عصر قم - رییس مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) بر ضرورت تقویت اتحاد میان مردم و مسؤولان تأکید کرد و گفت: در این شرایط جنگی که کشور ما در آن قرار دارد، اتحاد بین مردم، مسئولین، مجموعه دیپلماسی و قوای نظامی، یکی از امور بسیار ضروری است.
به گزارش سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، آیتالله محمدجواد فاضل لنکرانی به مناسبت هفته وقف در دیدار مدیرکل و شورای اداری اوقاف استان قم، ضمن تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) و گرامیداشت هفته وحدت، بر ضرورت تقویت اتحاد میان مردم، مسؤولان و مجموعههای مختلف کشور تأکید کرد .
متن کامل این سخنان بدین شرح است:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
با تبریک میلاد با سعادت نبی اکرم پیامبر رحمت، حضرت محمد(ص) و امام صادق(ع) رئیس مذهب شیعه، هفته وحدت را گرامی میدارم. انشاءالله این وحدت روز به روز بین مسلمین مستحکمتر شود که یکی از خیرات بزرگ و به تعبیر شهید مطهری مادر همه خوبیهاست. مخصوصاً در این شرایط جنگی که کشور ما در آن قرار دارد، اتحاد بین مردم، مسؤولین، بین مجموعه دیپلماسی و قوای نظامی، یکی از امور بسیار ضروری است. ان شاء الله با اتحاد قویتر و محکمتر همگان، کشور ما از این حوادث به خوبی عبور کند .
با گرامیداشت هفته وقف چند نکته را عرض میکنم. اولین نکته ضرورت آشنا ساختن مردم با سیره ائمه معصومین در مسئله «وقف» است. مثل مواردی که خود امیرالمؤمنین(ع) وقف کردند؛ زمینهایی که از طریق غنائم به دست آورده یا چاه هایی که حفر نموده و نخل هایی که کاشته و وقف نموده و عنوان وقف را هم این قرار داده بود: «لِلْقَرِیبِ وَ الْبَعِیدِ فِی السِّلْمِ وَ الْحَرْبِ» (وقف برای مردم نزدیک و دور، در زمان صلح وجنگ). در وقف های امیرالمؤمنی دو جهت مشهود است؛ یکی وقف اصل مال طیب و طاهرو دیگر آنکه جهت وقف را یک جهت عام و توسعه یافته قرار دادند، البته وقف موارد خاص هم نموده اند .
در هر صورت موقوفات امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن و امام حسین و دیگر ائمه: را برای مردم بیان کنید. یکی از کارهای مشهود در زندگی ائمه وقف است. پیشنهاد میکنم محققین سازمان اوقاف کتابی راجع به وقف معصومین مواردی که پیامبر اکرم تا امام عسکری وقف کرده اند را با جزئیات تدوین کنند. سیره معصومین در باب اوقاف باید کاملاً روشن بشود. علما و بزرگان و فقها و مراجع هم همان سیره را دنبال کرده و موقوفاتی از خود به یادگار گذارده اند .
نکته دوم اینکه ما امروز باید دو محور «علم» و «دین» را متعلقِ وقف قرار دهیم. مردم بدانند سعادت جامعه در گرو این دو محور است، لذا باید همت کنند بخشی از اموال خود را در امر تحقیقات و پژوهشها و نوآوریهای علمی وقف کنند .
مردم کمتر میدانند و حوزههای علمیه هم آن طور که باید و شاید به این موضوع توجه نکرده اند که ما تاکنون قلیلی از علم دین را فهمیده ایم، بیش از 1400 سال است که صحابه و علما در فهم قرآن و عترت کار کرده اند ولی هنوز به قلیلی از آن دست یافته ایم، فقه شیعه به برکت انقلاب اسلامی به قدری گسترش پیدا کرده که مایه تحیراست، روزی نیست که صدها مسئله جدید در حوزه فقه وارد حوزههای علمیه و مراکز فقهی نشو د.
