عصر قم - پژوهش «مفهومپردازی نماز و مهدویت از منظر مقام معظم رهبری» با هدف تبیین پیوند این دو مفهوم در نظام تربیتی اسلام، با روش تحلیل مضمون کیفی انجام شده است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا،مقاله پژوهشی «مفهومپردازی نماز و مهدویت از منظر مقام معظم رهبری» به قلم فرحناز شمس، دکتری مدیریت ورزشی دانشگاه فرهنگیان اصفهان، به بررسی دیدگاههای رهبر انقلاب درباره دو مفهوم نماز و مهدویت پرداخته است .
در این پژوهش، نماز بهعنوان رکن اساسی اسلام و نماد بندگی خداوند و مهدویت بهعنوان یکی از باورهای کلیدی شیعه در تحقق عدالت جهانی، دو مفهوم مرتبط در نظام تربیتی اسلام معرفی شدهاند .
نویسنده برای بررسی این موضوع، با استفاده از روش تحلیل مضمون کیفی، سخنان، کتابها و کلیپهای مرتبط با رهبر انقلاب را بررسی کرده است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۳ تارنمای معتبر داخلی، هشت پادکست و ۱۸ کلیپ بوده که محتوای آنها تا رسیدن به اشباع نظری مورد تحلیل قرار گرفته است .
یافتههای پژوهش نشان میدهد که مفاهیم نماز و مهدویت در قالب دو مضمون فراگیر، پنج مضمون سازمانیافته و ۲۵ مضمون پایه دستهبندی شدهاند. رشد فردی، رشد اجتماعی، تحقق جامعه اسلامی، ایجاد جامعه مهدوی و حفظ جامعه مهدوی، پنج مضمون سازمانیافته این پژوهش را تشکیل میدهند و خودسازی فردی، همبستگی اجتماعی و فرهنگ انتظار از جمله مضامین پایه شناساییشده هستند .
بر اساس نتایج این مطالعه، نماز در دیدگاه بررسیشده، نقشی اساسی در رشد معنوی، آرامش روانی و تقویت مقاومت فردی دارد و از این طریق در آمادهسازی جامعه اسلامی مؤثر است. در مقابل، مهدویت بر مفاهیمی همچون مسئولیتپذیری، عدالتخواهی و جهاد برای حفظ جامعه مهدوی تأکید دارد .
این پژوهش در نتیجهگیری، بر ضرورت توجه همزمان به مفاهیم نماز و مهدویت در برنامههای آموزشی تأکید کرده و بهرهگیری از فناوریهای نوین، از جمله اپلیکیشنهای دینی و برنامههای مجازی، را برای نهادینهسازی این ارزشها پیشنهاد میکند .
نویسنده بر این اساس معتقد است نتایج پژوهش میتواند برای سیاستگذاران فرهنگی در جهت تقویت جامعهای منتظر و عدالتمحور مورد استفاده قرار گیرد و به درک عمیقتر نقش نماز و مهدویت در ساختار فکری اسلام کمک کند .