آیت‌الله مدرسی نمونه برجسته «مرجعیت میدان» است

عصر قم - راشد الراشد، پژوهشگر و اندیشمند اسلامی، با اشاره به بیش از هفت دهه فعالیت علمی، فکری و اجتماعی آیت‌الله العظمی سیدمحمدتقی مدرسی، گفت: پس از حدود پنج دهه همراهی و شاگردی نزد ایشان، می‌توانم با اطمینان بگویم اگر برای «میدان» مرجعیتی وجود داشته باشد، آیت‌الله مدرسی به شایستگی «مرجع میدان» است؛ مرجعیتی که تنها به تشخیص مشکلات و نظریه‌پردازی بسنده نمی‌کند، بلکه برای ارائه راه‌حل‌های عملی و حضور در میدان تلاش می‌کند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ راشد الراشد، پژوهشگر و اندیشمند اسلامی، در مراسم رونمایی از کتاب «فقیهی از کربلا» با اشاره به بیش از هفت دهه فعالیت علمی، فکری و اجتماعی آیت‌الله العظمی سیدمحمدتقی مدرسی، اظهار داشت: در محضر استادان، علما، فضلا و پژوهشگران حاضر، اجازه می‌خواهم در فرصت کوتاهی درباره شخصیتی سخن بگویم که جایگاه بزرگی در حیات اسلامی ما داشته و در عرصه مفاهیم و حرکت اسلامی، تحول بزرگی ایجاد کرده است؛ شخصیتی که بیش از ۷۰ سال از عمر خود را در این مسیر سپری کرده است.
وی افزود: من حدود ۵۰ سال است که ایشان را از نزدیک همراهی کرده‌ام و به عنوان شاگردی متواضع در مدرسه رسالی ایشان حضور داشته‌ام. در این سال‌ها در درس‌های ایشان شرکت کردم و از تعلیمات، رهنمودها و ارشاداتشان بهره فراوان بردم.
راشد الراشد تصریح کرد: پس از این تجربه طولانی می‌توانم با اطمینان بگویم که اگر برای «میدان» مرجعیتی وجود داشته باشد، آیت‌الله العظمی سیدمحمدتقی مدرسی به شایستگی «مرجع میدان» است؛ یا به تعبیر دقیق‌تر، می‌توان از «مرجعیت میدان» سخن گفت و برای آن شواهد و دلایل متعددی ارائه کرد.
آغاز حرکت فکری در برابر جمود و عقب‌ماندگی
وی با اشاره به آغاز فعالیت‌های فکری آیت‌الله مدرسی در دهه ۱۳۳۰ شمسی گفت: هنگامی که ایشان در میانه دهه ۱۹۵۰ میلادی با جمود فکری و رکود در حرکت اسلامی و همچنین عوامل عقب‌ماندگی، تأخر و انحطاطی که امت اسلامی را فراگرفته بود، مواجه شد، مسئولیت اندیشیدن درباره این وضعیت و اصلاح آن را بر عهده گرفت.
این پژوهشگر افزود: ایشان برای یافتن راه‌های خروج از بحران جمودی که حرکت فکری اسلامی و امت اسلامی را از شمال تا جنوب فراگرفته بود، وارد میدان شد و به این نتیجه رسید که بخشی از مشکل در حوزه فکر و فرهنگ و همچنین در نوعی تسلیم تحقیرآمیز در برابر واقعیتی نهفته است که جریان استعمار و قدرت‌های استکباری بر کشورهای اسلامی تحمیل کرده بودند.
وی ادامه داد: از همین‌جا بود که پروژه «فکر و فرهنگ رسالی» شکل گرفت. ایشان وارد عرصه اندیشه شد و به ساختن فرهنگ رسالی پرداخت.
فرهنگ رسالی و ایده مسئولیت
راشد الراشد با اشاره به برخی آثار آیت‌الله مدرسی در آن دوره اظهار داشت: از جمله آثار مهم ایشان در آن مرحله، کتاب «فرهنگ رسالی» و همچنین کتاب «اندیشه اسلامی؛ مواجهه تمدنی» بود.
وی افزود: عنوان این کتاب به خودی خود پیام مهمی دارد؛ اینکه اندیشه اسلامی باید بتواند با مشکلات و دردهای امت مواجه شود و در برابر هر طرحی، طرحی دیگر و در برابر هر فکری، فکری ارائه کند.
وی «اندیشه مسئولیت» را محور اصلی این حرکت فکری دانست و گفت: ایشان تلاش کرد این فرهنگ را بازسازی کرده و در روح امت اسلامی جاری سازد؛ فرهنگی که بر اساس آن، امت در برابر وضعیت خود مسئول است و در برابر عقب‌ماندگی، انحطاط، فساد و فروپاشی ارزش‌ها، اصول و اخلاق در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و حتی فکری مسئولیت دارد.
