عصر قم - حضور خودجوش و مستمر مردم در میدانهای مقاومت، صرفاً یک واکنش مقطعی به حوادث نیست، بلکه تجلی اندیشه رهبر شهید درباره نقش تعیینکننده مردم در حفظ انقلاب اسلامی، شکست دشمن و تضمین آینده این سرزمین است.
به گزارش گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، یکی از برجستهترین ابعاد جنگ تحمیلی سوم، حضور خودجوش، منظم و گسترده مردم ایران در میدانها و خیابانهای شهرها و روستاهای کشور بود؛ حضوری که از آن با عنوان «بعثت مردمی» یاد میشود و در کنار مقاومت نیروهای مسلح، به یکی از جلوههای مهم اقتدار ملی و انسجام اجتماعی تبدیل شد. این حرکت فراگیر، علاوه بر نمایش حمایت مردمی از مدافعان وطن، پیام روشنی از پایداری، وحدت و شکستناپذیری ملت ایران در برابر توطئههای دشمنان به همراه داشت.
حجتالاسلام مصطفی ملکوتیان، استاد دانشگاه تهران و سردبیر نشریه مطالعات انقلاب اسلامی، در یادداشت پیشرو به بررسی ابعاد، شکل، آثار و نتایج این حضور مردمی در جنگ تحمیلی سوم میپردازد.
متن کامل یادداشت به شرح ذیل است:
با آغاز جنگ تحمیلی سوم توسط آمریکا و رژیم صهیونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و جنایت بزرگ آنها در به شهادت رساندن رهبر حکیم و فرزانه انقلاب و چندی از فرماندهان نظامی کشور که با این تصور باطل صورت گرفت که آنها در چهار روز به هدف خود در ساقط کردن نظام اسلامی خواهند رسید؛ و همزمان با زدن ضربات کوبنده و پیاپی توسط رزمندگان اسلام و مدافعان وطن به دو دشمن آمریکایی و صهیونیستی، یک حضور خودجوش، منظم و پرشور انقلابی و حماسی مردمی در میدانها و خیابانهای همه شهرها و روستاها - یعنی در ۱۴۰۰ شهر و هزاران روستای کشور - با انگیزش الهی و در راستای وعده نصرت الهی و با اثرگذاری و نتایج بزرگ فوری و آینده رقم خورد.
در این نوشته کوتاه بر آن هستیم تا در حد مقدور، شکل، ابعاد و نتایج مختلف این حرکت منحصر به فرد را بازگو نماییم.
الف) شکل حرکت قدرتمندانه حماسی و ادامه دار
این حرکت عمومی و بزرگ و هدفدار انقلابی که هم اکنون بیش از ۱۰۰ شب از آغاز آن میگذرد، در شکل حضور منظم و عظیم شبانه در میدانها و خیابانهای شهرها و روستاهای کشور همراه با شعارهای حماسی در دفاع از رزمندگان اسلام و مزین به انبوه پرچمهای برافراشته ملی و پرچمهای محور مقاومت و از جمله پرچمبدستان خانوادگی در نقاط مختلف، نواختن و خواندن عمومی سرود ملی و سرودها و شعارهای انقلابی، امضای طومارهای حماسی در دفاع از رزمندگان میهن، وجود و یاریرسانی موکبهای محور مقاومت به شکل حرکت سالانه اربعین در طول مراسم و همراه با سخنرانیها و افشاگری فتنهها و نقشههای دشمن و پخش مستقیم برنامهها توسط شبکههای رادیو و تلویزیونی سراسری و محلی و از جمله رادیو حماسه در هر کوی و برزن صورت میگیرد.
این شکل و ظهور مردمی جدید یکی از نمودهای آشکار اقتدار ایران اسلامی است که با به صحنه آمدن خود چهره نوینی از قدرت را نشان میدهد که بیگانگان را از دستیابی به اهداف خود ناامید و مأیوس کرده و آنان را نسبت به کارآمدی روشهای مبارزاتی خود در قبال انقلاب و نظام اسلامی مردد ساخته و ناتوان نشان میدهد.
