عصر قم - نشست خبری رونمایی از اثر ارزشمند «مجموعه موضوعات پژوهشی علوم و معارف اسلامی محمدی(ص)» با حضور جمعی از مسئولان و پژوهشگران حوزههای علمیه برگزار شد.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، نشست خبری رونمایی از اثر ارزشمند «مجموعه موضوعات پژوهشی علوم و معارف اسلامی محمدی(ص)» با حضور جمعی از مسئولان و پژوهشگران حوزههای علمیه برگزار شد؛ مجموعهای ۱۲ جلدی که با احصای دهها هزار عنوان و موضوع پژوهشی، تلاش دارد زمینه بازخوانی علمی و کاربردی شخصیت، سیره و معارف پیامبر اکرم(ص) را متناسب با نیازهای جامعه امروز فراهم کند .
حجتالاسلام فرهاد عباسی، معاون پژوهش حوزههای علمیه، در این نشست با تأکید بر ضرورت بازخوانی سیره پیامبر اکرم(ص) متناسب با نیازهای روز، اظهار داشت: بعثت مجدد پیامبر اسلام(ص) به معنای بازخوانی فضایل و سیره ایشان منطبق با نیازهای جامعه معاصر است .
وی با اشاره به نقش پیامبر اکرم(ص) در شکلگیری تمدن اسلامی افزود: وجود مکرم نبی اکرم(ص) در طول ۲۳ سال، جامعهای متمدن را در دل فرهنگ متوحش آن زمان پدید آورد و بخش مهمی از این تمدن متوجه شخص پیامبر اکرم(ص) بود که با پشتوانه توحید آن را به کمال رساند .
معاون پژوهش حوزههای علمیه تصریح کرد: امروز نیز میتوان از ظرفیت شخصیت پیامبر اکرم(ص) برای تحول جامعه بهره گرفت و بعثت مجدد پیامبر اسلام(ص) در این دوره جاهلیت متمدن، میتواند از ظرفیتهای این انسان به کمال رسیده و آبروی انسانیت بهرهمند شود .
حجتالاسلام عباسی با اشاره به ویژگیهای دعوت پیامبر اکرم(ص) خاطرنشان کرد: دعوت پیامبر شاخصههایی داشت که قلبهای عرب و غیرعرب را مجذوب خود کرد و میتواند مسلمان و غیرمسلمان را گرد خود آورد؛ پیامبر اکرم(ص) پیامبر همه اعصار بود و انسان را به زندگی متمدنانه در زیر سایه نور خدا دعوت میکند .
وی بر ضرورت انجام پژوهشهای کاربردی درباره پیامبر اکرم(ص) تأکید کرد و گفت: پژوهشهایی که درباره پیامبر اکرم(ص) انجام میشود، نباید صرفاً در حد یک کتابخانه باشد، بلکه باید متوجه نیازهای چندوجهی امروز، موضوعات روشی و علمی و دیگر نیازهای جامعه باشد .
معاون پژوهش حوزههای علمیه از بررسی دهها هزار مسئله پژوهشی در حوزه علوم و معارف اسلامی محمدی(ص) خبر داد و افزود: اکنون در هزار و پانصدمین سالگشت بزرگداشت این میلاد هستیم و به همت پژوهشگران حوزوی، مجموعهای پژوهشی با بررسی ۶۰ هزار مسئله در ۲۵ موضوع عملی دستهبندی شده است .
وی ادامه داد: این مسائل در قالب مقاله و کرسیهای نظریهپردازی مورد بررسی قرار خواهد گرفت و در گام بعد، اولویتبندی و سپس تبیین میشود و در نهایت خروجیهای علمی همچون مقاله و کتاب از آن به دست خواهد آمد .
حجتالاسلام عباسی در پایان اظهار داشت: این اثر هدیه حوزه علمیه قم به دینپژوهان خواهد بود و بهزودی در همایش بزرگ کنفرانس وحدت اسلامی، با حضور مدیر حوزههای علمیه رونمایی میشود تا در دسترس دینپژوهان قرار گیرد .
فرصت تاریخی برای تبیین گفتمان پیامبر(ص) در جهان
حجتالاسلام سیدمفید حسینیکوهساری، معاون بینالملل حوزههای علمیه، نیز در این نشست با اشاره به برنامههای بینالمللی هزار و پانصدمین سالگرد میلاد پیامبر اکرم(ص) گفت: جمهوری اسلامی ایران برای نخستینبار موضوع هزار و پانصدمین سالگرد میلاد پیامبر اکرم(ص) را مورد توجه قرار داد و پیگیریهای بینالمللی در این زمینه انجام شد .
وی افزود: این مناسبت به تصویب علمای جهان اسلام و رؤسای جمهور کشورهای اسلامی رسید و دبیرخانه برگزاری برنامههای مربوط به این مناسبت نیز به جمهوری اسلامی ایران واگذار شد و در ادامه، مصوبهای در هیئت دولت به تصویب رسید و کمیتهای برای پیگیری برنامهها شکل گرفت .
