عصر قم - عراق امروز با پایان مأموریت نظامی ائتلاف آمریکایی و تکمیل خروج نیروهای رزمی خارجی از این کشور وارد مرحلهای تازه در عرصه امنیتی و سیاسی میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ عراق امروز وارد مرحلهای امنیتی و سیاسی تازه میشود. مرحلهای که با تکمیل خروج نیروهای رزمی خارجی و پایان مأموریت نظامی ائتلاف آمریکایی، همراه است. موضوعی که دولت عراق آن را بهعنوان گامی در مسیر بازپسگیری حاکمیت و احیای اختیار مستقل کشور معرفی میکند.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان با وجود تأکید دولت عراق بر آمادگی کامل برای بر عهده گرفتن پرونده امنیتی و همچنین تأکید بر اینکه نقش میدانی ائتلاف آمریکایی طی سالهای اخیر تا حد زیادی به پشتیبانی هوایی، تبادل اطلاعات و دادههای اطلاعاتی و آموزش محدود شده بود، واقعیت این است که آمریکا به گفته منتقدان به حفاظت از حریم هوایی عراق توجهی نداشت، بلکه از کنترل خود بر این حریم برای باز گذاشتن آن به روی هواپیماهای رژیم صهیونیستی در جریان تجاوز به ایران استفاده کرد. افزون بر این، آمریکا نتوانست از کشور عراق در برابر نفوذهای نظامی ترکیه محافظت کند و خود نیز در موارد متعددی در حمله به مواضع حشد الشعبی ـ که بخشی از نیروهای رسمی عراق محسوب میشود ـ مشارکت داشت.
آمادگی نیروهای عراقی برای مرحله جدید
«صباح النعمان» سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» میگوید که نیروهای عراقی برنامههای استقرار و آمادگی خود برای مرحله جدید را تکمیل کردهاند.
او میافزاید: این انتقال از فعالیت زیر چتر ائتلاف به رابطهای مبتنی بر برابری و شراکت انجام میشود.
به گفته النعمان، برنامههای امنیتی با مشارکت نهادهای مختلف تدوین شده و همزمان برنامههایی برای توسعه توانمندیهای انسانی، فنی و تسلیحاتی در نظر گرفته شده است.
او با بیان اینکه معتقد نیست گروه داعش در شرایط کنونی تهدیدی فوری برای وضعیت امنیتی عراق باشد، از قراردادها و توافقهایی با کشورها و شرکتها برای تجهیز عراق به سامانههای پیشرفته پدافند هوایی خبر میدهد. اقداماتی که به گفته او به عراق در حفاظت از آسمان و حاکمیت ملی، کمک خواهد کرد.
روز حاکمیت؛ اما با نفوذ آمریکا
با این حال، «علی عبدالرازق» مدیر «مرکز الغد برای مطالعات سیاسی»، معتقد است که مفهوم روز حاکمیت در سایه مداخله آمریکا در تصمیمگیری سیاسی عراق همچنان ناقص است.
او در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» میگوید: دولت عراق صرفاً به اعلام تعطیلی این روز بسنده کرده و به جوهره حاکمیت توجه نکرده است. حاکمیتی که تنها با پایان دادن به سلطه آمریکا بر اقتصاد، نفت، منابع و داراییهای عراق در اختیار فدرال رزرو آمریکا کامل میشود.
عبدالرازق معتقد است که ایالات متحده آمریکا اگرچه نیروهای رزمی خود را خارج کرده اما از در دیگری و از طریق ابزارهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی وارد میشود. مسئلهای که عراق را همچنان تحت قیمومیت آمریکا نگه میدارد.
او اضافه میکند که نفوذ آمریکا به روابط واشنگتن با گروهها و جریانهای سیاسی عراق و همچنین نقش سفارت این کشور در بغداد بهعنوان مرکزی برای جاسوسی امتداد دارد. افزون بر تروریسمی که آمریکا از طریق هدف قرار دادن نیروهای امنیتی و حمله به ایران از خاک عراق اعمال کرده است.
