عصر قم - ایسنا / سرطان پستان و سرطان دهانه رحم شایعترین سرطانهای زنان هستند و متخصصان همواره تاکید دارند که افزایش آگاهی، اصلاح سبک زندگی و انجام غربالگریهای منظم میتواند در پیشگیری یا تشخیص زودهنگام آنها نقش مؤثری داشته باشد.
سرطان نه تنها یک بیماری، بلکه چالشی است که علاوه بر سلامت جسم، ابعاد روانی، اجتماعی و اقتصادی زندگی افراد را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. از همین رو، متخصصان حوزه سلامت در کنار پیشرفتهای درمانی، بیش از گذشته بر پیشگیری، تشخیص زودهنگام و توانمندسازی بیماران تأکید دارند و این موضوع میتواند در کاهش بار بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیماران نقش مؤثری ایفا کند. در همین راستا، ایسنا با حضور در یک بنیاد سلامت بانوان، بخشی از فعالیتهای آموزشی و حمایتی این مجموعه را بررسی کرده است. این فعالیتها با محوریت سرطان پستان و سرطان دهانه رحم، از آموزش و ترویج غربالگری آغاز میشود و تا حمایت و بازتوانی بیماران پس از درمان ادامه پیدا میکند.
آگاهیبخشی، نخستین گام در پیشگیری از سرطان
ملک تاج یزدانپناه -مدیرعامل این بنیاد سلامت اظهار کرد: این بنیاد بهعنوان یک سازمان مردمنهاد، فعالیت خود را با محوریت پیشگیری و آگاهیبخشی درباره سرطان پستان و سرطان دهانه رحم آغاز کرده و هدف آن ارتقاء سواد سلامت، آموزش، ترویج غربالگری، تشخیص زودهنگام و بازتوانی بانوان مبتلا به سرطان است.
وی با بیان اینکه بیشتر مراکز درمانی بر درمان بیماران تمرکز دارند، افزود: در حوزه پیشگیری، مجموعههای تخصصی کمتری فعالیت میکنند و این بنیاد تلاش کرده است این خلأ را با تمرکز بر آموزش و آگاهیبخشی پرُ کند. زیرا آگاهی، نخستین و مؤثرترین گام در پیشگیری و تشخیص بهموقع سرطان به شمار میرود.
مدیرعامل این بنیاد خاطرنشان کرد: آموزشهای این بنیاد برای گروههای مختلف جامعه از جمله دانشجویان، دانشآموزان، کارکنان ادارات، بانوان حاضر در فرهنگسراها، مساجد، پارکها و همچنین مناطق کمبرخوردار برگزار میشود تا افراد با عوامل خطر، علائم هشداردهنده، راهکارهای پیشگیری و اهمیت غربالگری آشنا شوند.
اصلاح سبک زندگی و غربالگری، دو رکن پیشگیری
در ادامه این بازدید، دکتر فاطمه همایی شاندیز- متخصص رادیوتراپی و انکولوژی با تأکید بر اینکه سرطان یکی از مهمترین چالشهای حوزه سلامت است، گفت: با توجه به شیوع بالای این بیماری و عوارض جسمی، روانی و اقتصادی آن، پیشگیری و تشخیص زودهنگام از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی افزود: پیشگیری از سرطان در سطوح مختلف تعریف میشود که نخستین سطح آن، شناخت عوامل خطر و علائم بیماری است تا افراد جامعه بتوانند با آگاهی کافی، از بروز بیماری پیشگیری کرده یا آن را در مراحل اولیه تشخیص دهند و از نتایج درمانی مؤثر بهرهمند شوند.
همایی با اشاره به فعالیتهای آموزشی این بنیاد ادامه داد: در کلاسها و جلساتی که در این مؤسسه برگزار میشود، درباره سرطانهای شایع زنان بهویژه سرطان پستان و سرطان دهانه رحم، عوامل خطر، علائم بیماری، راهکارهای پیشگیری و درمان آموزش داده میشود. علاوه بر آن بر اهمیت واکسیناسیون HPV و انجام غربالگری برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم نیز تأکید شده است.
