تبیین چرایی استمرار عزاداری‌های امام حسین

عصر قم - کاشان- پژوهشگر قرآنی گفت: مهم‌ترین کارکرد مجالس عزاداری، زنده نگه‌داشتن فریاد مظلومیت عاشورا، جلوگیری از فراموشی ظلم و تقویت روحیه تولی و تبری در جامعه اسلامی است، چرا که اگر این حافظه تاریخی تضعیف شود مرز میان حق و باطل نیز به‌تدریج کمرنگ خواهد شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در کاشان، سیدرضا واجدی ضمن تبیین فلسفه استمرار عزاداری حسینی، با استناد به آیات قرآن، به نسبت عزاداری با تولی و تبری، نقش آن در حافظه تاریخی امت اسلامی و ضرورت هوشیاری در برابر جریان‌های ظلم و تحریف اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های محرم، زنده نگه‌داشتن فریاد مظلومیت امام حسین (ع) در طول تاریخ است.
وی افزود:اشک بر امام حسین (ع) دارای ثواب و آثار معنوی فراوانی است، اما به نظر می‌رسد فلسفه اصلی عزاداری فقط کسب پاداش اخروی نیست، بلکه مهم‌ترین هدف آن، زنده نگه‌داشتن فریاد مظلومیت حضرت اباعبدالله (ع) و جلوگیری از فراموش‌شدن ظلمی است که بر اهل بیت (ع) رفت.
واجدی ادامه داد: دشمنان از همان آغاز تلاش کردند این مظلومیت به دست فراموشی سپرده شود، به همین دلیل، برای زیارت قبر مطهر امام حسین (ع) مجازات تعیین کردند، زائران را شکنجه دادند، دست و پای آنان را قطع کردند و حتی به شهادت رساندند. امروز نیز همان تفکر با آثار و بارگاه‌های اهل بیت (ع) دشمنی می‌کند و اگر فرصت بیابد، آنها را ویران خواهد کرد، همان‌گونه که آثار این نگاه را در بقیع مشاهده می‌کنیم.
پژوهشگر قرآنی گفت: این واقعیت نشان می‌دهد که ظلم پایان نیافته است و همچنان کسانی از ظالمان دفاع می‌کنند و می‌کوشند چهره ظلم را حق‌به‌جانب جلوه دهند، آنان نمی‌خواهند کسی از این ظلم سخن بگوید یا آن را افشا کند، قرآن کریم نیز این حقیقت را بیان می‌کند و می‌گوید، دشمنان همواره درصدد خاموش‌کردن نور خدا هستند، اما اراده الهی بر حفظ و تکمیل این نور تعلق گرفته است.
واجدی گفت: قیام حضرت اباعبدالله (ع) نیز در برابر همین جریان خاموش‌کردن دین خدا شکل گرفت، امام حسین (ع) برای احیای دین پیامبر اکرم (ص) قیام کرد و خداوند نیز اراده کرده است که دین خود را حفظ کند، اما این حفظ دین از طریق مؤمنان صورت می‌گیرد.
وی افزود: قرآن می‌فرماید، اگر گروهی از مردم را به‌وسیله گروهی دیگر بازنمی‌داشت، فساد زمین را پر می‌کرد و عبادتگاه‌ها و مراکز دینی ویران می‌شدنداز این رو با آنان بجنگید، خداوند دشمنان را به دست شما (مؤمنان) عذاب و خوار می‌کند.
واجدی با بیان اینکه یکی از وظایف جامعه اسلامی آن است که اجازه ندهد فریاد مظلومیت امام حسین (ع) در تاریخ خاموش شود، اظهار داشت: به همین دلیل امام خمینی (ره) می‌فرماید، این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته استف چرا که این مجالس، حافظ حقیقت عاشورا و مانع فراموش‌شدن ظلم و تحریف تاریخ هستند.
وی یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های عزاداری، تقویت روحیه تولی و تبری دانست و گفت: حضور مردم در میدان، پرچم‌گردانی و برگزاری مراسم محرم باید نشان دهد که جامعه اسلامی محبت خود را نسبت به جبهه حق و نفرت خود را نسبت به جبهه باطل آشکار می‌کند، این حضور، صرفاً حرکتی آیینی نیست، بلکه اعلام وفاداری به ارزش‌های الهی و برائت از دشمنان دین است.
واجدی گفت:کسانی که با این جلوه‌های حمایت از جبهه حق مخالفت می‌کنند در حقیقت از حقیقت تولی و تبری فاصله گرفته‌اند؛ زیرا محبت به اولیای الهی و برائت از دشمنان خدا، دو اصل جدانشدنی در فرهنگ قرآن است.
به گفته وی قرآن کریم بار‌ها مؤمنان را نسبت به دشمن آگاه می‌کند و در سوره آل‌عمران می‌فرماید، دشمنان در آسیب‌رساندن به شما هیچ کوتاهی نمی‌کنند و دوست دارند شما همواره در رنج و سختی باشید.
واجدی با بیان اینکه قرآن با این آیات، واقعیت دشمن را به مؤمنان معرفی می‌کند تا دچار غفلت نشوند، افزود: دشمنی آنها از سخنانشان آشکار است، اما آنچه در دل پنهان کرده‌اند، بسیار شدیدتر است.