خروج نیروهای خارجی و پرسشهای مرحله پس از آن
در مقابل، «ثائر الکعبی» نماینده پارلمان عراق، این خروج را مایه افتخار و سربلندی و نشانه اعتماد به نیروهای عراقی میداند و معتقد است این تحول، این پیام را مخابره میکند که عراق از مداخلات خارجی بهبود یافته و دیگر به نیروهای خارجی نیاز ندارد.
اما «عباس العلی»، پژوهشگر مسائل سیاسی، معتقد است مرحله پس از خروج نیروهای خارجی از عراق، پرسشهای امنیتی و سیاسی متعددی را به همراه دارد. از جمله اینکه قراردادهای آتی با آمریکاییها چه ماهیتی خواهد داشت و آیا نیرو یا تیمهای مشاورهای آمریکایی همچنان در عراق باقی خواهند ماند یا خیر.
او تأکید میکند که توسعه توانمندیهای عراق بهویژه در زمینه پدافند هوایی و کنترل مرزها، یکی از الزامات دولت این کشور در مرحله آینده خواهد بود.
فشار گروههای مقاومت بر دولت بغداد
این تردیدها در شرایطی مطرح میشود که گروههای مقاومت، سطح مواضع و هشدارهای خود خطاب به دولت عراق را افزایش دادهاند.
این گروهها اگرچه پایان مأموریت آمریکا را گامی در مسیر تکمیل حاکمیت میدانند، اما همزمان دولت عراق را در برابر آزمونی دیگر قرار میدهند. آزمونی که به میزان استقلال تصمیم دولت در پروندههایی مرتبط با تحریمهای آمریکا مربوط میشود.
در همین چارچوب، «ابومجاهد العساف»، مسئول امنیتی و سخنگوی کتائب حزبالله، تهدید کرده است که در صورت عمل نکردن دولت «علی الزیدی» به نفع مردم، این دولت را سرنگون خواهد کرد. او همچنین تهدید کرده است گذرگاههای مرزی با کشورهایی را که در محاصره هوایی اعمالشده علیه ایران مشارکت دارند، مسدود کند.
او همچنین از نظارت بر حریم هوایی عراق پس از اول اکتبر خبر داده و درباره عبور هواپیماهای متخاصم هشدار داده است.
از سوی دیگر، «اکرم الکعبی» دبیرکل جنبش نجباء، تهدید کرده است در صورتی که روند پروازها میان عراق و ایران به وضعیت عادی گذشته بازنگردد، در فرودگاههای عراق تحصن خواهد کرد.
تحریمهای آمریکا و توقف پروازهای ایران
عراق طی روزهای گذشته در واکنش به تحریمهای جدید آمریکا، پروازهای ایران به فرودگاههای خود را متوقف کرد. اقدامی که به توقف رفتوآمد هوایی میان دو کشور منجر شد.
پس از آن، استثنای در نظر گرفتهشده برای نجف، حدود این رویارویی را آشکار کرد. وزارت خزانهداری آمریکا به شرکت هواپیمایی عراق مجوز داد تا پروازهای مسافری میان عراق و ایران را از طریق فرودگاه نجف انجام دهد. اما این مجوز با شروط سختگیرانهای همراه بود و اعتبار آن تا ۲۸ اکتبر آینده یا تا زمان تکمیل معاملات مجاز ادامه خواهد داشت.
تعریف گستردهتر حاکمیت از نگاه گروههای مقاومت
در کنار پرونده تحریمها، منابع نزدیک به گروههای مقاومت میگویند مفهوم حاکمیت از نگاه آنها تنها به خروج نیروهای آمریکایی محدود نمیشود، بلکه پایان دادن به هرگونه حضور نظامی خارجی در عراق از جمله حضور ترکیه، و همچنین رد هرگونه سلطه خارجی بر تصمیمات اقتصادی را نیز دربرمیگیرد.
بر این اساس، چالش پیش روی دولت عراق این است که شعار حاکمیت را به توانایی واقعی برای حفاظت از خاک و آسمان کشور تبدیل کند.
در همین حال، ادامه تهدید به اعمال تحریمهای آمریکا و استفاده از ابزارهای اقتصادی برای اعمال فشار بر عراق، پرسشهای جدی درباره حدود توانایی این کشور برای کنترل منابع، داراییها و تصمیمات اقتصادی خود مطرح میکند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