عصر قم - مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارش خود با عنوان «مطالعه اکتشافی و تیپبندی تجمعات مردمی در جنگ رمضان و ارائه راهکارهایی برای ارتقای اجتماعی آنها»، به بررسی دقیق کارکردهای اجتماعی حضور مردم در میادین و محلات در شرایط بحرانی جنگ پرداخته است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در جدیدترین گزارش خود با عنوان «مطالعه اکتشافی و تیپبندی تجمعات مردمی در جنگ رمضان و ارائه راهکارهایی برای ارتقای اجتماعی آنها»، به بررسی دقیق کارکردهای اجتماعی حضور مردم در میادین و محلات در شرایط بحرانی جنگ پرداخته است. این مطالعه که حاصل مشاهده میدانی بیش از ۴۰ تجمع در تهران، فارس و قم، پیمایشهای ملی و بررسیهای نخبگانی است، ابعاد جدیدی از نحوه کنشگری مردم را ترسیم میکند.
تداوم عهد ۵۷ با وجود چالشهای نهادمندی
بر اساس یافتههای این گزارش، ملت ایران در «جنگ رمضان» بار دیگر پایبندی خود به آرمانهای سال ۱۳۵۷ را به اثبات رساندند. با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که با وجود حضور پرشور، این مشارکتها هنوز با نهادمندیهای دوران طلایی نظیر نهضت سوادآموزی، بسیج و جهاد سازندگی فاصله داشته و نیازمند تقویت و سازماندهی دقیقتر است.
۵ تیپشناسی تجمعات؛ از میادین اصلی تا محلات
این گزارش تجمعات مردمی را در پنج دسته اصلی طبقهبندی کرده است:
۱. تجمعات رسمی میادین اصلی: (مانند میدان انقلاب و آزادی) که قدرتنمایی سیاسی و نشاط اجتماعی بالایی دارند، اما عمدتاً با مشارکت «تماشاگرانه» مردم همراه بوده و از ایجاد پیوندهای پایدار اجتماعی ناتواناند.
۲. تجمعات گروهی (هیئات): دارای غنای محتوایی و برنامهریزی دقیق، اما با ضعف در برقراری پیوندهای برونگروهی مواجهاند.
۳. تجمعات محلهمحور: به عنوان موفقترین الگو، با توزیع مسئولیت میان مردم و ارائه خدمات معیشتی (مانند تجربیات محله اتابک)، پیوندهای چهرهبهچهره و مشارکت فعال کودکان و نوجوانان را رقم زدهاند.
۴. تجمعات میدانهای متصل به محله: به عنوان الگویی میانرده، ضمن حفظ اقتدار سیاسی، با بهرهگیری از غرفههای گفتگو و فعالیتهای مکمل، انسجام اجتماعی را تقویت کردهاند.
۵. تجمعات ملی: نمایشگر همراهی اقشار مختلف جامعه با نظام سیاسی هستند، هرچند مشارکت سازمانیافته مردمی در برپایی آنها پایین گزارش شده است.
امنیتسازی اجتماعی؛ دستاورد اصلی تجمعات
محققان مرکز پژوهشهای مجلس تصریح کردهاند که تجمعات اخیر علاوه بر نقشآفرینی در خنثیسازی بمباران رسانهای دشمن و ارتقای روحیه ملی، در ایجاد «امنیت اجتماعی» نیز نقشی کلیدی داشته است؛ بهگونهای که مردم، خود را در تولید امنیت دخیل دانسته و این امر مانع از تکرار حوادثی نظیر وقایع دیماه ۱۴۰۴ شده است.
نقشه راه آینده: عبور از «میدانمحوری صرف»
مرکز پژوهشهای مجلس در پایان، ۶ راهکار عملیاتی را برای ارتقای اجتماعی تجمعات پیشنهاد داده است که محورهای اصلی آن عبارتند از:
تغییر رویکرد: حرکت از تمرکز صرف بر میادین اصلی به سمت «محلهمحوری» و «میادین متصل به محله». توانمندسازی: ایجاد بسترهای کسبوکار محلی، بازارچههای شبانه و کارگاههای مهارتآموزی. ادغام اجتماعی: طراحی برنامههای مشترک هنری با غلبه «امر ملی» برای پیوند میان طیفهای مختلف اجتماعی. مسئولیتدهی: واگذاری امور برگزاری تجمعات به گروههای سنی مختلف و استفاده از بسترهای مجازی برای تعامل مستقیم میان اهالی محله. این گزارش در نهایت بر لزوم بهرهگیری از تجربیات موفق محلی برای تبدیل تجمعات به شبکههای پایدار خدمترسانی و انسجام اجتماعی تأکید میورزد.
علاقهمندان جهت مطالعه کامل این گزارش میتوانند کلیک کنند.