عصر قم - این نشریه معتقد است که نظم حاکم بر غرب آسیا در حال فروپاشی است و کشورهای عربی منطقه ازجمله پادشاهیهای خلیج فارس، بازندگان اصلی این تغییر نظم هستند.
به گزارش خبرگزاری بین المللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ اکونومیست (The Economist) یکی از معتبرترین، باسابقهترین و تأثیرگذارترین نشریات جهان است که به زبان انگلیسی منتشر میشود و در جدیدترین تحلیل خود به پایان دوران آمریکا در غرب آسیا به عنوان معمار نظم منطقهای اشاره کرده و نشانههای عقبنشینی استراتژیک ایالات متحده در خاورمیانه را بر میشمارد.
خوب است بدانید که خوانندگان اصلی این نشریه؛ سیاستمداران، مدیران شرکتهای بزرگ، اقتصاددانان و تصمیمگیران دولتی در سراسر جهان هستند و آنچه اکونومیست مینویسد، میتواند بر تصمیمات اقتصادی یا سیاسی کشورها اثر بگذارد. همچنین به دلیل داشتن تحلیلگران بسیار باسابقه و دسترسی به دیتای دقیق جهانی در بسیاری از موارد، پیشبینیهای دقیقی از روند تحولات جهانی مثل بحرانهای اقتصادی یا تغییرات قدرت در جهان ارائه میدهد.
نشانههای عقبنشینی آمریکا
اکونومیست به سه نشانه مهم افول آمریکا در منطقه اشاره میکند و پیرامون آن توضیح میدهد:
تغییر در تعهدات نظامی: آمریکا برخلاف گذشته، حاضر به پیوستن به متحد خود یعنی عربستان برای حمله به انصارالله یمن نشده و در عوض برای حفظ امنیت کشتیهای خود، با این گروه وارد مذاکره شده است؛ لذا آمریکا قصد دارد تعهدات نظامی خود را کاهش دهد.
آسیبپذیری و عدم بازپسگیری پایگاهها: جنگ ایران نشان داده که نیروهای آمریکایی در مقابل پهپادها و موشکها بسیار آسیبپذیرند و با وجود آسیبهای شدید به پایگاهها و ناوگان پنجم ایالات متحده در بحرین، آمریکا تلاشی برای بازسازی یا تقویت آن نمیکند و به وضوح، شاهد تغییر استراتژی آن هستیم.
تغییر تمرکز به سمت چین: آمریکا در حال تغییر تمرکز از جنگهای فرسایشی خاورمیانه به سمت رقابت با چین است؛ چراکه جنگهای منطقهای باعث تخلیه ذخایر تسلیحاتی آمریکا میشوند و با هدف اصلی دولت ترامپ یعنی تمرکز بر قاره آمریکا در تضاد است.
پایان سایکس ـ پیکو
اکونومیست معتقد است که نظم حاکم بر غرب آسیا که از زمان فروپاشی عثمانی و مرزبندیهای انگلیس و فرانسه شکل گرفته بود، در حال فروپاشی است و برخلاف گذشته که نظم منطقه از بیرون و توسط قدرتهای بیگانه تحمیل میشد، نظم جدید از درون منطقه شکل میگیرد.
لازم است بدانید که سایکس-پیکو (Sykes-Picot) نام یک توافق محرمانه است که در جریان جنگ جهانی اول (سال ۱۹۱۶) بین دو کشور بریتانیا و فرانسه منعقد شد و این توافق تعیین کرد که پس از شکست امپراتوری عثمانی، مناطق تحت کنترل آن (عمدتاً خاورمیانه) چگونه بین این دو قدرت تقسیم شود.
همچنین در یک جمله میتوان این توافق را با عنوان نقشهکشیِ خاورمیانه با خطکشِ استعمارگران نامید که باعث ایجاد بیثباتیهای طولانیمدت و بحرانهای دائمی در منطقه شد.