ب) انقلاب اسلامی و حضور مردمی
رهبر شهید انقلاب در فرازی از بیانیه گام دوم فرمودند که انقلاب اسلامی بزرگترین و مردمیترین انقلاب معاصر است؛ نیز در بیاناتی دیگر اظهار نمودند که آنچه از قدرت سلاح برندهتر است همانا حضور مردم است و هیچ قدرتی یارای مقاومت در مقابل این حضور را ندارد.
مقایسه انقلاب اسلامی با انقلابهای معاصر چه در مرحله وقوع و پیروزی و چه در مرحله تحولات بعد از پیروزی، ویژگی بزرگ مردمی انقلاب اسلامی را به خوبی نشان میدهد و میدانیم که این انقلاب به دلیل ماهیت اسلامی خود یک انقلاب فراطبقاتی نیز هست. انقلاب اسلامی همواره با همراهی مردم به پیش رفته و در این مسیر با انواع جنگها، فتنهها، تحریمها و توطئهها مقابله نموده و دشمنان خود را شکست داده و به حرکت خود ادامه داده است.
ما شاهد بودهایم که در تمام سالهای بعد از پیروزی انقلاب و در زمان همه فتنهها، جنگها و توطئهها مردم به خوبی به صحنه آمده و توطئهها را خاموش کردهاند و البته حرکت فعلی مردم در خیابانها یک ظهور کاملاً جدید مردمی را نشان میدهد که در شرایط تحمیل یک نبرد وجودی علیه انقلاب و نظام اسلامی توسط دو دشمن اصلی ما یعنی آمریکا و رژیم غاصب صهیونیستی صورت گرفته است. همانطور که این بار ابعاد توطئه بزرگتر بود و دشمن بیخردانه و با توهم باطل قصد داشت در چهار روز نظام اسلامی را ساقط کند، نوع به صحنه آمدن عمومی نیز متفاوت شده است.
بدین ترتیب این بار نیز فتنه و جنگ دشمن کاملاً به شکست انجامید و البته این شکست خفتبارتر از گذشته رخ داد؛ به گونهای که ما آشکارا دشمن را در حال التماس به آتشبس دیدیم و همچنان در منجلابی که به دست خود ایجاد کرده گرفتار میبینیم. معلوم است که پس از این دیگر منطقه به وضع سابق باز نخواهد گشت و کشور ما سربلند از این نبرد بیرون آمده و در اثر آن نتایج سیاسی و اقتصادی بزرگی در منطقه و جهان رخ خواهد داد که پرداختن به آن نیازمند زمان و نوشتهای دیگر است.
ج) سایر ابعاد و نتایج این حضور مردمی
با نگاهی به این حرکت عظیم و منحصر به فرد مردمی، مسیر و ابعاد و نتایج ویژهای را نظاره میکنیم؛ به طوری که این حرکت همانگونه که میبینیم هم بخشی از دفاع ملت ما در برابر دشمنان است و هم یک پشتوانه و راهنمای قدرتمند برای کشور در ایستادگی و مقاومت در برابر زیادهخواهیهای دشمن تا کسب پیروزی است. به علاوه این حرکت با توجه به ابعاد و آثار مختلف آن، شایسته بررسیها و پژوهشهای علمی بیشتر و بهرهگیری از آنها در ارتقای مباحث نظری علوم انسانی در محافل علمی و دانشگاهی است.
تعدادی دیگر از ابعاد و نتایج این حرکت عبارتند از:
۱. تأکید بر اهمیت سه عامل مکتب، رهبری و مردم
انقلاب اسلامی در اثر نقشآفرینی و تلاقی این سه عامل مهم و با رهبری مقام عظمای ولایت امر اتفاق افتاد؛ تداوم این انقلاب نیز تاکنون به همان صورت بوده و موفقیت آن در آینده نیز از همین قاعده تبعیت خواهد کرد.
