عصر قم - در حالی که عراق خود را برای پایان مأموریت نظامی ائتلاف آمریکایی آماده میکند، هستههای داعش در مناطق بیابانی و مرزی این کشور، بار دیگر تحرکاتی از خود نشان دادهاند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ هر بار که موعدی مرتبط با خروج نیروهای ائتلاف آمریکایی از عراق نزدیک میشود، هستههای گروه داعش پس از یک دوره طولانی سکوت، فعالیت خود را از سر میگیرند. بهگونهای که این وضعیت به تدریج این تصور را ایجاد کرده است که میان این دو رویداد رابطهای علّی وجود دارد.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان با نزدیک شدن به ۳۰ سپتامبر، موعدی که قرار است مأموریت ائتلاف آمریکایی در عراق در آن پایان یابد، هستههای گروه داعش بار دیگر حملات پراکندهای را در عراق اجرا کردهاند. آخرین مورد، تلاش برای هدف قرار دادن دکلهای انتقال برق در مسیر میان شهرهای «بیجی» و «حدیثه» در شمال شهر بغداد پایتخت عراق بود. حملهای که پس از آن، درگیریهایی با نیروهای عراقی و عملیات جستوجو و پاکسازی در منطقه انجام شد.
این تحرکات در حالی صورت میگیرد که منابع امنیتی عراق از ثبت فعالیت هستههای داعش در مناطق بیابانی و مرزی این کشور بهویژه در امتداد مرز عراق و سوریه، خبر میدهند.
بازگشت داعش یا ادامه فعالیت هستههای کوچک؟
با این حال، این حملات تاکنون نشانهای از بازگشت داعش به الگوی پیشین خود یعنی تسلط بر شهرها به شمار نمیروند. بلکه بیشتر استمرار توانایی این گروه برای فعالیت از طریق هستههای کوچک را نشان میدهند، هستههایی که از مناطق بیابانی و صعبالعبور برای حمله به اهداف مشخص استفاده میکنند.
با وجود این، زمانبندی این ناآرامیها بُعدی سیاسی و امنیتی به آنها میدهد. بهویژه آنکه این تحرکات همزمان با نزدیک شدن عراق به مرحلهای جدید رخ میدهد که در آن دستکم در تئوری، مأموریت ائتلاف آمریکایی در عراق، پایان مییابد. ائتلافی که اساساً پس از سال ۲۰۱۴ میلادی به بهانه مبارزه با داعش تشکیل شد.
تحرکات داعش در مرز عراق و سوریه
بر اساس اطلاعاتی که منابع امنیتی عراق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» مطرح کردهاند، دستگاههای ذیربط این کشور، اطلاعاتی درباره تحرکات هستههای مرتبط با داعش در نزدیکی مرز عراق و سوریه در اختیار دارند.
تلاشها برای نفوذ و جابهجایی افراد میان دو سوی مرز نیز همچنان ادامه دارد و همین مسئله نیروهای عراقی را به افزایش سطح مراقبت و اجرای عملیات جستوجو و پاکسازی در مناطق آسیبپذیر واداشته است.
به گفته این منابع، داعش تلاش میکند از شکافهای امنیتی برای اجرای عملیاتهایی کمهزینه اما پُرتأثیر بهویژه علیه دکلهای برق، ایستهای بازرسی و تأسیسات حیاتی بهره بگیرد. این الگو به این گروه اجازه میدهد بدون نیاز به برخورداری از توان نظامی گسترده، موجب ایجاد اختلال امنیتی و اقتصادی شود.
بغداد بر پایان مأموریت ائتلاف آمریکایی تأکید دارد
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که دولت عراق اعلام کرده است طبق زمانبندیهای مورد توافق، روند پایان دادن به مأموریت نظامی ائتلاف آمریکایی را ادامه خواهد داد و پس از آن، روابط میان دو طرف در قالب همکاری دوجانبه ادامه خواهد یافت.
دولت عراق همچنین این روند را به طرحی برای محدود کردن سلاح مقاومت مرتبط کرده است. طرحی که تحت فشار شدید آمریکا تهیه شده و با تهدید به اعمال تحریم علیه عراق در صورت اجرا نشدن آن، همراه بوده است.
به نظر میرسد که دولت علی الزیدی قادر نخواهد بود به وعدههای خود درباره این پرونده بهویژه با توجه به مخالفت مقاومت با تحویل سلاح خود و عدم اطمینان آن نسبت به جدیت نیروهای آمریکایی در موضوع خروج از عراق، عمل کند.
آیا داعش بهانهای برای ماندن آمریکا است؟
واشنگتن بارها برای دور زدن زمانبندیهای خروج از عراق به ایجاد نگرانی درباره بازگشت حملات داعش به این کشور، متوسل شده است.
در مقابل، چالش بغداد این است که چگونه پس از پایان مأموریت ائتلاف آمریکایی، سطح توانمندیهای اطلاعاتی، شناسایی و هوایی خود را حفظ کند و مانع از آن شود که هرگونه کمبود در این حوزهها به فرصتی برای هستههای داعش تبدیل شود.
«علی الخفاجی» پژوهشگر مسائل امنیتی در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» میگوید: تحرک دوباره هستههای داعش، حتی اگر موقت باشد، همچنان تهدیدی برای امنیت عراق بهویژه در شرایط بیثباتی سیاسی و امنیتی در این کشور و منطقه، محسوب میشود.
او میافزاید: گروه داعش تلاش میکند از این شکافها بهرهبرداری کند. بنابراین نیروهای عراقی باید عملیات جستوجو و پاکسازی در مناطق بیابانی و آسیبپذیر را تشدید کنند و تلاشهای اطلاعاتی و شناسایی هوایی را بهخصوص با توجه به وجود تلاشهایی برای نفوذ از خارج مرزها بهویژه از سمت سوریه، افزایش دهند.
بغداد: تحرکات داعش هنوز به مرحله خطرناک نرسیده است
اما «صکر الحمیداوی» عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان عراق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» معتقد است: تحرکات کنونی داعش هنوز به مرحله خطرناک نرسیده است. نیروهای امنیتی و حشد الشعبی در مناطق مختلف حضور دارند و تلاش امنیتی و اطلاعاتی گستردهای برای مبارزه با تروریسم و کنترل مرزها در جریان است.
او میافزاید که پایان مأموریت ائتلاف آمریکایی در ۳۰ سپتامبر، قطعی است و ارتباطی با تحرکات داعش ندارد. این اقدام در چارچوب تصمیمی مورد توافق با دولت عراق و بر اساس یک جدول زمانی از پیش تعیینشده انجام میشود.
الحمیداوی همچنین تأکید دارد که نیروهای عراقی اکنون توانایی حفظ کنترل مناطق و مقابله با هر گروه تروریستی را دارند.
هشدار درباره تلاش برای بازگرداندن هرجومرج
از سوی دیگر، «علی عبدالرضاق» مدیر مرکز مطالعات راهبردی «الغد»، معتقد است که هدف قرار دادن دکلهای انرژی و ایستهای بازرسی نیروهای امنیتی در کرکوک و مناطق دیگر عراق، چیزی جز تلاش برای برهم زدن معادلات و بازگرداندن هرجومرج، همزمان با پایان مأموریت نیروهای ائتلاف آمریکایی نیست.
عبدالرضاق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» میگوید: ادامه تهدید داعش میتواند بهانهای برای باقی ماندن نیروهای آمریکایی باشد. اما برای اثبات وجود رابطه مستقیم میان این دو موضوع به شواهد نیاز است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