عصر قم - یک کنشگر دینی با تأکید بر ضرورت شناخت ماهیت شبکه‌های اجتماعی گفت: فعالان دینی برای افزایش اثرگذاری تبلیغ خود در فضای مجازی باید به‌جای تمرکز صرف بر تولید محتوا، نیازها و دغدغه‌های مخاطبان را بشناسند و تعامل مستمر با آنان را در اولویت قرار دهند.
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، مصطفی کرفی، کارشناس و کنشگر دینی در رسانه‌های نوین، جلسه دوم آنلاین دوره آموزشی صدیقه شهیده، با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه‌های تبلیغ دینی در فضای مجازی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مسائلی که فعالان دینی باید به آن توجه کنند، شناخت ماهیت شبکه‌های اجتماعی و تناسب شیوه فعالیت خود با اقتضائات این فضاست.
وی با بیان اینکه بسیاری از فعالان دینی همچنان با الگوی سنتی تبلیغ، یعنی تولید محتوا و انتشار یک‌طرفه آن، در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند، افزود: در حالی که فضای شبکه‌های اجتماعی بر پایه ارتباط و تعامل میان افراد شکل گرفته است، نباید صرفاً نقش تولیدکننده محتوا را برای خود تعریف کنیم؛ بلکه باید به نقش‌های دیگری که در رشد و اثرگذاری یک رسانه مؤثر هستند نیز توجه داشته باشیم.
این کارشناس رسانه با اشاره به اینکه تولید محتوا تنها یکی از بخش‌های فعالیت رسانه‌ای است، تصریح کرد: در کنار تولیدکننده محتوا، نقش‌هایی مانند توضیح‌دهنده و تعامل‌گر نیز اهمیت دارند. گاهی فعالان دینی محتوای مناسبی تولید می‌کنند، اما به دلیل ضعف در انتشار و برقراری ارتباط با مخاطب، بازخورد مطلوبی دریافت نمی‌کنند؛ بنابراین نباید تمام فعالیت رسانه‌ای را به تولید محتوا محدود کرد.
کرفی با تأکید بر اینکه تعامل‌گر کسی است که خود را متکلم وحده نمی‌داند، خاطرنشان کرد: نخستین گام برای تبدیل‌شدن به یک کنشگر موفق در شبکه‌های اجتماعی، پذیرش این مسئله است که قرار نیست صرفاً سخن بگوییم و مخاطب شنونده باشد. باید به شنیدن اصالت بدهیم و موضوعات مورد بحث خود را تا حد امکان از نیازها و دغدغه‌های مخاطبان انتخاب کنیم.
وی ادامه داد: فعال دینی ابتدا باید هویت و تخصص خود را برای مخاطب روشن کند و سپس از او بخواهد در انتخاب موضوعات و تعیین اولویت‌های محتوایی مشارکت داشته باشد. محتوایی که متناسب با نیاز واقعی مخاطب تولید شود، طبیعتاً ظرفیت بیشتری برای جلب توجه و دریافت بازخورد خواهد داشت.
تعداد دنبال‌کنندگان معیار اصلی موفقیت نیست
این کنشگر دینی در رسانه‌های نوین با اشاره به اشتباه برخی فعالان در مقایسه تعداد دنبال‌کنندگان صفحات خود با چهره‌های شناخته‌شده رسانه‌ای گفت: گاهی یک مبلغ با داشتن صد یا سیصد دنبال‌کننده تصور می‌کند مخاطب اندکی دارد و فعالیتش چندان مؤثر نیست؛ در حالی که باید از خود بپرسد در فضای واقعی چه زمانی می‌تواند هر روز صد نفر را پای منبر خود داشته باشد و ارتباط مستمر خود را با آنان حفظ کند؟
وی افزود: اگرچه رسیدن به مخاطبان میلیونی مطلوب است، اما نباید ارزش ارتباط با مخاطبان محدود را نادیده گرفت. حتی اگر تعداد مخاطبان اندک باشد، باید برای همان افراد وقت گذاشت و ارتباطی مستمر و عمیق با آنان برقرار کرد.