معاون بینالملل حوزههای علمیه با اشاره به برگزاری کنفرانس وحدت اسلامی در قم خاطرنشان کرد: کنفرانس وحدت روز شنبه در قم برگزار خواهد شد و از موسوعه ۱۲ جلدی «مجموعه موضوعات پژوهشی علوم و معارف اسلامی محمدی(ص)» نیز رونمایی میشود .
حجتالاسلام حسینیکوهساری با اشاره به تحولات اخیر جهان تصریح کرد: موج عظیمی برای شناخت پیامبر اکرم(ص) در دنیا به وجود آمده است و امروز این نیاز وجود دارد که اندیشههای پیامبر اکرم(ص) از نظر گفتمانی، نظری و علمی بازخوانی شود .
وی با تأکید بر ضرورت زنده نگه داشتن عنوان هزار و پانصدمین سالگرد میلاد پیامبر اکرم(ص) گفت: باید این برند را که به نام جمهوری اسلامی ایران ثبت شده است، زنده نگه داریم و کمک کنیم مردم جهان هرچه بیشتر با پیامبر اکرم(ص) آشنا شوند .
معاون بینالملل حوزههای علمیه با اشاره به نامه رهبر شهید انقلاب به جوانان اروپا و آمریکا اظهار داشت: گفتمان دفاع از غزه و فلسطین و تنفر از ترامپ و اپستین به یک پرونده جهانی تبدیل شده است و امروز با موجی از مبارزه با بیاخلاقی مواجه هستیم .
وی افزود: ذیل گفتمان پیامبر اکرم(ص) میتوان گفتمان عدالت، اخلاق، برادری و انسانیت را در سطح جهانی مطرح کرد و در این نقطه عطف تاریخی، گفتمان پیامبر(ص) را بیش از گذشته مورد توجه قرار داد .
حجتالاسلام حسینیکوهساری با بیان اینکه بشر امروز از آرمانهای دوگانه غرب عبور کرده است، خاطرنشان کرد: امروز کسی به دنبال آرمانهایی که غرب صدها سال آنها را عرضه و تبلیغ کرده است، نمیرود؛ چراکه بشر متوجه شده این اهداف و آرمانها دوگانه بوده و در بسیاری موارد، هدف آنها غارت ثروت ملتها بوده است .
وی تأکید کرد: فرصت مناسبی فراهم شده است تا گفتمان پیامبر اکرم(ص) با محوریت عدالت، اخلاق، برادری و انسانیت در سطح جهانی تبیین و معرفی شود و از این نقطه عطف تاریخی برای شناساندن هرچه بیشتر شخصیت و معارف پیامبر اکرم(ص) بهره گرفته شود .
احصای دهها هزار موضوع در حوزههای مختلف علوم انسانی و اسلامی
حجتالاسلام سیدحسین اسحاقی، رئیس دبیرخانه راهبری پناح حوزههای علمیه، نیز با اشاره به ظرفیتهای گسترده علمی و پژوهشی در حوزه معارف نبوی اظهار داشت: پیامبر اعظم(ص) وجودی کهکشانوار است که هزاران نقطه فضیلت در آن وجود دارد و حضرت رسول(ص) سقف اخلاق را درنوردیدهاند .
وی افزود: پیامبر اکرم(ص) «اسوه حسنه» و اسوه کامل برای بشریت هستند و انسان میتواند با نگاه به اخلاق فردی، خانوادگی و اجتماعی آن حضرت، از ایشان درس بگیرد .
رئیس دبیرخانه راهبری پناح حوزههای علمیه با اشاره به فعالیتهای این دبیرخانه گفت: دبیرخانه راهبری پژوهشهای نیازمحور حدود پنج سال پیش با هدف پاسخگویی به نیازهای جاری جامعه و نظام شکل گرفت و تاکنون موفق به تولید ۳۲۰ اثر در ۲۸ گروه علمی شده است .
حجتالاسلام اسحاقی درباره فرایند تولید مجموعه «موضوعات پژوهشی علوم و معارف اسلامی محمدی(ص)» توضیح داد: پس از دریافت ۷۰ هزار عنوان موضوع، موارد مشابه حذف و موضوعات باقیمانده در ۲۸ گروه علمی دستهبندی شدند .
وی با اشاره به گستره موضوعات این مجموعه تصریح کرد: در این پروژه موضوعات متنوعی در حوزههای حدیث، درایه و رجال، تاریخ، سیره و تراجم، تفسیر و علوم قرآن، مطالعات اجتماعی، معارف و علوم انسانی، اخلاق، مطالعات تمدنی، علوم سیاسی، مطالعات راهبردی، انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر، مذاهب و فرق اسلامی، ادیان، علوم تربیتی، عرفان، کلام، فلسفه و حقوق گردآوری شده است .
رئیس دبیرخانه راهبری پناح حوزههای علمیه افزود: در حوزههای مدیریت، ادبیات، اقتصاد، مطالعات بینالملل، هنر، روانشناسی و فقه نیز موضوعاتی گردآوری شده و حوزههایی همچون پژوهش، تبلیغ، رسانه و فضای مجازی و مطالعات زن و خانواده نیز در این مجموعه مورد توجه قرار گرفتهاند .
