عصر قم - استاد درس خارج حوزه علمیه قم با اشاره به تجربه تفاهمنامه اسلامآباد و توافقات گذشته، تأکید کرد: در توافقات آینده باید تضمینهای عملی و قابل اتکا پیش از اجرای تعهدات ایران اخذ شود و طرف مقابل نیز ابتدا پایبندی خود به تعهداتش را در عمل نشان دهد.
حجتالاسلام والمسلمین جواد مجتهد شبستری استاد درس خارج حوزه علمیه قم، در گفتوگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا ، با اشاره به تجربه تفاهمنامه اسلامآباد و دیگر توافقات انجامشده با طرفهای غربی اظهار کرد: مهمترین درسی که از این نوع تفاهمنامهها و توافقات میتوان گرفت، این است که با طرفهایی مواجه هستیم که در موارد متعددی به تعهدات خود پایبند نماندهاند و نمیتوان صرفاً بر اساس وعدهها و تعهدات آنها برنامهریزی کرد.
وی افزود: تجربه توافقات سالهای اخیر، از جمله تفاهمنامه اسلامآباد و برجام، نشان داده است که در تعامل با دشمنان نباید اعتماد و امید خود را بر این مبنا قرار دهیم که طرف مقابل حتماً به تعهدات خود عمل خواهد کرد؛ بنابراین لازم است این تجربهها در تصمیمگیریهای آینده مورد توجه جدی قرار گیرد.
استاد درس خارج حوزه علمیه قم با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران باید مسیر مقاومت و ایستادگی در برابر زیادهخواهیها را با قوت ادامه دهد، تصریح کرد: این تجربیات نشان میدهد سخنانی که امام خمینی(ره) و رهبر شهید درباره مذاکره با آمریکا و ضرورت بیاعتمادی به وعدههای این کشور مطرح میکردند، بر اساس شناختی از ماهیت و عملکرد طرف مقابل بوده است.
حجتالاسلام والمسلمین مجتهد شبستری خاطرنشان کرد: امروز با گذشت زمان، نتایج برخی از این تجربهها روشنتر شده و مشخص میشود که چرا نسبت به برخی مذاکرات و توافقات هشدار داده میشد؛ چراکه اگر طرف مقابل به تعهدات خود پایبند نباشد، صرف توافق و امضای سند نمیتواند تضمینکننده تحقق اهداف مورد نظر باشد.
وی در ادامه درباره مهمترین خطای احتمالی در طراحی و اجرای تفاهمنامه اسلامآباد و راهکار جلوگیری از تکرار چنین وضعیتی در توافقات آینده گفت: مهمترین مسئله این است که تضمینهای لازم برای هرگونه اقدام و تعهد، پیش از اجرای تعهدات ایران اخذ شود.
استاد درس خارج حوزه علمیه قم ادامه داد: ما نمیتوانیم صرفاً بر اساس اطمینان یا امید به اجرای تعهدات طرف مقابل، اقدامات خود را انجام دهیم؛ بلکه باید تضمینهای عملی و قابل اتکایی وجود داشته باشد تا در صورت انجام تعهدات از سوی ایران، طرف مقابل نیز ملزم به اجرای تعهدات خود باشد.
حجتالاسلام والمسلمین مجتهد شبستری تأکید کرد: در توافقات آینده نباید به گونهای عمل شود که ایران ابتدا تمام یا بخش عمده تعهدات خود را اجرا کند و سپس منتظر اقدام طرف مقابل بماند؛ بلکه لازم است اجرای تعهدات به صورت متقابل، مرحلهبندیشده و همراه با تضمینهای مشخص انجام شود.
وی افزود: طرف مقابل باید ابتدا گامهایی عملی در جهت اجرای تعهدات خود بردارد و میزان پایبندی خود را نشان دهد و پس از آن، ایران نیز متناسب با اقدامات طرف مقابل، تعهدات خود را اجرا کند.
حجتالاسلام والمسلمین مجتهد شبستری با اشاره به تجربه برجام گفت: اگر یک طرف به تعهدات خود عمل کند اما طرف مقابل از اجرای تعهداتش خودداری کند، نتیجه آن چیزی جز زیان و خسارت نخواهد بود؛ بنابراین این تجربه باید در طراحی و تنظیم توافقات آینده مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مهمترین تغییر در سیاست مذاکره و تنظیم تعهدات متقابل باید این باشد که اجرای تعهدات ایران منوط به دریافت تضمینهای کافی و مشاهده اقدام عملی از سوی طرف مقابل باشد تا تجربههای گذشته دوباره تکرار نشود.