این متخصص رادیوتراپی و انکولوژی اصلاح سبک زندگی را یکی از مهمترین راهکارهای کاهش خطر ابتلا به سرطان دانست و بیان کرد: کاهش مصرف دخانیات و الکل، حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم و مصرف رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات، علاوه بر کاهش خطر ابتلا به بسیاری از سرطانها، میتواند از مرگومیر ناشی از این بیماری نیز پیشگیری کند. برآوردها نشان میدهد با اصلاح سبک زندگی، امکان پیشگیری از ۳۰ تا ۴۰ درصد موارد سرطان وجود دارد.
وی با بیان اینکه حتی با رعایت این موارد نیز احتمال ابتلا به سرطان به طور کامل از بین نمیرود، تصریح کرد: به همین دلیل، غربالگری اهمیت فراوانی دارد. در حال حاضر برای سرطانهای پستان، دهانه رحم، روده بزرگ، پروستات و ریه برنامههای غربالگری وجود دارد که میتواند بیماری را پیش از بروز علائم شناسایی کند.
بازتوانی؛ بخش مغفول مانده درمان
اگرچه پیشگیری و تشخیص زودهنگام از مهمترین راهکارهای مقابله با سرطان به شمار میرود، اما به گفته کارشناسان، حمایت از بیماران پس از پایان درمان نیز نباید نادیده گرفته شود.
مدیرعامل این بنیاد سلامت گفت: یکی از بخشهای مهم فعالیت بنیاد، حمایت از بانوان پس از پایان درمان است. معمولاً پس از تشخیص بیماری، تمرکز بر درمان جسمی بیمار قرار میگیرد، در حالی که بازگشت فرد به زندگی عادی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
یزدانپناه افزود: به همین منظور، کارگاههای روانشناسی، جلسات کتابخوانی، دورههای آموزشی و برنامههای حمایتی برای بانوان مبتلا به سرطان برگزار میشود تا آنان پس از پایان درمان بتوانند توانمندیهای خود را بازیابند، کیفیت زندگیشان را ارتقا دهند و با امید بیشتری به زندگی و نقشهای اجتماعی خود بازگردند.
در همین خصوص، دکتر آرزو نوفرستی- روانشناس، نیز در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: سلامت روان و سلامت جسم ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند و در بیماران مبتلا به سرطان، این ارتباط پررنگتر میشود.
وی افزود: در این بنیاد، علاوه بر آموزشهای مربوط به پیشگیری و غربالگری که توسط پزشکان ارائه میشود، تلاش شده است به سلامت روان نیز توجه ویژهای شود و به همین دلیل کارگاههایی در زمینه مدیریت استرس، مهارتهای زندگی، تابآوری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد برگزار میشود.
نوفرستی بیان کرد: در این کارگاهها، شرکتکنندگان با مفهوم استرس، راهکارهای مدیریت آن، مهارتهایی مانند ارتباط مؤثر، عزتنفس، خودآگاهی، مدیریت زمان، مدیریت خشم و ابراز وجود آشنا میشوند تا بتوانند در مواجهه با بیماری، سازگاری بیشتری با شرایط پیدا کنند.
این روانشناس با تأکید بر اینکه سلامت روان را نمیتوان از سلامت جسم جدا دانست، خاطرنشان کرد: توجه همزمان به این دو حوزه، علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی، میتواند به موفقیت بیشتر روند درمان نیز کمک کند.
از آگاهی تا اقدام
آنچه در بازدید از این بنیاد سلامت بانوان و گفتوگو با متخصصان این حوزه بیش از هر موضوع دیگری مورد تأکید قرار گرفت، ضرورت تغییر نگاه از درمانمحوری صرف به پیشگیری، تشخیص زودهنگام و بازتوانی بود. به اعتقاد آنان، افزایش آگاهی عمومی، اصلاح سبک زندگی، انجام غربالگریهای منظم و توجه به سلامت روان، زنجیرهای بههمپیوسته برای مقابله با سرطانهای شایع بانوان است که میتواند ضمن کاهش بار بیماری، شانس درمان موفق و کیفیت زندگی بیماران را نیز افزایش دهد.