کرفی با تأکید بر ضرورت سعه‌صدر در مواجهه با مخاطبان اظهار کرد: کاربران فضای مجازی، به‌ویژه افرادی که هویت واقعی خود را آشکار نمی‌کنند، ممکن است با صراحت بیشتری انتقاد کنند یا پرسش‌ها و تردیدهای خود را مطرح سازند. کنشگر دینی باید به مخاطب حق انتقاد و پرسش بدهد و به‌جای واکنش‌های هیجانی، با صبر و حوصله به دغدغه‌های او پاسخ دهد.
روزمره‌نویسی و روایت‌گری؛ راهی برای نزدیک‌شدن به مخاطب
وی با بیان اینکه تعامل مؤثر تنها به پاسخ‌گویی به کامنت‌ها و پیام‌های خصوصی محدود نمی‌شود، گفت: باید به مخاطب نشان دهیم که دغدغه‌های او را درک می‌کنیم و خود را در برابر او قرار نداده‌ایم. برای مثال، اگر مخاطبی از مشکلات اقتصادی سخن می‌گوید، ابتدا باید این دغدغه را بشنویم و به رسمیت بشناسیم و سپس زمینه گفت‌وگو درباره سایر موضوعات را فراهم کنیم.
این کارشناس رسانه، روزمره‌نویسی مدیریت‌شده را یکی دیگر از راه‌های افزایش صمیمیت با مخاطب دانست و افزود: فعال دینی می‌تواند بخشی از اتفاقات روزمره و تجربه‌های زندگی خود را با مخاطبان به اشتراک بگذارد تا آنان احساس کنند با فردی واقعی و نزدیک به زندگی خود ارتباط دارند؛ البته این کار به معنای انتشار تمام جزئیات زندگی شخصی نیست، بلکه باید با مدیریت و رعایت تناسب انجام شود.
کرفی همچنین بر ضرورت حرکت از کلان‌روایت‌ها به سمت خرده‌روایت‌ها تأکید کرد و گفت: به‌جای پرداختن کلی به موضوعاتی مانند اسلام یا جمهوری اسلامی، باید تا حد امکان وارد مسائل جزئی و ملموس شد. یادگیری داستان‌گویی و روایت‌گری نیز می‌تواند به فعالان دینی کمک کند تا موضوعات را از حالت خشک و خطابی خارج کرده و با شیوه‌ای جذاب‌تر به مخاطب منتقل کنند.
استمرار؛ شرط شکل‌گیری اثرگذاری رسانه‌ای
وی با اشاره به اهمیت ارتباط فردبه‌فرد در شبکه‌های اجتماعی خاطرنشان کرد: گاهی لازم است کنشگر دینی خود به سراغ مخاطب برود، محتوای مرتبط با نیاز او را ارسال کند و درباره تجربه و نظرش گفت‌وگو کند. این تعامل لزوماً نباید در مقیاس گسترده انجام شود و حتی در گروه‌های خانوادگی، محله‌ای و جمع‌های کوچک نیز می‌تواند شکل بگیرد.
کرفی استمرار را از دیگر الزامات موفقیت در کنشگری دینی دانست و اظهار کرد: بسیاری از فعالان با انگیزه وارد فضای مجازی می‌شوند، اما به دلیل کمبود مخاطب، مقایسه خود با افراد موفق یا مشکلات مختلف، فعالیتشان را متوقف می‌کنند؛ در حالی که بسیاری از چهره‌های موفق رسانه‌ای، فعالیت خود را سال‌ها پیش با امکانات و کیفیت محدود آغاز کرده و به‌تدریج آن را توسعه داده‌اند.
وی تأکید کرد: تولید مستمر محتوای باکیفیت، توجه به نیاز مخاطب و استمرار در تعامل، در کنار یکدیگر می‌توانند زمینه افزایش مخاطبان و ارتقای اثرگذاری کنشگر دینی را فراهم کنند. هدف اصلی در این مسیر نباید صرفاً افزایش دنبال‌کننده باشد، بلکه باید کیفیت ارتباط با مخاطب و تأثیرگذاری تدریجی بر افراد را در اولویت قرار داد.