بنابراین آنچه در آینده حرکت انقلاب تأثیر بسزایی دارد، تداوم وحدت مسئولان، وحدت مردم و وحدت مسئولان و مردم تحت رهبری قائد بزرگ امت حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای و نیز تلاشهای مضاعف و برنامهریزی شده مسئولان در حل مشکلات روزمره کشور و مشکلات ناشی از نبرد تحمیلی کنونی است.
۲. دائمی شدن یأس و ناامیدی دشمن و مرگ رؤیاهای وطنفروشان
این حضور حرکتی منظم و پیوسته است و همانگونه که از نظرات و شعارهای عمومی مردم استنباط میشود تا هر زمان که لازم باشد ادامه خواهد یافت و در هر زمانی در آینده نیز در صورت لزوم به صحنه خواهد آمد؛ به عبارت دیگر، این حرکت نه تنها دشمن و وطنفروشان داخلی را در دستیابی به اهدافشان ناکام گذارده و آنها با مشاهده این حضور مردمی در لانههای خود خزیده و مرگ رؤیاهای خود را نظارهگر شدهاند، بلکه حاوی این پیام رسا نیز هست که از این به بعد نیز هرگاه لازم باشد به صحنه خواهد آمد و یأس و ناامیدی دشمن را دائمی خواهد کرد.
به عبارت دیگر این حضور به آنها نشان داده است که هیچ توطئه و نقشه خائنانهای در این سرزمین نخواهد توانست بر اراده ملی ایرانیان در حفظ نظام و میهن و خاک و کشورشان فائق آید. دشمنان بهتر است از حوادث درس عبرت بگیرند و برای همیشه دست از نقشههای خائنانه خود بردارند و بیش از این انرژی و امکانات و وقت خود را بیهوده صرف نکنند. از جمله، وطنفروشان داخلی باید به ناتوانی حامیان خارجی و بیگانه خود معتقد شده و به وعدههای آنها - که به معنی اتلاف وقت آنان است - دل خوش نکنند.
۳. تقویت دلگرمی و اعتماد به نفس مدافعان کشور
این حضور همانگونه که میبینیم دارای روحیه انقلابی و شور و حرارت بالاست و به ویژه بیانگر دیدگاه حمایتگرانه قدرتمند افکار عمومی از نبرد مدافعان کشور است. همچنین حمایت حماسی مردم از مدافعان وطن باعث دلگرمی آنان و زمینهسازی پیروزیهای بیشتر میگردد.
این حضور در واقع یک پشتوانه ملی قدرتمند از اهداف عالی نظام و باعث اقتدار نظام و انقلاب و محور مقاومت و تضمینی برای آینده نظام است.
۴. دو نتیجه علمی: تقویت جامعهپذیری سیاسی در نسلهای جدید و تغییرات پارادایمی در دانش
نکته مهم دیگر در این باره، فراگیری و بزرگی این حضور مردمی است. با نگاهی به این جمعیتهای سراسری و بزرگ، حضور گسترده همه اقشار مردم به ویژه جوانان در آن و به تعبیر رهبر شهید ما نقش رویشهای انقلابی در آن آشکار میشود.
برخی افراد که قبلاً فکر یا تبلیغ میکردند که در کشور یک شکاف نسلی رخ داده است، اکنون مشاهده میکنند که این تحلیلها و افکار از اساس باطل بوده است. حرکت فعلی به خوبی نشان داد که انقلاب و نظام اسلامی در عمق روح و جان مردم ایران قرار دارد و هرگاه دشمن که مدام در حال نقشهکشی علیه کشور ماست با محاسبات و تحلیلهای اشتباه و طرحهای خائنانه خود به صحنه میآید، مردم نیز وارد صحنه شده و موانع و توطئهها را از سر راه برمیدارند.
