مجموعه هفت‌جلدی «نظام دفاعی اسلام در ترازوی فقه مقارن» منتشر شد

عصر قم - حجت السلام و المسلمین محمدجواد مهری با تشریح روند تولید و بازنگری مجموعه هفت‌جلدی «نظام دفاعی اسلام در ترازوی فقه مقارن» گفت: این اثر حاصل بیش از دو دهه تدریس و پژوهش در حوزه دفاع، امنیت و مقاومت است که پس از بازخوردهای علمی و تخصصی، از چهار جلد به مجموعه‌ای هفت‌جلدی با رویکرد موضوعی و کاربردی تبدیل شد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در نشست بررسی مجموعه هفت‌جلدی «نظام دفاعی اسلام در ترازوی فقه مقارن»، استاد محمدجواد مهری ضمن تشریح سیر تدوین و بازنگری این اثر، به تبیین مبانی فقهی امنیت و دفاع در اسلام پرداخت و گفت: این مجموعه تلاش دارد گزاره‌های فقهی پراکنده در حوزه‌های جهاد، دفاع، مرزبانی، اطلاعات، امنیت، مقاومت، حقوق جنگ و صلح و معاهدات بین‌المللی را در قالب یک منظومه منسجم و کاربردی برای حکمرانی اسلامی ارائه کند.
این مجموعه حاصل بیش از دو دهه تدریس، پژوهش و مواجهه با مسائل نوپدید حوزه دفاع، امنیت و مقاومت است و در فرآیند بازنگری از یک اثر چهارجلدی به مجموعه‌ای هفت‌جلدی با رویکرد موضوعی و کاربردی تبدیل شده است.
از چاپ چهارجلدی تا تدوین مجموعه هفت‌جلدی
حجت السلام و المسلمین محمدجواد مهری در تشریح سیر تکاملی این اثر اظهار کرد: چاپ نخست کتاب در سال ۱۴۰۰ با عنوان «نظام دفاعی اسلام از دیدگاه فقه مقارن» در چهار مجلد و با تقریظ‌های آیت‌الله حسینی بوشهری، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، و آیت‌الله اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه کشور، توسط انتشارات مکث اندیشه منتشر شد.
وی افزود: در نسخه نخست، تمرکز اصلی بر سه محور قرار داشت؛ نخست، گزاره‌های فقهی ناظر بر تولید و تأمین امنیت ملی؛ دوم، گزاره‌های فقهی ناظر بر مهار تهدیدهای امنیت ملی و سوم، قوانین و مقررات حاکم بر حقوق جنگ و صلح و معاهدات بین‌المللی.
حجت السلام و المسلمین مهری ادامه داد: پس از انتشار اثر و دریافت بازخورد از جامعه نخبگانی، اساتید سطوح عالی حوزه و همچنین مراکز نظامی و امنیتی، ضرورت تفکیک دقیق‌تر مباحث و توسعه محتوایی اثر مورد توجه قرار گرفت و در نهایت مجموعه در قالب هفت جلد موضوعی و کاربردی بازطراحی شد.
وی گفت: این مجموعه هفت‌جلدی شامل سه جلد «فقه جهاد و قتال»، یک جلد «فقه مرزبانی»، یک جلد «فقه مقاومت» و دو جلد «فقه اطلاعات و امنیت» است.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: ساختار محتوایی مجموعه در سه ساحت اساسی شکل گرفته است؛ ساحت نخست، تولید و تأمین امنیت ملی است که موضوعاتی همچون جهاد، دفاع مشروع، مرابطه و مرزبانی، آمادگی دفاعی، سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی، مواجهه با تهدیدهای نوپدید، مقاومت و عملیات استشهادی را در چارچوب ضوابط شرعی بررسی می‌کند.
وی افزود: ساحت دوم به تهدیدهای امنیت ملی اختصاص دارد و مباحثی همچون بغی و شورش مسلحانه، محاربه، ترور، افساد فی‌الارض، جاسوسی، نفوذ، فتنه‌انگیزی، همکاری با دشمن و اقداماتی که کیان جامعه اسلامی را تهدید می‌کند، در آن مورد تحلیل فقهی قرار گرفته است.
