جهانی را دستخوش تغییر کند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در تقاطع حساس اقتصاد سیاسی و ژئوپلیتیک نوین، هزینه‌های پنهان مداخلات فرامرزی دیگر تنها در میدان‌های جنگ محاسبه نمی‌شوند، بلکه خود را در قالب تورم ساختاری، بدهی‌های نجومی و بحران مشروعیت در قلب کشور ابرقدرت آشکار می‌سازند. تلاقی بحران‌های انرژی، انحراف سیاست‌های پولی و چالش کنترل شاهراه‌های حیاتی دریایی، گواهی بر این واقعیت است که تئوری فشار حداکثری، بیش از آنکه نظام هدف را به زانو درآورد، سیستم ایمنی اقتصاد ایالات متحده را از درون دچار فروپاشی کرده و گذر از نظم کهنه به سیستم نوظهور جهانی را شتاب بخشیده است.
اکنون مشاهده می‌شود که هزینه‌های گزاف جنگ با ایران، اقتصاد آمریکا را به سمت تورم و بحران مسکن کشانده است.
در همین زمینه، دکتر عماد جبر، پژوهشگر اقتصادی و استاد دانشگاه سی‌ان‌ای‌ام (CNAM) لبنان، وابسته به آموزش عالی فرانسه، درباره پیامدهای آغاز جنگ علیه ایران برای ایالات متحده و تبعاتی که این کشور اکنون با آنها درگیر است، گفت: جنگی که ایالات متحده علیه ایران به راه انداخته، پیامدهای اقتصادی برای شهروندان آمریکایی و همچنین برای خود رئیس‌جمهور ترامپ داشته و این پیامدها همچنان ادامه دارد.
وی افزود: این موضوع در تضاد میان موضع ترامپ و موضع کوین وارش، رئیس فدرال رزرو که منصوب شخص ترامپ است، مشهود است. وارش از رویکرد سلف خود، جروم پاول، پیروی کرده و نرخ بهره را یک‌چهارم درصد، یعنی از ۳.۵ درصد به ۳.۷۵ درصد افزایش داده تا با تورم و افزایش قیمت نفت ناشی از جنگ با ایران مقابله کند.
این اتفاق پس از آن رخ داد که قیمت هر گالن بنزین به ۵ یا ۶ دلار و قیمت هر گالن گازوئیل در برخی ایالت‌ها به ۱۰ دلار افزایش یافت. این امر بر قیمت کالاها، مواد غذایی، حمل‌ونقل و زنجیره‌های تأمین تأثیر گذاشته است.
وی افزود: در نتیجه افزایش نرخ بهره، هزینه خرید خانه برای شهروندان آمریکایی و همچنین هزینه کالاها و خدماتی که با استفاده از کارت‌های اعتباری خریداری می‌شوند، افزایش یافته است.
جبر تأکید کرد: به دلیل جنگی که ترامپ علیه ایران آغاز کرد و اقتصاد آمریکا را به بحران کشاند، ترامپ همچنان به شعارهای پوپولیستی انتخاباتی خود که از واقعیت‌های اقتصادی جدا هستند، ادامه می‌دهد. او خواستار کاهش فوری نرخ بهره به یک درصد می‌شود و ادعا می‌کند رشد اقتصادی بهتر شده، قیمت سوخت تحت کنترل است و تورم کاهش یافته است.
تنگه هرمز و رقابت بر سر مسیرهای تجاری
این استاد دانشگاه درباره انسداد مسیرهای تجاری، به‌ویژه تنگه هرمز، توسط ایران و تأثیر آن بر موازنه قدرت در منطقه گفت: تجارت دریایی بیش از ۸۰ درصد تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد و بنابراین، قدرت‌های بزرگ بر سر مسیرهای دریایی رقابت می‌کنند.
چین پروژه «کمربند و جاده» یا جاده ابریشم جدید را در دست اجرا دارد که از طریق بنادر و راه‌آهن، از قلمرو ۷۰ کشور آسیایی، عربی و آفریقایی عبور می‌کند و به کشورهای اروپایی می‌رسد تا اقتصاد چین و آسیا را به اروپا متصل کند.
این پروژه با کریدور هند، مورد حمایت ایالات متحده، که از هند از طریق اسرائیل به اروپا امتداد دارد و شامل راه‌آهن، بنادر و کابل‌های زیردریایی است، رقابت می‌کند.
وی تأکید کرد: از سوی دیگر، مسدود کردن تنگه هرمز توسط ایران مانند یک بمب هسته‌ای اقتصادی است؛ به‌ویژه آنکه در کنار آن، تهدید بستن تنگه باب‌المندب نیز وجود دارد.
این امر فراتر از موازنه قدرت نظامی می‌رود و حتی آن را دگرگون می‌کند، زیرا کنترل نفت و نقش محوری آن در اقتصاد، مانند سیستم گردش خون در بدن انسان است. بنابراین، کشورهای همسایه ایران باید از شکست ایالات متحده در ارائه حمایت به آنها درس بگیرند و همان‌طور که رئیس‌جمهور جمال عبدالناصر خواستار آن شد، شروع به اخراج پایگاه‌های نظامی خارجی از سرزمین‌های خود کنند.
