عصر قم - مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به پیامدهای کاهش جمعیت گفت: کاهش جمعیت میتواند توازن نیروی جوان، توانمند و کارآمد کشور را تغییر داده و جامعه را به سمت سالمندی سوق دهد؛ مسئلهای که بر الگوی کار، دفاع و حضور فعال اجتماعی تأثیر خواهد گذاشت.
خانم معصومه ظهیری مدرس حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، با اشاره به پیامدهای کاهش جمعیت بر هویت و فرهنگ ایرانی ـ اسلامی نسلهای آینده اظهار داشت: در موضوع کاهش جمعیت باید به دو مسئله اساسی توجه کرد؛ نخست، تغییر توازن جمعیت از جهت نیروی جوان، توانمند و کارآمد است.
وی افزود: اگر توازن جمعیتی از این جهت تغییر کند، جامعه به سمت پیری حرکت خواهد کرد و در پی آن، الگوی کار، دفاع و حضور فعال اجتماعی نیز تغییر میکند؛ بنابراین این مسئله باید در برنامهریزیهای کشور مورد توجه قرار گیرد.
تغییر موازنه جمعیتی و پیامدهای آن
ظهیری مسئله دوم را تغییر موازنه جمعیتی از نظر مذهبی دانست و خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه ایران بزرگترین کشور شیعی دنیاست، تغییر ترکیب جمعیت میتواند در بلندمدت موازنه جمعیتی میان شیعه و دیگر مذاهب را تحت تأثیر قرار دهد.
وی ادامه داد: این دو مسئله باید هم از جهت راهبردی در برنامهریزیهای کشور مورد توجه قرار گیرد و هم آثار و پیامدهای آن بررسی شود؛ چراکه نیروی کار، نیروی دفاعی، نیروی بانشاط، اثرگذار و نقشآفرین، از جمله ظرفیتهایی هستند که کاهش جمعیت میتواند بر آنها در آینده تأثیر بگذارد.
این کارشناس مسائل جمعیت تصریح کرد: تهدید جمعیتی از جهت محدود شدن ظرفیتهای کشور در آینده، حتی برای نسل حاضر نیز قابل توجه است و نمیتوان پیامدهای آن را صرفاً به سالهای دور موکول کرد.
کاهش جمعیت و آینده ورزش قهرمانی
ظهیری در ادامه درباره تأثیر کاهش جمعیت بر ورزش قهرمانی کشور اظهار داشت: این موضوع نیز در ادامه همان مسئله نیروی جوان جامعه قابل بررسی است؛ چراکه نیروی جوان، نیرویی نقشآفرین، فعال، مسئولیتپذیر و تأثیرگذار است و در عرصههای مختلف از جمله ورزش حضور دارد.
وی افزود: ورزش همگانی محدود به سن خاصی نیست و همه افراد باید ورزش کنند، اما ورزش حرفهای و بهویژه ورزش قهرمانی، نیازمند نیروی جوان است. در بسیاری از رشتههای ورزشی که توان بدنی در آنها تأثیرگذار است، سقف سنی وجود دارد.
ظهیری ادامه داد: در ورزش، ردههای مختلف نوجوانان، جوانان، امید و بزرگسالان تعریف شده است و پس از یک سقف سنی، امکان فعالیت حرفهای و قهرمانی محدود میشود؛ بنابراین طبیعی است که با کاهش جمعیت جوان، ظرفیت کشور برای دستیابی به قهرمانی نیز کاهش پیدا کند.
وی با اشاره به نقش ورزش در نشاط اجتماعی خاطرنشان کرد: هرچه جمعیت جوان کمتر باشد، آثار نشاط جوانی که از ورزش حرفهای و قهرمانی حاصل میشود نیز کاهش خواهد یافت. همچنین در برخی رشتههایی که نیازمند حضور نیروی توانمند و جوان هستند، کشور ممکن است در عرصه رقابت با دیگر کشورها با محدودیت مواجه شود.
کاهش جمعیت و جایگاه زبان فارسی
ظهیری در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر کاهش جمعیت بر زبان فارسی گفت: زبان اصلی و رسمی کشور ما فارسی است و طبیعی است که زبان رسمی کشور با هر میزان جمعیت، فارسی باقی خواهد ماند. دیگر گویشها نیز در ارتباط با زبان فارسی قرار دارند.
وی افزود: از این جهت، زبان فارسی با تهدید مستقیم مواجه نیست، اما اگر بخواهیم وضعیت آن را با دیگر زبانهای دنیا مقایسه کنیم، تعداد فارسیزبانان در مقایسه با زبانهایی مانند عربی، انگلیسی، اسپانیایی و چینی اهمیت پیدا میکند.
ظهیری خاطرنشان کرد: برخی زبانها مانند اسپانیایی از نظر تعداد گویشوران رشد کردهاند و در کنار زبانهایی مانند انگلیسی و چینی، فراوانی بیشتری پیدا کردهاند؛ بنابراین کاهش جمعیت کشور میتواند از جهت تعداد افرادی که به زبان فارسی سخن میگویند نیز قابل توجه باشد.
وی تصریح کرد: زبان فارسی به عنوان زبان رسمی کشور در قانون اساسی به رسمیت شناخته شده است، اما از منظر تعداد گویشوران، کاهش جمعیت میتواند موجب شود تعداد فارسیزبانان در مقایسه با گویشوران برخی زبانهای دیگر، با کاهش نسبی مواجه شود.