حجت السلام و المسلمین مهری ادامه داد: ساحت سوم نیز احکام جنگ، حقوق و اخلاق جنگ و صلح و معاهدات دفاعی را دربرمی‌گیرد و موضوعاتی مانند ابزار و سلاح در جنگ، تترس، تمثیل، ارعاب و ارهاب، خدعه و فریب جنگی، حقوق اسیران و سبایا، معاهدات ذمه، مهادنه و امان و حدود رفتار مشروع در درگیری‌ها را بررسی می‌کند.
وی تصریح کرد: بنابراین، این مجموعه صرفاً کتابی درباره جنگ نیست، بلکه تلاشی برای تبیین نظام دفاعی، امنیتی و حقوقی اسلام است.
انتخاب به‌عنوان تنها اثر برگزیده از میان ۳۰۵ اثر پژوهشی
استاد مهری درباره جایگاه علمی اثر پس از انتشار چهار جلد نخست گفت: این مجموعه به دلیل نوآوری در صورت‌بندی مباحث دفاعی و پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و شبهات موجود در جامعه، پس از انتشار و رونمایی در جامعه مدرسین حوزه علمیه قم مورد توجه مجامع علمی دانشگاهی و حوزوی، نیروهای مسلح و مجموعه‌های اطلاعاتی و امنیتی قرار گرفت.
وی افزود: این اثر در چهارمین همایش کتاب سال ۱۴۰۱ مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی، از میان ۳۰۵ اثر پژوهشی، به‌عنوان تنها کتاب برگزیده انتخاب شد.
حجت السلام و المسلمین مهری خاطرنشان کرد: این موفقیت نشان داد که هرگاه یک اندیشه با تکیه بر مبانی علمی، روش اجتهادی و استدلال منسجم عرضه شود، می‌تواند مورد استقبال مراکز علمی و نهادهای تخصصی قرار گیرد.
مطالبه‌ای برای ورود فقه به مسائل جدید
وی درباره زمینه‌های شکل‌گیری این پژوهش اظهار کرد: زمینه فکری این پژوهش در پاسخ به مطالبه امام خامنه‌ای در دیدار جمعی از نخبگان حوزوی در ۱۳ آذر ۱۳۷۴ شکل گرفت؛ جایی که بر ضرورت ورود حوزه به کارهای سنگین و حل مسائل جدید تأکید شد و تصریح شد که بسیاری از مباحث حکومتی هنوز حل فقهی نشده و تکلیف آنها روشن نشده است.
حجت السلام و المسلمین مهری افزود: بر همین اساس و با توجه به ارتباط با برخی مجموعه‌های نظامی و مراکز آموزشی مرتبط، از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۸ به مدت ۹ سال، مباحث مرتبط با دکترین دفاعی و امنیتی اسلام تدریس شد و به تدریج این مباحث با نیازهای جدید حوزه دفاع، امنیت، اطلاعات، مرزبانی و مقاومت پیوند خورد.
وی ادامه داد: در سال ۱۳۹۷ نیز با حضور در درس خارج فقه جهاد آیت‌الله یزدی، زمینه مهمی برای بازنگری، تکمیل و ویرایش مباحث فراهم شد.
این استاد حوزه گفت: تأکید چندباره آیت‌الله یزدی بر اهمیت این بحث و ضرورت تبیین فقه جهاد در عصر غیبت کبری، حتی چند روز پیش از رحلت ایشان در سال ۱۳۹۹، وظیفه مؤلف را برای عرضه این مجموعه مضاعف کرد و در نهایی شدن مسیر انتشار اثر مؤثر بود.
امنیت و دفاع؛ مسئله‌ای بنیادین در حفظ جامعه اسلامی
مهری در ادامه با تشریح ضرورت تدوین این اثر گفت: در منطق اسلام، «امنیت و دفاع» مسئله‌ای حاشیه‌ای یا ضرورتی مقطعی نیست، بلکه رکنی بنیادین است که حفظ دین، جان، مال، ناموس، استقلال و کیان جامعه اسلامی در گرو آن قرار دارد.
