عصر قم - پژوهشی تازه با بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه تطبیقی ساختار هزینهکرد بودجه فرهنگی ایران با برخی کشورهای منطقه و کشورهای پیشرو، از ضعف راهبردی در نظام بودجهریزی فرهنگی کشور پرده برداشته است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، بر اساس یافتههای این پژوهش، سهم اعتبارات دستگاههای فرهنگی از مصارف بودجه عمومی کشور حدود ۱.۷۵ درصد و معادل ۱۰۴ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. با این حال، مسئله اصلی نه صرفاً میزان بودجه، بلکه نحوه توزیع و مصرف آن است؛ بهگونهای که بخش عمده اعتبارات فرهنگی صرف هزینههای جاری، حقوق و دستمزد، امور اداری، رفاه کارکنان و کمکهای بلاعوض میشود و سهم برنامههای زیربنایی، پروژههای کلان و سرمایهگذاریهای راهبردی بسیار محدود است.
این گزارش با مقایسه وضعیت ایران با کشورهایی همچون عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ترکیه نشان میدهد که رقبای منطقهای با سرمایهگذاریهای چند میلیارد دلاری و تمرکز بر تولید محتوای فرهنگی صادراتمحور، توسعه صنایع خلاق و اجرای پروژههای بزرگ فرهنگی، در حال شکلدهی به رقابتی گسترده در حوزه قدرت نرم هستند.
در مقابل، بودجه فرهنگی ایران که حدود ۸۵۰ میلیون دلار برآورد میشود، عمدتاً بر پایه بودجهریزی توزیعی و روالهای معمول اداری میان نهادها و سازمانهای متعدد تقسیم شده و از انسجام و جهتگیری راهبردی کافی برخوردار نیست.
نتایج این پژوهش حاکی است که تداوم مدل فعلی بودجهریزی فرهنگی، بدون بازنگری در اولویتها و رویکردهای کلان، میتواند به تضعیف جایگاه فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عرصه منطقهای و بینالمللی منجر شود؛ موضوعی که ضرورت تحول در سیاستگذاری و حکمرانی فرهنگی کشور را بیش از پیش نمایان میسازد.