ما اگر قبلاً بادو فرقه انگلیسی بهائی و وهابی مواجه بودیم الآن با صدها فرقه مواجهیم، مراکزی باید باشد تا اینها را شناسایی کند، بحمدالله مرکز مطالعات تطبیقی فرق و ادیان ما در مشهد مقدس در این زمینه خیلی کار کرده است.
اگر کار و فعالیت نسل جوان و اقشار و کسبه ما بر پایه ایمان شکل بگیرد، جامعه را تغییر میدهد، دشمن به شدت درحال فعالیت در همین دو حوزه است تا ایمان و علم را از دست مسلمانان بگیرد! متاسفانه درحوزه علم تا اندازه زیادی موفق شده، زمانی مسلمین در عرصه علم پیشتاز بودند ولی الآن غربیهای پیشتازند، این وضع فرهنگی بسیار نابهنجار در کشور که همه ما نسبت به آن نگرانی هستیم با هیچیک از ضوابط دینی سازگاری ندارد، درست است که دوره جنگ است و در برخورد با آن باید دید مصلحت مهمتر چیست؟ ولی متدینین این وضع ناهنجار فرهنگی را نمیتوانند تحمل کنند و مسئولین باید با یک فکر دقیق و صحیح آنرا حل کنند .
در هر صورت دشمن خیلی کار کرده، پدران و مادران باید برای اولاد و نسل آیندهشان در این حوزه علم و دین کار کنند و محور وقف به این سمت برود. علی القاعده اوقاف هم یک بروشورهایی برای راهنمایی مردم در این دو محور همراه با ذکر آثار آن باید تدوین نماید و در میان بازار، اطباء و تجار پخش کند، چون گاهی از ما سوال می کنند ما یک ملکی داریم و میخواهیم برای بعد از خودمان باقی بماند چکار کنیم؟ آنرا در چه مورد لازمی وقف کنم؟
در یک روایت نقل است که رسول اکرم (ص) دیدند یک کسی در حال غرس درختی است، فرمودند: اگر میخواهی تو را راهنمایی کنم به کاشت درختی که ثمرش فراوان تر باشد، صبح یک بار بگو: «سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ»، فرمودند ریشه این درخت محکمتر «أَثْبَتُ أَصْلًا» و ثمرهاش بیشتر است «هُنَّ الْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ» چقدر این اثر تربیتی دارد! ما باید برای توسعه علم و دین وقف کنیم .
همین فرمایش پیامبر را به مردم دانشگاهیان و معلمان بگوئیم، اداره اوقاف مردم را متوجه کند همه امور عالم چه وقف مال و چه وقف منافع و چه اذکار در آن عالم آثار بسیاردارد، به ازای هر ذکری ده درخت میوه که انواع میوه ها را دارد در بهشت کاشته می شود .
نکته سوم اینکه مردم را باید نسبت به وقف پول ترغیب کرد، خیلیها هستند که زمین و خانه ندارند منتها ده میلیارد در بانک دارد، هرچند مسئله وقف پول اختلافی است، ولی به نظر من وقف پول صحیح است و اشکالی ندارد و رهبری شهید هم همین نظر را داشتند، این مسئله را به مردم تذکر بدهید که اگر ملکی ندارید میتوانید پول خود را وقف کنید، منتهی تمام جوانبش باید روشن بشود .
عمویی داشتم که برادر بزرگ آقا بود، مقدار پولی را وقف کرده برای عزاداری، ما یک حساب سپرده باز کرده و از عوائد آن برای روضهخوانی استفاده میکنیم، اما نکته چهارم که خیلی مهم است، اینست که چرا مردم رغبتشان به وقف کم شده است؟
خود اداره اوقاف باید شفاف عمل کند، در پایان هر سال در یک کتابچه گزارشی از مصارف وقف آن سال را به مردم ارائه نماید، مثلا در قم صد تا موقوفه بوده، این مقدار درآمد داشته و این مقدار هم مصارف و مخارجش بوده والسلام. باید اطمینان مردم را در مورد وقف جلب کنیم، متاسفانه اطمینان مردم خدشهدار شده، اینکه چه عواملی داشته را کار ندارم! یکی از عواملش خود ما طلبهها هستیم، طلبه از طرف اوقاف برای تبلیغ میرود وقتی بر می گردد در یک جمعی میگوید حق من را نمیدهند یا کم میدهند !