حضور محدود آمریکا
اکونومیست استدلال میکند که آمریکا به جای حضور گسترده، قصد دارد نیروهای خود را در نقاط بسیار محدود و استراتژیک مانند اسرائیل و اردن متمرکز کند تا صرفا از منابع خود برای رقابت با چین محافظت کند؛ لذا میتوان چنین برداشت کرد که حتی با وجود تهدیدات لفظی ترامپ علیه ایران، واقعیتهای میدانی و سیاستهای عملی آمریکا نشاندهنده عقبنشینی و تغییر نقش از «معمار نظم» به یک «حضور محدود و گذرا» است.
ایران، ترکیه یا اسرائیل!
اکونومیست در بخش دیگر این مقاله به موضوع تحلیل جایگزینیِ قدرت در خاورمیانه و بازندگان اصلی در نظم جدید پرداخت که در ادامه میآید:
برخلاف تصورات همه، چین قصد ندارد جایگزین آمریکا به عنوان هژمون و قدرت برتر در خاورمیانه شود؛ چرا که چین با مشاهده هزینههای سرسامآور مالی و جانی برای حفظ این نقش، تصمیم گرفته در این بازی دخالت نکند؛ لذا سه گزینه اصلی برای پر کردن خلاء قدرت وجود دارد.
اکونومیست معتقد است با عقبنشینی آمریکا، جای خالی قدرت باید توسط یکی از این سه گزینه پر شود، اما هر کدام چالشهای خاص خود را دارند:
ایران): از نگاه اکونومیست، ایران به عنوان خطرناکترین گزینه در میان این سه کشور است.طبعا قابل درک است که ایران به دلیل استقلال سیاسی و ایدئولوژی دینی، به طرف آمریکا یا اروپا تمایل ندارد و کشورهایی مانند چین یا روسیه نیز گرایش بیشتری برای همکاری با نظم ایرانی دارند.
ترکیه): وضعیتی میانه دارد و تنها میتوان با آن وارد نوعی تعامل شد. از طرفی ترکیه در ترتیبات امنیتی اروپا قرار دارد و به دلیل عضویت در اتحادیه اروپا و ناتو، گزینه مناسب برای اروپاست؛ اما به دلیل نگاه نوعثمانیگرایی نیز امکان بروز چالشهایی وجود دارد.
رژیم صهیونیستی): اکونومیست فرصتهایی را برای ورود رژیم صهیونیستی به نظم جدید میبیند؛ اما به دلیل تمایلات دینی و فکری اسرائیل، شاهد هرج و مرجهای شدیدتری در منطقه خواهیم بود.
این مقاله به صراحت اعلام میکند که کشورهای عربی منطقه از جمله عراق، سوریه، مصر و پادشاهیهای خلیج فارس مثل عربستان، امارات و قطر؛ بازندگان اصلی این تغییر نظم هستند و دیگر قدرت لازم برای تعیین سرنوشت منطقه را ندارند.
نتیجهگیری:
اکونومیست در سال گذشته با تصویری از پرچم تکهتکه شده ایران، تلاش کرد که ایرانِ در آستانه فروپاشی را به مخاطب منتقل کند، اما واقعیت میدان نشان داد که این تحلیل غلط بود؛ ولی در سال جدید و بعد از جنگ رمضان، شاهد تحلیل اکونومیست درباره تسلط ایران بر تنگه هرمز و برتری ایران بودیم که با واقعیتهای نظامی نیز همسو بود.
اکنون نباید با نگاههای قدیمی به مسائل نگاه کرد و باید این واقعیت را پذیرفت که نظم سابق خاورمیانه تمام شده است؛ البته هنوز برخی تحلیلگران به جای تحلیل واقعیتهای جدید، سعی دارند روی اسبهای بازنده شرطبندی کنند، در حالی که قدرت در حال انتقال به سمت کشورهای دیگر است.
منبع: به وقت ایران
....................
پایان پیام/348