وی با بیان اینکه این اثر با رویکرد تلفیقی «موضوعمحور ـ مسئلهمحور» تدوین شده است، گفت: انگیزهبخشی، تولید دانش، تربیت محقق، دفاع علمی، افزایش تولیدات علمی، الگوسازی و بینالمللیسازی از جمله اهداف این مجموعه است .
حجتالاسلام اسحاقی خاطرنشان کرد: رویکردهای پژوهشی این مجموعه شامل تبیینی، تطبیقی، انتقادی، اثباتی، آسیبشناسی و سیاستگذاری است .
وی چهار ویژگی ممتاز این اثر را مورد اشاره قرار داد و گفت: دقت علمی با غربالگری دقیق و پرهیز از تکرار موضوعات، کرامت نبوی با رعایت آداب علمی در نگارش و ارجاعات، پوشش هدفمند با نگاه همهجانبه به علوم انسانی ـ اسلامی و مطالعات روز و قابلیت اجرا از ویژگیهای این مجموعه است .
رئیس دبیرخانه راهبری پناح حوزههای علمیه افزود: عناوین این مجموعه به گونهای آماده شدهاند که بتوان از آنها بهصورت فوری در پایاننامه، رساله، نشستهای علمی، کرسیهای آزاداندیشی و نظریهپردازی استفاده کرد .
منصور حاجی، پژوهشگر پروژه «مجموعه موضوعات پژوهشی علوم و معارف اسلامی محمدی(ص)»، نیز در این نشست با اشاره به ضرورت بازشناسی ابعاد شخصیت پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: پیامبر اکرم(ص) فلسفه خلقت ماست و ما مدیون وجود نازنین ایشان هستیم؛ ازاینرو این اثر بهعنوان هدیهای از جانب شیعه به مسلمانان عالم ارائه میشود .
وی با بیان اینکه در موضوع قرآن کریم و وجود نازنین حضرت محمد(ص) با نوعی مهجوریت مواجه هستیم، تصریح کرد: آثار مرتبط با پیامبر اکرم(ص) در مقایسه با آثار مربوط به برخی اندیشمندان دیگر کمتر است؛ این در حالی است که سیره پیامبر اکرم(ص) آنقدر زیبا و ارزشمند است که باید بیش از این مورد توجه قرار گیرد .
پژوهشگر این پروژه افزود: نزدیک به یکچهارم قرآن کریم، یعنی حدود ۱۵۰۰ آیه، به پیامبر اکرم(ص) مرتبط است و از این منظر، ضرورت توجه بیشتر به شخصیت و سیره ایشان کاملاً روشن است .
حاجی از احصای ۷۰ هزار عنوان موضوع پژوهشی جدید درباره پیامبر اکرم(ص) خبر داد و گفت: حدود ۷۰ هزار عنوان موضوع برای پایاننامه درباره پیامبر اکرم(ص) که تاکنون مورد کار قرار نگرفته است، احصا کردهام .
وی ادامه داد: در این مجموعه موضوعاتی همچون تأثیر پیامبر اکرم(ص) بر تمدنهای اسلامی و تأثیر وجود نازنین ایشان بر اندیشه اندیشمندان اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است .
پژوهشگر پروژه «مجموعه موضوعات پژوهشی علوم و معارف اسلامی محمدی(ص)» با اشاره به توهینهای صورتگرفته در غرب علیه پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: امروز در غرب به شخص پیامبر اکرم(ص) توهین میشود، اما مسلمانان آنگونه که شایسته است در برابر این مسئله عمل نمیکنند .
حاجی افزود: ازاینرو، با هدف توجه بیشتر به این موضوع و تبدیل این عناوین به نظریههای کاربردی، این موضوعات در رشتههای مختلف علوم انسانی و اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است و در آینده نزدیک در اختیار پژوهشگران قرار خواهد گرفت .
وی در پایان گفت: بخشی از این پایاننامهها مربوط به ایران و بخشی نیز مربوط به کشورهای دیگر است .
رونمایی از مجموعه ۱۲ جلدی در کنفرانس وحدت اسلامی
بر اساس اعلام مسئولان حوزههای علمیه، مجموعه ۱۲ جلدی «مجموعه موضوعات پژوهشی علوم و معارف اسلامی محمدی(ص)» روز شنبه ۷ شهریورماه ۱۴۰۵ در چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی در قم با حضور مدیر حوزههای علمیه و جمعی از شخصیتهای ملی و بینالمللی رونمایی خواهد شد .
این مجموعه با هدف ایجاد نقشهای جامع برای پژوهش درباره شخصیت، سیره و معارف پیامبر اکرم(ص)، ظرفیت گستردهای از موضوعات علمی را در اختیار پژوهشگران قرار میدهد و میتواند زمینهای برای تولید آثار علمی، برگزاری نشستهای تخصصی، کرسیهای نظریهپردازی و توسعه مطالعات نبوی در عرصههای مختلف علوم انسانی و اسلامی فراهم کند .