عصر قم - شهید آیتالله سیدمحمدرضا سعیدی از نخستین روحانیونی بود که در تبعیت از امام خمینی(ره) پرچم مبارزه با رژیم پهلوی را برافراشت و با بهرهگیری از جایگاه علمی، نفوذ اجتماعی و شجاعت کمنظیر خود، به یکی از چهرههای اثرگذار نهضت اسلامی تبدیل شد.
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا ، تاریخ انقلاب اسلامی ایران سرشار از نام مردانی است که در سختترین روزهای مبارزه با رژیم پهلوی، با ایمان، شجاعت و اخلاص در میدان حاضر شدند و از آرمانهای اسلام و نهضت امام خمینی(ره) دفاع کردند. در میان این چهرههای برجسته، نام شهید آیتالله سیدمحمدرضا سعیدی به عنوان یکی از پیشگامان مبارزه روحانیت با رژیم پهلوی و از یاران وفادار امام خمینی(ره) جایگاه ویژهای دارد.
شهید آیتالله سعیدی در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی در منطقه نوغان مشهد مقدس و در خانوادهای مذهبی و اهل علم دیده به جهان گشود. از همان سالهای نوجوانی مسیر تحصیل علوم دینی را در پیش گرفت و در حوزه علمیه مشهد به فراگیری مقدمات و سطوح علوم اسلامی پرداخت. وی در سال ۱۳۳۰ برای تکمیل تحصیلات حوزوی رهسپار قم شد و در جوار بارگاه حضرت فاطمه معصومه(س) از محضر بزرگان حوزه بهره برد.
از مهمترین استادان وی میتوان به مرحوم آیتالله العظمی بروجردی و حضرت امام خمینی(ره) اشاره کرد؛ استادانی که نقش مهمی در شکلگیری شخصیت علمی و مبارزاتی این عالم مجاهد داشتند. آشنایی نزدیک با امام خمینی(ره) موجب شد که شهید سعیدی به یکی از برجستهترین و نامدارترین یاران نهضت اسلامی تبدیل شود.
رابطه شهید سعیدی با امام خمینی(ره) تنها یک ارتباط علمی و سیاسی نبود، بلکه پیوندی عمیق و سرشار از محبت و اعتماد متقابل میان آن دو برقرار بود. بخشی از نامه امام خمینی(ره) به شهید سعیدی گویای این حقیقت است؛ آنجا که میفرمایند: «من از افرادی مثل شما آنقدر خوشم میآید که شاید نتوانم عواطف درونی را آنطور که هست ابراز کنم. من قادر نیستم عواطف امثال شما را جواب بدهم.»
این تعبیر کمنظیر از سوی امام، نشاندهنده جایگاه ویژه شهید سعیدی در میان یاران و شاگردان ایشان است؛ جایگاهی که حاصل سالها مجاهدت، اخلاص و وفاداری به آرمانهای اسلام و نهضت اسلامی بود.
شهید سعیدی در کنار جایگاه علمی و مبارزاتی خود، از ویژگیهای اخلاقی برجستهای نیز برخوردار بود. ایمان عمیق به خداوند متعال و اهلبیت(ع)، اخلاص در عمل، شجاعت در انجام وظیفه، نظم در امور، صبر و استقامت در برابر مشکلات، فروتنی و تواضع، اهتمام به آموزش احکام دینی، خوشخلقی و شوخطبعی، نوگرایی و پرهیز از تعصبهای بیمبنا، توجه ویژه به جوانان و بانوان، تلاش خستگیناپذیر در مسیر تبلیغ دین و اهتمام به خدمترسانی اجتماعی و دستگیری از محرومان از جمله ویژگیهایی بود که شخصیت این روحانی مجاهد را ممتاز میساخت.
زندگی خانوادگی شهید سعیدی نیز نمونهای از سبک زندگی اسلامی بود. وی در ۲۱ سالگی ازدواج کرد و صاحب پنج پسر و چهار دختر شد. فرزندان وی نیز در عرصههای مختلف علمی، فرهنگی و اجتماعی نقشآفرین شدند. شهید سیدحسین سعیدی از فرزندان ایشان در راه انقلاب اسلامی به شهادت رسید. حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد سعیدی سالها مسئولیت تولیت آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه(س) و امامت جمعه قم را بر عهده داشته و حجتالاسلام والمسلمین سیدمحسن سعیدی نیز عضو مجلس خبرگان رهبری است.