در اینجا حداقل دو نتیجه علمی نیز به دست میآید:
اول اینکه: در این حرکت همانگونه که شاهد حضور پررنگ همه اقشار مردم هستیم، به ویژه حضور و نقش جوانان و نوجوانان را در آن بالا میبینیم. بدون شک این حضور آگاهانه از یک طرف نشاندهنده اثربخشی سالها تربیت انقلابی در کشور است و از طرف دیگر خود نیز در تحکیم ارزشها و تربیت انقلابی و جامعهپذیری سیاسی اعضای نسلهای جدید کشور مؤثر است. این امر میتواند آثار بزرگی از جمله در زمینه امید به آینده، خودباوری و خنثیسازی شبههافکنیها و طرحریزیهای دشمن برای آینده کشور داشته باشد.
دوم اینکه : نکتهای که به دلیل مبانی تمدنی و هویتی غربی در علوم انسانی غرب معمولاً در بررسیهای غربیان پنهان مانده و نادیده گرفته میشود این است که این علوم به دلیل ابتنا بر روشهای علمی مادیگرایانه خود قادر نیستند مباحثی غیرمادی مانند نقش غیب، ایثار و شهادتطلبی و نقش الطاف و کمک الهی به حرکتهای اسلامی را درک کنند. بنابراین در بررسی این حرکتها یا مجبورند همان کلیشههای غربی را تحمیل کنند یا به تحریف واقعیت این حرکتها بپردازند که این امر انتقادها از آنها را افزایش میدهد و این انتقادها ممکن است در اثر تکرار و تعدد به انقلاب پارادایمی و علمی در حوزه مورد نظر بیانجامد. کما اینکه تاکنون در اثر وقوع انقلاب اسلامی اتفاقاتی از این دست نیز به وقوع پیوسته است. به عنوان مثال نسل سوم نظریههای انقلاب به دلیل جبرگرایی و ناهمخوانی با واقعیت وقوع انقلابها به نسل چهارم تبدیل شد که هرچند نظرات مختلفی را در بر میگرفت اما به واقعیت نزدیکتر بود.
۵. زمینهای برای خلق آثار هنری ارزشمند
حوادث بزرگ زمانی تاریخی و به خوبی ماندگار میشوند که با آثار هنری مانند شعر، ادبیات و انواع هنر معرفی شوند. در این حرکت امکانات بالقوه خوبی برای خلق آثار هنری بدیع و آگاهاننده وجود دارد و اهل هنر نباید در این زمینه غفلت کنند. دشمن از امکانات رسانهای بالایی برخوردار است و دائماً برای کمرنگ کردن آثار حوادث بزرگ تلاش میکند. تولید آثار هنری فاخر نه تنها میتواند این تلاشها را خنثی کند، بلکه به دلیل تأثیرات ماندگار انواع هنر در اذهان عمومی و نخبگان میتواند نتایج بزرگ تاریخی از خود به جا بگذارد.
۶. غافلگیر نمودن دشمن در کوه و بیابان
همچنین به صحنه آمدن مردم فقط محدود به حضور منظم شبانه در میدانها و خیابانهای کشور نبوده است. ما نقش چهرههای دیگر این حضور در دفاع از کشور را نیز دیدهایم؛ از جمله در قضیه کمین بسیج مردمی در کنار مدافعان کشور در کوه و بیابان در موضوع غافلگیری و شکست عملیات نفوذ دشمن در جنوب اصفهان و ناکامی رئیسجمهور خودشیفته و روانی آمریکا در این رابطه که به «طبس ۲» مشهور شده است و وی با خیالبافی میخواست با پیاده کردن نیرو و دزدیدن اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد به کشور ضربه زده و ما را تحقیر کند.
