عصر قم - قم- عضو مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر اینکه حاکمیت اسلامی بر پایه مشروعیت الهی و نصرت مردمی شکل میگیرد، گفت: بدون همراهی مردم، تحقق عینی حکومت دینی امکانپذیر نخواهد بود.
به گزارش خبرنگار مهر، آیتالله محسن اراکی عصر چهارشنبه در هفتمین همایش کتاب سال حکومت اسلامی که به همت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری و مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی برگزار شد، با تبیین مبانی حکومت در اندیشه اسلامی اظهار کرد: پایه نخست هر حکومت، مشروعیت است و اگر حاکمیت از مشروعیت الهی خارج شود، به ظلم و استبداد خواهد انجامید.
وی با بیان اینکه در منطق قرآن، حاکمیت به معنای برتری اراده حاکم بر اراده دیگران است، افزود: تنها کسی که حق دارد ارادهاش فراتر از اراده انسانها باشد، خالق انسان است و از اینرو، مشروعیت حاکمیت ریشه در اراده الهی دارد.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه با اشاره به نقش مردم در تحقق حاکمیت گفت: هرچند مشروعیت از سوی خداوند اعطا میشود، اما نقش مردم در تحقق عینی و عملی حکومت تعیینکننده است و اگر جامعه از پذیرش حاکمیت سرباز زند، حاکمیت در عرصه واقعیت محقق نخواهد شد.
وی پایه دوم حکومت را قدرت دانست و تصریح کرد: قدرت حقیقی حاکمیت از مردم سرچشمه میگیرد و مردم مسئولیت دارند این قدرت را در اختیار کسی قرار دهند که واجد صلاحیت واقعی برای حکمرانی باشد.
اراکی با بیان اینکه امامت و حاکمیت در نگاه اسلامی یک امانت الهی است، ادامه داد: در سنت پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع)، این امانت به مفهوم فرمانروایی تعبیر شده و انحراف تاریخی بشر نیز از آنجا آغاز شده که این امانت به اهل آن سپرده نشده است.
وی با تأکید بر اینکه جامعه انسانی هیچگاه از حاکم الهی خالی نبوده است، اظهار کرد: این مردم هستند که با اطاعت و نصرت، به حاکم الهی قدرت تحقق و استمرار میبخشند و بدون همراهی مردم، حاکمیت شکل عینی پیدا نمیکند.
عضو شورای عالی حوزههای علمیه با اشاره به مسئله امامت در دوران غیبت افزود: در زمان غیبت نیز اصل امامت تعطیلبردار نیست و مشروعیت حاکم از سوی خداوند از طریق نصب عام و در مواردی نصب خاص تحقق مییابد.
وی ادامه داد: در نصب خاص، مانند واقعه غدیر، انتخاب حاکم بر عهده مردم نیست، اما در نصب عام، مردم وظیفه دارند با رجوع به اهل خبره، حاکم واجد شرایط را شناسایی کنند که این مسئولیت در نظام اسلامی بر عهده مجلس خبرگان رهبری قرار دارد.
اراکی با اشاره به اختلافنظرهای مطرحشده در بحث ولایت فقیه خاطرنشان کرد: محور این اختلافات آن است که آیا غیر از فقیه عالم میتواند عهدهدار حاکمیت شود یا خیر، در حالی که عقل و منطق دینی حکم میکند حاکم جامعه اسلامی باید فقیه و آگاه به دین باشد.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه نظریهپردازی در حوزه حکومت اسلامی گفت: مباحث مربوط به حاکمیت اسلامی باید به صورت نظاممند تدوین و به متون آموزشی و کتابهای درسی تبدیل شود تا از مقاطع ابتدایی تا آموزش عالی، آشنایی عمیق و مستمر با این مبانی در جامعه شکل بگیرد.