وی افزود: هر جامعه‌ای که نتواند از مرزها، هویت و ساختار سیاسی خود دفاع کند، در معرض سلطه بیگانگان، نفوذ، تجزیه و استحاله فرهنگی قرار می‌گیرد.
این استاد حوزه با اشاره به تغییر ماهیت تهدیدها در جهان امروز اظهار کرد: تهدید گاهی در قالب حمله نظامی، اشغال و تجاوز آشکار ظاهر می‌شود و گاهی نیز در قالب عملیات روانی، تحریف افکار عمومی، جنگ شناختی، نفوذ در مراکز تصمیم‌سازی، تهاجم فرهنگی، تحریم اقتصادی، ایجاد ناامنی اجتماعی و تحریک اختلافات مذهبی، قومی و سیاسی بروز می‌کند.
وی تصریح کرد: در برابر این تهدیدهای ترکیبی نمی‌توان با نگاه‌های جزیره‌ای و فتاوای پراکنده پاسخگوی نیازهای نظام اسلامی بود.
حجت السلام و المسلمین مهری ادامه داد: این کتاب در پی آن است که گزاره‌های فقهی متفرق در ابواب جهاد، قتال، دفاع، مرابطه، اطلاعات، نفوذ، بغی، محاربه، افساد فی‌الارض و حقوق بین‌الملل را در یک منظومه جامع و کارآمد برای حکمرانی امنیتی صورت‌بندی کند و نشان دهد که اسلام برای چالش‌های امنیتی، از مسائل سنتی تا تهدیدهای نوین، دارای دکترین راهبردی است.
اندیشه دفاعی، مکتب دفاعی و نظام دفاعی سه حلقه یک زنجیره
وی درباره مفهوم «نظام دفاعی» در عنوان اثر گفت: برای درک بهتر ساختار مجموعه «نظام دفاعی اسلام در ترازوی فقه مقارن»، باید سه مفهوم اندیشه دفاعی، مکتب دفاعی و نظام دفاعی را همچون حلقه‌های یک زنجیره دید که از فکر آغاز و به عمل ختم می‌شود.
حجت السلام و المسلمین مهری توضیح داد: «اندیشه دفاعی» مرحله شناخت و فهم است. در این مرحله پرسش‌هایی مانند ماهیت دفاع، نسبت جنگ و صلح، مفهوم تهدید و دشمن و فلسفه جهاد مورد بررسی قرار می‌گیرد. در واقع، این مرحله چشم‌انداز دفاعی را مشخص می‌کند و پیش از هر اقدام باید روشن شود که چرا دفاع می‌کنیم و فلسفه جهاد چیست.
وی افزود: «مکتب دفاعی» مرحله ارزش‌ها و اصول است. پس از شکل‌گیری اندیشه، باید آن را با ارزش‌های الهی و انسانی غربال کرد تا جهت‌گیری مشخصی به دست آید. عدالت، نفی ظلم، دفاع از مظلوم، کرامت انسان و نظریه «اصالت دعوت» در این سطح قرار می‌گیرد.
این استاد حوزه تصریح کرد: در این نگاه، جنگ ابزاری برای رفع موانع هدایت است و هدف نهایی نیست.
وی درباره مرحله سوم گفت: «نظام دفاعی» مرحله قانون، نهاد و اجراست؛ یعنی زمانی که مبانی معرفتی و اصول اخلاقی باید به زبان قانون و سازوکارهای واقعی ترجمه شود. سازمان‌دهی نیروهای مسلح، قوانین مرزبانی، تشکیل دستگاه‌های اطلاعاتی، حقوق اسیران، نحوه برخورد با جاسوسی و معاهدات بین‌المللی از جمله موضوعات این بخش است.
حجت السلام و المسلمین مهری تأکید کرد: اندیشه بدون مکتب، بی‌جهت است؛ مکتب بدون نظام، آرمانی است و نظام بدون اندیشه و مکتب، بی‌هویت خواهد بود.
