ظرفیت‌های فرهنگی و هنری ایران می‌تواند به ابزاری مؤثر در دیپلماسی فرهنگی تبدیل شود

عصر قم - استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای، گفت: ایران از توانمندی‌های قابل توجهی در عرصه فرهنگ، هنر و سینما برخوردار است، اما در بسیاری از موارد نتوانسته‌ایم از این ظرفیت‌ها برای تقویت دیپلماسی فرهنگی کشور به‌درستی استفاده کنیم.

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام حسن یوسف‌زاده در تشریح تجربه کشورهای مختلف در عرصه دیپلماسی فرهنگی، با اشاره به گسترش نفوذ فرهنگی آمریکا از طریق رسانه‌ها و صنعت سینما اظهار داشت: فرهنگ آمریکایی با استفاده از ابزارهایی همچون هالیوود، محصولات رسانه‌ای، سبک زندگی و نمادهای مصرفی، توانسته است در کشورهای مختلف جهان حضور پیدا کند و الگوهای فرهنگی خود را گسترش دهد.
وی با اشاره به تجربه فرانسه در مواجهه با سلطه سینمای هالیوود افزود: فرانسه برای حفظ جایگاه فرهنگی خود و مقابله با یکسان‌سازی فرهنگی، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در صنعت سینما انجام داد و با راه‌اندازی جشنواره کن، زمینه حضور فیلم‌سازان و آثار سینمایی کشورهای مختلف را فراهم کرد.
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: فرانسوی‌ها در جریان این سیاست فرهنگی دریافتند که سینمای ایران نیز از ظرفیت‌های قابل توجهی برخوردار است و می‌تواند از نظر محتوایی و تکنیکی در عرصه بین‌المللی اثرگذار باشد.
حجت‌الاسلام یوسف‌زاده با اشاره به ویژگی‌های سینمای ایران خاطرنشان کرد: سینمای ایران در برخی آثار خود توانسته است با سادگی در بیان و قوت محتوایی، توجه مخاطبان و سینماگران بین‌المللی را جلب کند؛ آثاری که نمونه‌هایی از آن را در تولیدات فیلم‌سازانی همچون عباس کیارستمی و مجید مجیدی می‌توان مشاهده کرد.
وی با بیان اینکه توجه فرانسه به سینمای ایران صرفاً به دلیل محتوای آثار آن نبوده است، تصریح کرد: توانایی‌های فنی، هنری و محتوایی سینمای ایران از جمله عواملی بوده که امکان بهره‌گیری از این ظرفیت را برای دیگر کشورها فراهم کرده است. این تجربه نشان می‌دهد که کشورهای دیگر می‌توانند از سرمایه‌های فرهنگی ایران برای پیشبرد اهداف دیپلماسی فرهنگی خود استفاده کنند.
این استاد دانشگاه با انتقاد از کم‌توجهی به ظرفیت‌های فرهنگی کشور بیان کرد: سینمای ایران، هنرمندان و تولیدات فرهنگی ما قابلیت حضور مؤثر در عرصه بین‌المللی را دارند، اما در بسیاری از موارد دیگران بهتر از ما توانسته‌اند این ظرفیت‌ها را شناسایی و در خدمت اهداف خود قرار دهند.
حجت‌الاسلام یوسف‌زاده با اشاره به اهمیت عناصر انسانی در فرهنگ ایرانی گفت: محبت، صمیمیت، خانواده، دیدوبازدید، اخلاق و ارتباطات انسانی از جمله ویژگی‌هایی هستند که می‌توانند فرهنگ ایرانی را در سطح بین‌المللی متمایز و برای جوامع دیگر جذاب کنند.
وی افزود: حتی در شرایطی که برخی آثار سینمایی تصویری انتقادی از جامعه ارائه می‌کنند، عناصر انسانی و اخلاقی موجود در فرهنگ ایرانی همچنان ظرفیت ارتباط با مخاطبان دیگر کشورها را دارند و می‌توان از این ویژگی‌ها در معرفی فرهنگ ایران بهره برد.
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) همچنین با اشاره به تجربه برخی کشورها در حوزه گردشگری و اقتصاد اظهار داشت: کشورهایی همچون سنگاپور و گرجستان با برنامه‌ریزی و استفاده از ظرفیت‌های خود توانسته‌اند در زمینه گردشگری و بهبود فضای کسب‌وکار گام‌های قابل توجهی بردارند. این تجربیات نشان می‌دهد که شناخت ظرفیت‌ها و برنامه‌ریزی هدفمند، در ارتقای جایگاه کشورها در عرصه بین‌المللی نقش مهمی دارد.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های فرهنگی و رسانه‌ای کشور خاطرنشان کرد: رقابت میان کشورها تنها به عرصه‌های نظامی و اقتصادی محدود نیست، بلکه فرهنگ، رسانه، هنر و سبک زندگی نیز از عرصه‌های مهم تأثیرگذاری در جهان امروز به شمار می‌روند؛ ازاین‌رو باید با برنامه‌ریزی دقیق، از ظرفیت هنرمندان، فیلم‌سازان و نهادهای فرهنگی برای معرفی مؤثر فرهنگ ایرانی و اسلامی در عرصه جهانی استفاده کنیم.