شنبه ۷ شهريور ۱۴۰۵

فرهنگی

صیانت از هویت تاریخی «خلیج فارس» و ضرورت عقلانیت حقوقی و دیپلماسی فعال

صیانت از هویت تاریخی «خلیج فارس» و ضرورت عقلانیت حقوقی و دیپلماسی فعال
عصر قم - نام بلند «خلیج فارس» صرفاً یک نام‌گذاری جغرافیایی معاصر نیست، بلکه واقعیتی تاریخی، تمدنی و ریشه‌دار در اسناد متقن چند هزار ساله است و ذکر نام خلیج عربی جعلی و تحریف تاریخ است.
  بزرگنمايي:

عصر قم - نام بلند «خلیج فارس» صرفاً یک نام‌گذاری جغرافیایی معاصر نیست، بلکه واقعیتی تاریخی، تمدنی و ریشه‌دار در اسناد متقن چند هزار ساله است و ذکر نام خلیج عربی جعلی و تحریف تاریخ است.

به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، در سفر مورخ 28 مرداد ماه، دکتر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی ایران به کشور دوست و همسایه عراق؛ نخست وزیر و رئیس مجلس عراق اعلام کرد ما در سفررییس مجلس شورای اسلامی ایران، "خلیج عربی" را مطرح کردیم و ایشان گفت: «ما خلیج فارس می گوییم و شما خلیج عربی بگویید چون اختلافی نداریم». دستیار دکتر قالیباف با رد ادعای مسئولان عراقی گفت: در جلسه مذکور قالیباف بر نام تاریخی خلیج فارس تأکید کرد و گفت: «شما هم نباید درگیر این بحث‌ها شوید و باید دغدغه اصلی ما مقابله با دشمنان مشترک ایران و عراق باشد». با این حال، رعایت موازین حسن‌همجواری و پیوندهای راهبردی میان دو ملت، هرگز مجوزی برای چشم‌پوشی از مسلمات تاریخی و تضییع حقوق هویتی ملت ایران نخواهد بود. سیاستمداران منطقه‌ای باید بدانند که هویت تاریخی این پهنهٔ آبی، وجه‌المصالحهٔ منافع زودگذر سیاسی یا جلب رضایت کانون‌های اختلاف‌افکن نخواهد شد . این یادداشت متذکر حفظ حقوق ملت ایران اسلامی در این بخش از سرزمین ما است.
نام بلند «خلیج فارس» صرفاً یک نام‌گذاری جغرافیایی معاصر نیست، بلکه واقعیتی تاریخی، تمدنی و ریشه‌دار در اسناد متقن چند هزار ساله است و ذکر نام خلیج عربی جعلی و تحریف تاریخ است. از کهن‌ترین نقشه‌های جغرافیایی یونان باستان و متون تاریخی روم تا آثار برجسته جغرافی دانان و مورخان بزرگ جهان اسلام (نظیر ابن‌حوقل، اصطخری و مسعودی) و حتی معاهدات ادوار عثمانی، همگی بر تثبیت و اصالت این پهنه آبی با عنوان «بحر فارس» یا «خلیج فارس» گواهی می‌دهند. به همین جهت، به‌کارگیری هرعنوان مجعول دیگر، آشکارا تحریف سازمان‌یافته تاریخ و بی‌اعتنایی به موازین مسلم علمی و اسناد بین‌المللی است.
بر اساس حقوق و عرف بین‌الملل، اسامی جغرافیایی واجد بار حقوقی و هویتی هستند. سازمان ملل متحد طی اسناد و بخشنامه‌های متعدد و الزام‌آور دبیرخانه (از جمله اسناد رسمی ST/CS/SER.A/ 29 در سال‌های ۱۹۷۱ و ۱۹۸۴ و ۱۹۹۴) و همچنین گروه کارشناسان نام‌های جغرافیایی ملل متحد ( UNGEGN )، رسماً و مکرراً بر ضرورت انحصاری کاربرد نام «خلیج فارس» تأکید کرده است. از این رو، استناد به این نام نه یک تعصب زبانی، بلکه پایبندی به حقوق بین‌الملل و نظام یکپارچه‌سازی نام‌های جغرافیایی است.
تحریف نام‌های تاریخی با انگیزه‌های مقطعی یا جلب رضایت جریان‌های منطقه‌ای وابسته به کانون‌های فرامنطقه‌ای، رویه‌ای مخرب، بی‌بنیاد و مخلِ اصل حسن همجواری است. هرچند رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران همواره بر تحکیم برادری ایمانی و تعمیق مناسبات تمدنی با دو ملت ایران و عراق استوار بوده، اما اصل بنیادین «احترام متقابل» ایجاب می‌کند که حقایق تاریخی و حقوقی دستخوش مصلحت‌اندیشی‌های زودگذر نشود. هویت تاریخی و سرمایهٔ معنوی ملت ایران مصالحه‌ناپذیر است وهیچ تعارف دیپلماتیکی نمی‌تواند مجوزی برای سکوت، انفعال یا پذیرش ضمنی عناوین مجعول باشد .
برای پیشگیری از عادی‌سازی این دست تحریف‌ها در ادبیات رسمی و رسانه‌ای همسایگان، شایسته است دستگاه سیاست خارجی و شخص ریاست محترم مجلس شورای اسلامی در قبال این مسأله موضعی شفاف و بازدارنده اتخاذ کنند:
1. اعلام موضع رسمی، قاطع و غیرقابل‌تفسیر پیرامون اصالت خلیج فارس و رد هرگونه پذیرش ضمنی نام‌های جعلی در تعاملات دو و چندجانبه.
2. ارسال یادداشت دیپلماتیک و اسنادی به بغداد: وزارت امور خارجه کشورمان باید در قالب یادداشتی رسمی و مستدل، همراه با پیوست اسناد تاریخی و بین‌المللی، تذکر حقوقی لازم را به مقامات عراقی ابلاغ کند تا تحریف نام‌های تاریخی به رویه‌ای عادی و تکرارشونده در مجامع عمومی و رسمی و مناسبات دو کشور تبدیل نشود.
3. با بهره‌گیری از ظرفیت مراکز مطالعاتی و انتشار مجموعه‌اسناد معتبر تاریخی به زبان‌های عربی و انگلیسی، ابعاد حقوقی و تاریخی موضوع را برای نخبگان و افکار عمومی جهان عرب تبیین نماید.
صیانت از نام و اعتبار جاودان «خلیج فارس»، پاسداری از میراث کهن تمدنی، صیانت از عزت ملی و دفاع از حقوق حقهٔ ملت بزرگ ایران در پهنهٔ تاریخ و جغرافیای منطقه است. هرگونه تلاش نظام‌مند برای تحریف این نام، نه تنها توهین به حافظهٔ تاریخی منطقه، بلکه تعرضی آشکار به میراث جمعی بشریت و بی‌اعتنایی به موازین حقیقت است. هویت ملی، تاریخِ اصیل و حقوق سرزمینیِ ایرانِ اسلامی، از اصول بنیادین و مصالحه‌ناپذیر حاکمیت هستند که هیچ مصلحتِ سیاسیِ گذرا نمی‌تواند از ارزش آن‌ها بکاهد. صیانت از این ابهت، مستلزم شجاعت در تبیین حقیقت، صراحت در کلام و استواری در عمل دیپلماتیک است؛ تا حقیقتِ تاریخی، همواره بر توهمات سیاسی پیروز باشد . تاریخ در این مورد قضاوت خواهد کرد.
علی اصغر مجتهدزاده مستشار بازنشسته دیوانعالی کشور


نظرات شما