شهید سعیدی از نخستین روحانیونی بود که در تبعیت از امام خمینی(ره) مبارزه با رژیم پهلوی را آغاز کرد. او از سال ۱۳۳۷ به صورت جدی وارد عرصه مبارزات سیاسی شد و در شرایطی که بسیاری از افراد از مواجهه با رژیم هراس داشتند، با صراحت و شجاعت به افشای ماهیت استبدادی حکومت پرداخت.
وی همزمان با تحصیل و تدریس در حوزه علمیه، وظیفه تبلیغ دین را نیز با جدیت دنبال میکرد و در شهرهای مختلف به روشنگری مردم میپرداخت. سخنرانیهای پرشور و روشنگرانه او بارها حساسیت دستگاه امنیتی رژیم را برانگیخت. یکی از این موارد در آبادان رخ داد که به دستگیری و زندانی شدن وی انجامید، اما با پیگیری و تلاش مرحوم آیتالله بروجردی از زندان آزاد شد.
شهید سعیدی در سخنرانیهای خود بیپروا از شاه و خاندان پهلوی انتقاد میکرد. او نه زندان را مانعی برای انجام تکلیف میدانست و نه شکنجههای ساواک را عاملی برای سکوت و عقبنشینی. همین روحیه تکلیفگرایی سبب شد که همواره در صف مقدم مبارزه قرار داشته باشد.
در جریان نهضت اسلامی و بهویژه حوادث منتهی به قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ نیز نقش فعالی ایفا کرد. سخنرانی قاطعانه وی در کویت در حمایت از نهضت امام خمینی(ره) و افشای جنایات رژیم پهلوی از جمله اقدامات اثرگذار او در آن مقطع حساس بود.
پس از تبعید امام خمینی(ره) به نجف اشرف، شهید سعیدی ارتباط خود را با نهضت اسلامی حفظ کرد. وی در سال ۱۳۴۴ هنگام بازگشت از نجف، با تأیید و نظر امام خمینی(ره) مسئولیت اقامه نماز جماعت و فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی در مسجد موسی بن جعفر(ع) در جنوب تهران را بر عهده گرفت. این مسجد به تدریج به یکی از پایگاههای مهم تبیین اندیشههای امام و مبارزه با رژیم پهلوی تبدیل شد.
فعالیتهای گسترده شهید سعیدی در مسجد موسی بن جعفر(ع)، جذب جوانان، ترویج معارف اسلامی، روشنگری سیاسی و دفاع از مرجعیت و رهبری امام خمینی(ره)، نگرانی روزافزون ساواک را در پی داشت. رژیم پهلوی که نفوذ اجتماعی و اثرگذاری این روحانی مبارز را خطری جدی برای خود میدید، بارها او را تحت فشار قرار داد و سرانجام تصمیم به حذف فیزیکی وی گرفت.
در خرداد سال ۱۳۴۹، ساواک شهید سعیدی را بازداشت کرد. دوران بازداشت وی بسیار کوتاه اما سرشار از شکنجه و فشارهای طاقتفرسا بود. مأموران رژیم تلاش داشتند با شکنجههای شدید، روحیه مقاومت او را در هم بشکنند؛ اما این مجاهد نستوه تا آخرین لحظه بر آرمانهای خود پای فشرد و از مسیر حق عقبنشینی نکرد.
سرانجام آیتالله سیدمحمدرضا سعیدی در ۲۰ خرداد ۱۳۴۹، تنها ده روز پس از دستگیری، در زندان رژیم پهلوی به شهادت رسید و به کاروان شهدای نهضت اسلامی پیوست. شهادت وی موجی از اندوه و خشم در میان علما، طلاب و نیروهای انقلابی پدید آورد و نام او را به عنوان یکی از نخستین شهدای شاخص روحانیت مبارز در تاریخ نهضت اسلامی ثبت کرد.
پیکر مطهر این عالم مجاهد در قبرستان وادیالسلام قم به خاک سپرده شد و مزار او به زیارتگاه دوستداران انقلاب اسلامی و رهروان راه امام خمینی(ره) تبدیل شد.
شهید آیتالله سعیدی نمونهای روشن از روحانیت متعهد و انقلابی بود؛ روحانیتی که علم را با عمل، تبلیغ را با جهاد، و ایمان را با ایثار درآمیخت. زندگی و شهادت او نشان میدهد که پیروزی انقلاب اسلامی مرهون مجاهدت شخصیتهایی است که سالها پیش از بهمن ۱۳۵۷، با تحمل زندان، شکنجه و شهادت، مسیر بیداری ملت ایران را هموار کردند. نام و یاد این شهید بزرگوار همچنان به عنوان الگویی از اخلاص، شجاعت و ولایتمداری در حافظه تاریخی ملت ایران ماندگار است.