وی افزود: مجموعه هفت‌جلدی حاضر تلاش کرده است این مسیر را به صورت کامل طی کند؛ ابتدا مبانی معرفتی و اندیشه دفاعی را روشن کند، سپس ارزش‌های اسلامی را بر آن حاکم سازد و در نهایت ساختار قانونی و اجرایی نظام دفاعی را برای حکمرانی اسلامی ارائه دهد.
امنیت ملی در اسلام؛ فراتر از توان نظامی
استاد مهری با تأکید بر اینکه امنیت ملی در نگاه اسلامی صرفاً امنیت نظامی نیست، اظهار کرد: امنیت جامعه اسلامی ابعاد فرهنگی، اعتقادی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، اطلاعاتی و نظامی دارد.
وی افزود: فرهنگ، سیاست، اقتصاد و توان دفاعی و تسلیحاتی از ستون‌های مهم امنیت ملی به شمار می‌رود و آسیب دیدن هر یک از این ارکان می‌تواند سایر ارکان را نیز آسیب‌پذیر کند.
حجت السلام و المسلمین مهری ادامه داد: فقه دفاعی از حفظ جان مردم، صیانت از مال و حقوق آنان، حفاظت از ایمان و عقیده جامعه، پاسداری از آزادی‌های اساسی، مقابله با تجاوز و دفع فساد سخن می‌گوید.
وی با استناد به آیه ۲۵۱ سوره بقره، «وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْأَرْضُ»، گفت: این آیه اصل بازدارندگی و دفع فساد را مورد توجه قرار می‌دهد و نشان می‌دهد ایستادگی در برابر متجاوزان تنها یک حق دفاعی نیست، بلکه سنتی برای جلوگیری از فساد و تباهی است.
این استاد حوزه همچنین با اشاره به آیه ۱۹۰ سوره بقره، «وَقَاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَکُمْ وَلَا تَعْتَدُوا»، اظهار کرد: دفاع یک فریضه است، اما حتی در اوج نبرد نیز خروج از مرزهای اخلاقی، نقض حقوق انسانی و تعدی به بی‌گناهان ممنوع و نامشروع است.
پنج ویژگی علمی و روش‌شناختی مجموعه
حجت السلام و المسلمین مهری درباره ویژگی‌های علمی این اثر گفت: نخستین ویژگی، رویکرد مقارنه‌ای و تطبیقی است؛ به این معنا که مسائل تنها از منظر فقه امامیه بررسی نشده، بلکه آرای چهار مذهب اهل سنت، شامل حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی نیز به صورت تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته است.
وی افزود: این روش با تأسی از شیوه علمی آیت‌الله بروجردی، امکان روشن شدن مبانی، ادله و نقاط اشتراک و تفاوت دیدگاه‌های فقهی در مسائل دفاعی و امنیتی را فراهم می‌کند.
این استاد حوزه، دومین ویژگی را مسئله‌محوری و توجه به نیازهای روز دانست و گفت: بیش از یکصد پرسش، شبهه و مسئله جدید در حوزه دفاع، امنیت، جهاد و روابط بین‌الملل اسلامی در این اثر مطرح و بررسی شده است.
وی ادامه داد: ویژگی سوم، تتبع گسترده در نصوص دینی است؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۶۰۰ آیه قرآن و صدها حدیث در کنار میراث تفسیری و فقهی متقدمین و متأخرین در تحلیل مسائل مورد استفاده قرار گرفته است.
حجت السلام و المسلمین مهری چهارمین ویژگی را استخراج گزاره‌های فقهی و مقررات عملیاتی عنوان کرد و گفت: در این اثر، ۱۰ گزاره فقهی درباره تولید و تهدید امنیت ملی، ۲۱ قانون دفاعی کاربردی و سه معاهده بین‌المللی ذمه، مهادنه و امان مورد تحلیل قرار گرفته است.
وی پنجمین ویژگی را توجه هم‌زمان به کارآمدی و اخلاق و تقوای نظامی دانست و تصریح کرد: در نظام دفاعی اسلام، هدف هرگز وسیله را توجیه نمی‌کند و حتی در شرایط جنگ نیز حدود الهی، حقوق انسان‌ها، حرمت جان غیرنظامیان، کرامت اسیران و وفای به پیمان‌ها باید محفوظ بماند.