یک نکته دیگر که متأسفانه مردم را نسبت به وقف بدبین کرده، مسئله فروش قبر در امامزادههاست! مثلاً کسی فوت میکند، میبرند در یک امامزاده دفن کنند، میبینند چند صد میلیون یا حتی مبالغ میلیاردی برای یک قبر از او مطالبه می کنند! میگویند این زمین وقف است، چرا اوقاف دارد تجارت میکند؟ این چه توجیهی دارد؟ چرا باید از مردم این مبالغ نجومی گرفته بشود؟ در نجف و کربلا هم اینطور نیست که مردن اینقدر معونه داشته باشد،
این اشتباه است، اوقاف باید به سمتی برود که مردن برای فقیر و غنی از حیث مخارج علی السویه باشد، شما چند هکتار زمین بگیرید و وقف کنید برای قبرستان، الآن افرادی هستند که حاضرند بگویند پول میدهیم جایی زمین بخرید و وقف قبرستان کنید و مجانی باشد، اگر واقعاً وقف است، باید مجانی باشد یا حداقل فقط هزینههای جاری و خدماتی را بگیرند. شما بیایید این را شفاف برای مردم روشن کنید. این مبالغ هنگفت واقعاً ضربه به دین و اعتماد مردم میزند. حتماً در این کار تجدید نظر کنید، من نمیگویم هر آنچه میگویند درست است ولی یک کسی که دفن میشود پول خادم، برق، فضای سبز را برای ده سال هم که حساب کنید 50 میلیون نمیشود، چرا چندین برابر گرفته میشود؟ من میگویم همین را هم نگیرید. بگویید اینجا قبرستان است اجازه دفن اموات میدهیم و چیزی هم نمیگیریم، خودتان اگرخواستید کمک به مخارج کنید، معمولاً هم مردم کمک می کنند. پدر ما از این مسئله خیلی رنج میبرد و حتی میفرمود در قبرستانهای عمومی و حریم امامزادهها گرفتن پول مشروع نیست .
وقتی کسی میمیرد میگویند اوقاف گفته باید 500 میلیون بدهی، این فرد چگونه بیاید مالش را وقف کند؟ این کار اثرات تخریبی فراوان را دارد .
مثلاً اگر مردم ببینند یک آخوندی تجارت میکند دیگر به او وجوهات نمیدهند. حوزه ما از وقتی که برای هزینه اداری خود از دولت بودجه گرفت بسیار ضربه خورد، چقدر پدر ما با این قضیه مخالف بود، از وقتی این بودجهها آمد سراغ حوزه، وجوهات از صد به ده رسید! و اگر این مسیر ادامه پیدا کند دیگر کسی وجوهات نمیدهد، اینها ضربه میزند، باید راه طبیعی را طی کنیم، موارد دیگری وجود دارد که نتیجه مالی آن قهراً بیشتر است، مردمی که اموات خود را در امامزادهها دفن می کنند، شب های جمعه یا در مناسبتهای مذهبی که به زیارت اهل قبور می آیند هر کدام مقدار پولی در ضریح بیندازد درآمد آن امامزاده خیلی زیاد میشود .
لذا تقاضایم این است که برای این کار یک فکری کنید نگذارید استمرار پیدا کند. من به سهم خودم از مجموعه اوقاف قم، دوستان و همکاران و خصوصاً جنابعالی تشکر میکنم ان شاءالله خداوند توفیقات شما را زیاد کند .