تحریم‌ها و پیامدهای سیاست ترامپ
جبر در پاسخ به این پرسش که آیا با توجه به پارادوکس «هزینه ـ فایده» در افکار عمومی آمریکا، سیاست‌های تهاجمی ترامپ علیه ایران عملاً به یک «خودتخریبی استراتژیک» برای جایگاه حزبی او در انتخابات آتی تبدیل می‌شود، افزود: بله، در واقع سیاست‌های خصمانه ترامپ نسبت به ایران و حمایت او از پروژه‌های توسعه‌طلبانه اسرائیل منجر به تخریب استراتژیک جایگاه حزب جمهوری‌خواه او در انتخابات میان‌دوره‌ای پیش رو در ماه نوامبر می‌شود. به نظر می‌رسد که او در مورد رسوایی اپستین، طعمه باج‌گیری صهیونیستی شده است.
وی ادامه داد: نخستین نشانه‌های این اتفاق با انتخاب پنج عضو کنگره که از غزه و فلسطین حمایت می‌کنند و همچنین با فروپاشی حلقه نزدیکان او، از جمله چهره‌هایی مانند تاکر کارلسون، روزنامه‌نگار آمریکایی، پدیدار شده است.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: از سوی دیگر، سیاست تحریم‌های اقتصادی و محاصره اتخاذشده توسط ترامپ، نقض حقوق بشر است. او ادعا می‌کند که یک دولت یا مقام را هدف قرار می‌دهد، در حالی که در واقع، کل مردم، از جمله کودکان، سالمندان و معلولان را مجازات می‌کند.
وی گفت: تحریم‌های اقتصادی خود نقض ماده ۲۵ بیانیه جهانی حقوق بشر هستند که تصریح می‌کند هر کسی حق دارد از سطح زندگی ایمن برای نیازهای خود و خانواده‌اش، در زمینه غذا، پوشاک، مسکن و مراقبت‌های بهداشتی، برخوردار باشد. البته هم‌زمان باید تأکید کرد که در طول تاریخ، تحریم‌های اقتصادی در برابر یک جامعه مقاوم بی‌اثر بوده‌اند.
جبر همچنین درباره افزایش قیمت سوخت در آمریکا و توجیهات غیرقابل قبول رئیس‌جمهور این کشور در این زمینه گفت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تا آنجا پیش رفت که از تریبون سازمان ملل متحد، تهدید به نابودی ایران کرد.
وی افزود: این تهدید نشان‌دهنده مخمصه‌ای است که او و کشورش پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای برای خود ایجاد کرده‌اند.
بدهی آمریکا و هزینه حمایت از [رژیم] اسرائیل
جبر گفت: شایان ذکر است که بدهی ملی ایالات متحده از ۴۰ تریلیون دلار فراتر رفته است و سالانه مبلغ ۱.۳ تریلیون دلار از این بدهی پرداخت می‌شود.
وی افزود: از جمله مهم‌ترین دلایل این بدهی، جنگ‌های پرهزینه ایالات متحده، به‌ویژه جنگ علیه ایران، است.
علاوه بر این، حمایت مالی مالیات‌دهندگان آمریکایی از اسرائیل سالانه به ۱۸ میلیارد دلار می‌رسد و تخمین‌ها حاکی از مجموع ۳۰۰ میلیارد دلار است. این نشان‌دهنده نفوذ قدرتمند آیپک، لابی صهیونیستی در ایالات متحده، است که از اعضای کنگره و سنا در تصویب تسلیحات و حمایت مالی از اسرائیل حمایت می‌کند.
این استاد دانشگاه درباره چشم‌انداز تحولات آتی گفت: اقتصاد آمریکا از قیمت بالای انرژی، افزایش تورم و نرخ بهره بالا در بحبوحه آنچه آژانس بین‌المللی انرژی «بزرگ‌ترین اختلال در تأمین انرژی در تاریخ» می‌نامد، رنج می‌برد.
وی افزود: هزینه عقب‌نشینی ترامپ بر اعتبار آمریکا تأثیر منفی خواهد گذاشت و منجر به تحقیر شخصی او خواهد شد. با این حال، دیپلماسی همچنان گزینه کم‌ضررتری برای آمریکا است.
جبر گفت: در مورد ایران، این کشور با جامعه‌ای سازگار و مقاوم است که به‌رغم محاصره و تحریم‌ها محکم ایستاده و جنگ بقا را پیش می‌برد. این کشور ضربه اولیه و شوک‌ها را جذب و ظرفیت جنگی خود را تجدید کرده است. ایران روی زمان و کنترل تنگه هرمز، یا ۲۰ درصد از جریان انرژی جهانی، شرط‌بندی می‌کند.
وی در پایان افزود: ایالات متحده در دستیابی به اهداف سیاسی جنگ خود علیه ایران شکست خورده است و ما در حال حاضر شاهد تولد یک نظم جهانی جدید هستیم.
..........................
پایان پیام