«اصالت دعوت» در برابر «اصالت جنگ» و «اصالت صلح»
وی در ادامه به یکی از مهم‌ترین مباحث این مجموعه یعنی نظریه «اصالت دعوت» پرداخت و اظهار کرد: یکی از پرسش‌های همیشگی این است که آیا اسلام دین جنگ است یا دین صلح؟
حجت السلام و المسلمین مهری افزود: جامعه اسلامی در این زمینه با دو دیدگاه افراطی و تفریطی مواجه بوده است؛ دیدگاه نخست بر «اصالت جنگ» تأکید می‌کند و رابطه اسلام با دنیا را جنگ و ستیز دائمی می‌داند و صلح را صرفاً آتش‌بسی موقت تلقی می‌کند.
وی ادامه داد: چنین برداشتی چهره‌ای خشن از اسلام ارائه می‌کند و زمینه نظری مناسبی برای جریان‌های تکفیری و افراطی فراهم می‌سازد.
این استاد حوزه گفت: دیدگاه دوم بر «اصالت صلح مطلق» تأکید دارد و گاه با عنوان «اسلام رحمانی» و با شعار تسامح لیبرالیستی مطرح می‌شود و بر این باور است که اسلام تحت هیچ شرایطی نباید دست به سلاح ببرد؛ در حالی که چنین تفکری می‌تواند جامعه اسلامی را در برابر متجاوزان بی‌دفاع و خلع سلاح کند.
حجت السلام و المسلمین مهری تصریح کرد: این کتاب با نقد دو گفتمان «تکفیر و جنگ ابدی» و «صلح مطلق و خلع سلاح هویتی»، نظریه «اصالت دعوت» را مطرح می‌کند.
وی افزود: از این منظر، نه جنگ اصالت دارد و نه صلح؛ هر دو ابزار هستند. هدف اصلی و غایی اسلام، دعوت به حق، اقامه عدالت، حفظ کرامت انسان‌ها و باز کردن غل و زنجیر جهل از دست و پای مردم است.
این استاد حوزه ادامه داد: اگر بتوان با منطق، گفت‌وگو، دیپلماسی و پیمان صلح به این اهداف دست یافت، صلح ترجیح دارد؛ اما اگر مستکبر یا متجاوزی راه نفوذ، فتنه، اشغالگری و کشتار مردم را در پیش گرفت، تن دادن به صلح ذلت‌بار قابل قبول نیست و در چنین شرایطی جهاد و دفاع نظامی برای سد کردن راه ستمگران ضرورت پیدا می‌کند.
جنگ و صلح؛ تابع شرایط و اهداف
حجت السلام و المسلمین مهری در تبیین دلایل قرآنی و روایی نظریه «اصالت دعوت» اظهار کرد: با رجوع به متون دینی نمی‌توان یکی از دو نظریه «اصالت جنگ» یا «اصالت صلح» را به صورت مطلق پذیرفت؛ زیرا جنگ و صلح هر دو در اسلام مطرح هستند و اسلام نه صلح دائم را در همه شرایط می‌پذیرد و نه جنگ دائم را.
وی افزود: مسلمانان در هر دوره باید با توجه به شرایط بررسی کنند که تحقق اهداف اسلام و احقاق حقوق مسلمانان از طریق مبارزه بهتر حاصل می‌شود یا از طریق ترک مخاصمه.
این استاد حوزه با اشاره به آیه ۱۹۰ سوره بقره، آیه ۶۱ سوره انفال، «وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا»، و آیه ۱۲۸ سوره نساء، «وَالصُّلْحُ خَیْرٌ»، گفت: قرآن هم دستور جنگ و هم دستور صلح را بیان کرده است؛ بنابراین جنگ و صلح ابزارهایی برای تحقق عبودیت خدا و عدالت هستند.
وی خاطرنشان کرد: صلح فی‌نفسه ترجیح دارد، اما در مواقع لزوم جنگ نیز واجب می‌شود و از این رو اصالت بر «دعوت» است؛ زیرا اسلام بر پایه برهان و منطق به دنبال هدایت همه بشریت است.