این پژوهشگر ادامه داد: یکی دیگر از پایه‌های مهم این حرکت، اصلاح اشکالات روش‌شناختی موجود در اندیشه اسلامی بود. ایشان تأکید داشت که منبع و محور اندیشه باید وحی باشد و این اندیشه از قرآن کریم، سنت پیامبر اکرم(ص) و روایات اهل‌بیت(ع) سرچشمه بگیرد.
وی خاطرنشان کرد: هدف این بود که اندیشه اسلامی از مشکلاتی که ناشی از برداشت‌ها، تصورات و دیدگاه‌های صرفاً بشری است فاصله بگیرد؛ دیدگاه‌هایی که به تعبیر ایشان، امت را به جمود، عقب‌ماندگی و تأخر رسانده و زمینه سلطه استعمار و استکبار بر منابع و مقدرات آن را فراهم کرده است.
از اندیشه تا عمل؛ تأسیس حرکت رسالی
راشد الراشد تصریح کرد: آیت‌الله مدرسی در این مرحله به میدان آمد تا تأکید کند که ما مسئول هستیم و باید برای اصلاح این وضعیت اقدام کنیم.
وی ادامه داد: ایشان در همین‌جا متوقف نشد؛ زیرا معتقد بود هر اندازه یک اندیشه از نظر مبانی و طرح عمیق باشد، به چارچوب و ابزاری نیاز دارد که آن را به عرصه واقعیت منتقل کند. از همین رو، «حرکت رسالی» را بنیان نهاد.
وی با اشاره به گسترش این جریان افزود: امروز حرکت رسالی در نقاط مختلف جهان حضور دارد و رسالیانی که این مرجع بزرگ آنان را تربیت و آموزش داده است، در قاره‌های آمریکا، آفریقا و اروپا، کشورهای مختلف عربی، افغانستان، پاکستان و کشورهای منطقه خلیج فارس حضور دارند و این نگاه مبتنی بر مسئولیت را با خود حمل می‌کنند.
مرجعیتی که راه‌حل می‌خواهد، نه صرفاً تشخیص مشکل
این پژوهشگر با اشاره به آموزه‌هایی که در سال‌های آغازین فعالیت حرکت رسالی از آیت‌الله مدرسی دریافت کرده است، گفت: به یاد دارم که در آغاز تأسیس و حرکت این جریان، ایشان با استناد به روایات، روح مسئولیت‌پذیری و ضرورت مواجهه با واقعیت‌های امت را در ما تقویت می‌کرد.
وی افزود: این آموزه‌ها بر ضرورت پذیرش مسئولیت در برابر وضعیت جامعه، مقابله با عوامل انحراف و ایستادگی در برابر زمینه‌های فساد تأکید داشت.
راشد الراشد «مرجعیت میدان» را در نحوه مواجهه آیت‌الله مدرسی با مشکلات و چالش‌ها قابل مشاهده دانست و اظهار داشت: هرگاه مشکلات، مسائل و چالش‌ها را نزد ایشان مطرح می‌کنیم، تنها به تشخیص مشکل بسنده نمی‌کنند، بلکه همواره از ما می‌خواهند راه‌حل ارائه کنیم.
وی تأکید کرد: منظور ایشان صرفاً راه‌حل‌های نظری نیست، بلکه راه‌حل‌های عملی و میدانی است.
حضور در میدان و همراهی با مردم
راشد الراشد در ادامه با اشاره به نمونه‌ای از رفتار اخیر آیت‌الله مدرسی گفت: در حوادث اخیر نیز شخصاً شاهد این رویکرد بودم. هنگامی که «سیدالقائد» به شهادت رسید، ایشان با تمام توان وارد میدان شد و دستور داد در خیابان‌های جمهوری اسلامی حضور داشته باشیم و موکبی برپا کنیم تا در کنار مردم ایران، در حمایت و پشتیبانی از آنان و در محکومیت تجاوزی که علیه جمهوری اسلامی صورت گرفته بود، حضور پیدا کنیم.
وی افزود: در مراسم تشییع شهید فرمانده نیز در عراق، ایشان شخصاً وارد میدان تشییع شد و هنگامی که مراسم تشییع بیش از ۱۴ ساعت به تأخیر افتاد، همچنان در میدان حضور داشت.
این پژوهشگر و اندیشمند اسلامی در پایان اظهار داشت: اینها نمونه‌هایی عملی از معنای «مرجعیت میدان» است؛ مرجعیتی که تنها به هدایت و نظریه‌پردازی بسنده نمی‌کند، بلکه وارد میدان می‌شود، مسئولیت می‌پذیرد، در کنار مردم و درگیر با مسائل و چالش‌های آنان حضور پیدا می‌کند و تلاش دارد اندیشه و نگاه را به عمل و واقعیت تبدیل کند.
..........................
پایان پیام