۷. دفاع افکار عمومی جهانی از ایران اسلامی
همچنین اکنون ما از یک طرف شاهد حضور بسیاری از ایرانیان خارج از کشور در دفاع از مواضع ایران اسلامی در اقصی نقاط جهان هستیم و از سوی دیگر، نبرد دلاورانه مدافعان کشور و حضور منظم و حماسی مردم در میدان و خیابان به دلیل آگاه شدن بسیاری از مردم دنیا از تحمیلی بودن این جنگ، بخش قابل توجهی از افکار عمومی جهانی را به سوی دفاع از ایران اسلامی برده است.
اکنون یک حرکت جهانی در دفاع از ایران در مقابل حمله دشمن شکل گرفته است که خود را به شکل تظاهرات ضد جنگ در نقاط مختلف از جمله در آمریکا و اروپا، رژه خودرویی مزین به سرودها و پرچمهای ایران، موج رو به افزایش انتقادهای شخصیتهای مشهور سیاسی و دانشگاهی جهان از دشمنان ایران و بیان شکستها و نقاط ضعف این دشمنان در رسانهها نشان میدهد. این امر گویای آن است که افکار عمومی جهانی چه به دلیل اعتقاد به ناعادلانه بودن جنگ علیه ایران، چه به دلیل آشکار بودن شکست آمریکا و رژیم صهیونی در دستیابی به اهدافشان و چه بعضاً به دلیل آثار جنگ بر اقتصاد جهانی و افزایش قیمتها، در مقابل سلطهگران و جهانخواران مقاومت میکند و این امر باعث ایجاد تزلزل در دشمن و تضعیف و استهزای وطنفروشان شده است.
نتیجه جهانی
ایستادگی نیروهای مسلح و حضور و پایداری ایرانیان در این نبرد، نه تنها باعث شکست و روسیاهی دشمن در دستیابی به اهداف تجاوزکارانهاش شد، بلکه هیمنه و تصور قدرت آمریکا در جهان را نیز در اذهان جهانیان فرو ریخت؛ تصوری که دشمن دهها سال برای ایجاد و استقرار آن تلاش نموده بود.
در این جنگ به زودی معلوم شد که آمریکا تنها برای حدود ۱۰ تا ۱۵ روز در نبرد با یک کشور مصمم و با اراده میتواند بجنگد و سپس با آغاز فرسودگی و انهدام سلاحها و نیروهایایش برای آتشبس به التماس میافتد؛ این امر هیمنه و تصور قدرت آمریکا را در جهان نابود کرد.
در ضمن ما شاهد هستیم که دیگر نه ناوگانهای بزرگ دریایی آن توان در صحنه ماندن دارند - چنان که در زمان نبرد از صحنه فرار نموده و مجبور شد این ناوها و نیروهایش را در فاصله بسیار زیادی از نیروهای ایرانی مستقر کند - و نه انواع هواپیماهای نیروی هواییاش در امان هستند؛ به طوری که تنوعی از هواپیماهایش شامل اف ۳۵، آواکس، آ۱۰، سوخترسانها، سی ۱۳۰ها و انواع هلیکوپترهای نظامی او در جنگ با پدافند یکپارچه هوایی کشور یا در روی زمین توسط موشکها و پهپادها ساقط گردیدند.
شکار اف ۳۵ که طبق تصور ایجاد شده در اثر تبلیغات دروغین آمریکا قرار بود از چشم رادارها به دور باشد و نابودی رادارهایی که چشمان آمریکا در منطقه بودند، عملیاتهایی خارقالعاده بودند که دشمن هرگز تصور انجام آنها توسط نیروهای ایرانی را نمیکرد و این دو به حیثیت نظامی دشمن ضربات مهمی وارد کرد. همچنین شاهد هستیم که طرحهای ویژه نظامی او مانند حمله به جنوب اصفهان برای دزدیدن اورانیوم ۶۰ درصد ایران و نیز طرحهای متعدد حمله برای باز کردن تنگه هرمز مفتضحانه شکست خوردند و دشمن در مقابل جهانیان به شدت تحقیر شد.