پاسخ مجموعه به شبهات درباره مقاومت و حضور منطقه‌ای
استاد مهری در پاسخ به این پرسش که آیا مجموعه به شبهات سیاسی و منطقه‌ای سال‌های اخیر، از جمله چرایی شکل‌گیری جریان مقاومت و حضور در سوریه و عراق، پرداخته است، گفت: نوشتن این کتاب در واقع پاسخ به بسیاری از همین شبهات است.
وی افزود: یکی از پرسش‌ها این بوده که حضور در عراق، سوریه و دیگر مناطق بر چه مبنایی صورت گرفته و مبانی فقهی این حضور چیست.
حجت السلام و المسلمین مهری ادامه داد: در دهه ۹۰ برخی دولتمردان نیز درباره جریان مقاومت و حضور منطقه‌ای چنین پرسش‌هایی مطرح می‌کردند و گاهی این دیدگاه بیان می‌شد که با وجود مشکلات داخلی، چرا باید در سوریه و عراق حضور داشت.
وی با اشاره به برخی دیدگاه‌های مطرح‌شده در محافل سیاسی و علمی گفت: حتی در برخی مراکز علمی، جریان مقاومت دخالت نظام اسلامی در قلمرو حاکمیت دولت‌های دیگر تلقی و محکوم می‌شد.
این استاد حوزه تصریح کرد: پاسخ مستدل و مبنایی این پرسش‌ها در مجموعه ارائه شده و مبانی فقهی و عقلی آن مورد بررسی قرار گرفته است.
وی نخستین مبنا را «دفاع پیش‌دستانه و امنیت پیرامونی» عنوان کرد و با استناد به سخن امیرالمؤمنین(ع) که فرمود «مَا غُزِیَ قَوْمٌ قَطُّ فِی عُقْرِ دَارِهِمْ إِلَّا ذَلُّوا»، گفت: دفع فتنه در مبادی آن یک قاعده عقلایی و شرعی است.
حجت السلام و المسلمین مهری دومین مبنا را تکلیف نجات مستضعفان و نفی مرزهای قراردادی در دفاع از مظلومان دانست و با اشاره به آیه ۷۵ سوره نساء، «وَمَا لَکُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ»، اظهار کرد: دفاع از حریم مظلومان در برابر تروریسم تکفیری، تکلیفی شرعی و غیرقابل انکار است.
«نظام دفاعی اسلام»؛ سندی برای حوزه، نیروهای مسلح و دستگاه دیپلماسی
وی در پایان درباره مخاطبان و کاربردهای این مجموعه گفت: این اثر فراتر از یک متن نظری صرف است و می‌تواند به عنوان یک سند راهبردی و منبع بالادستی مورد استفاده گروه‌های مختلف قرار گیرد.
حجت السلام و المسلمین مهری نخستین گروه مخاطب را اساتید، پژوهشگران و طلاب دروس خارج فقه سیاسی و حقوق بین‌الملل عمومی دانست و افزود: مراکز آموزشی، دانشگاه‌های علوم و فنون نظامی و فرماندهان نیروهای مسلح نیز از دیگر مخاطبان این مجموعه هستند.
وی ادامه داد: کارشناسان، مدیران و قضات دستگاه‌های اطلاعاتی، امنیتی و انتظامی و همچنین دستگاه دیپلماسی و تصمیم‌سازان سیاست خارجی برای تنظیم معاهدات بین‌المللی از دیگر مخاطبان این اثر به شمار می‌روند.
این استاد حوزه تصریح کرد: کاربرد اصلی مجموعه، ارائه مبنایی منسجم برای فهم بایدها و نبایدهای اسلامی در حوزه دفاع، امنیت، جهاد، مقاومت، مرزبانی، اطلاعات، مقابله با نفوذ، حقوق جنگ، صلح و معاهدات است.
حجت السلام و المسلمین مهری در پایان ابراز امیدواری کرد: این تلاش علمی بتواند گامی در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی، تقویت اقتدار بازدارندگی و برقراری صلح عادلانه در جهان اسلام باشد.