وی ادامه داد: در باره رفتار منافقانه آنان رمی فرماید، هنگام روبه‌روشدن با شما اظهار دوستی می‌کنند، اما در خلوت از شدت خشم انگشتان خود را به دندان می‌گزند و اگر خیری به شما برسد، ناراحت می‌شوند و اگر گرفتار سختی شوید، خوشحال می‌شوند.
به گفته وی از مجموع این آیات به‌دست می‌آید که قرآن می‌خواهد مؤمنان دشمن را به‌درستی بشناسند و نسبت به او ساده‌اندیش نباشند، بر همین اساس یکی از فلسفه‌های عزاداری نیز آن است که این مرزبندی میان جبهه حق و باطل همواره زنده بماند و جامعه اسلامی نسبت به دشمنان دین دچار فراموشی و غفلت نشود.
وی یکی از روش‌های تربیتی قرآن کریم، یادآوری مستمر جنایت‌های تاریخ دانست و افزود: یادآوری کینه‌ها نه برای زنده نگه داشتن کینه‌های شخصی بلکه برای آنکه جامعه مؤمنان نسبت به ظلم بی‌تفاوت نشود و ماهیت ستمگران را فراموش نکند.
واجدی گفت: امروز نیز باید جنایت‌هایی را که علیه مردم بی‌گناه، کودکان، فرماندهان، نظامیان و یاران انقلاب اسلامی انجام شده است، همواره به یاد داشته باشیم، این حوادث نباید از حافظه تاریخی ملت و مسئولان پاک شود؛ زیرا شناخت دشمن در هر عرصه‌ای، از جمله در تعاملات و مذاکرات، یک ضرورت است و دشمن باید بداند که ملت ایران جنایت‌های او را فراموش نکرده است.
وی ادامه داد: قرآن کریم نیز با همین شیوه، جنایت‌های گذشته را یادآوری می‌کند، برای نمونه، درباره دختران زنده‌به‌گور شده می‌فرماید از دختر زنده‌به‌گور شده پرسیده می‌شود به کدامین گناه کشته شد، خداوند این حادثه را نقل می‌کند تا انسان از فرهنگ جاهلیت و ظلمی که بر بی‌گناهان رفته است، متنفر شود، همین منطق درباره همه مظلومان تاریخ نیز جاری است، اگر انسان همواره این ظلم‌ها را به یاد داشته باشد، نسبت به ستم بی‌تفاوت نخواهد شد.
به گفته وی قرآن این حوادث را برای نقل واقعه‌ای تاریخی بیان نمی‌کند، بلکه می‌خواهد مؤمنان بدانند با چه دشمنان بی‌رحمی روبه‌رو هستند، هرچه انسان این آیات را بیشتر بخواند، نفرت او از ظلم و ظالمان نیز بیشتر خواهد شد.
واجدی با بیان اینکه محرم و صفر نیز همین نقش را ایفا می‌کنند، اظهار داشت: وقتی مصائب عاشورا را مرور می‌کنیم، در حقیقت ظلمی را که بر اهل بیت (ع) رفته است، بار دیگر به یاد می‌آوریم تا این حادثه به فراموشی سپرده نشود و حساسیت جامعه نسبت به ظلم حفظ شود.
وی افزود: اگر کسی به شخصیت خود ما توهین کند، به آسانی از کنار آن عبور نمی‌کنیم؛ پس چگونه ممکن است نسبت به اهانت به دین، قرآن و پیامبر خدا (ص) بی‌تفاوت باشیم.
واجدی گفت: همان‌گونه که قرآن با یادآوری این رخداد‌ها روحیه ظلم‌ستیزی را زنده نگه می‌دارد، مجالس عزاداری امام حسین (ع) نیز همین رسالت را برعهده دارند، یعنی زنده نگه‌داشتن یاد مظلومیت، جلوگیری از فراموش‌شدن جنایت‌ها و حفظ حساسیت جامعه نسبت به ظلم است.
وی ادامه داد: عزاداری، یادآوری مصائب، نقل خاطرات مظلومیت مؤمنان و تلاوت آیاتی که از ظلم‌های رواشده بر پیامبران و اهل ایمان سخن می‌گویند، از مهم‌ترین ابزار‌های حفظ این بیداری است. قرآن با این شیوه اجازه نمی‌دهد حافظه تاریخی جامعه دینی از جنایت‌ها خالی شود و مجالس عزاداری نیز همین رسالت را در امتداد تاریخ برعهده دارند.
واجدی گفت: یکی از مهم‌ترین فلسفه‌های عزاداری برای حضرت اباعبدالله‌الحسین (ع)، زنده نگه‌داشتن فریاد مظلومیت آن حضرت است، اگر این فریاد خاموش شود، بخشی از مظلومیت عاشورا نیز به فراموشی سپرده خواهد شد، همان هدفی که دشمنان در طول تاریخ دنبال کرده‌اند.
وی افزود: عزاداری فقط مراسمی عاطفی نیست، بلکه حرکتی فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی برای حفظ حقیقت عاشورا، جلوگیری از تحریف تاریخ و پاسداری از مرز میان حق و باطل است، البته اسلام نیاز انسان به نشاط و شادی را انکار نمی‌کند، اما تا زمانی که ظلم، استکبار و تجاوز در جهان وجود دارد، جامعه مؤمن نمی‌تواند نسبت به آن بی‌تفاوت باشد.
واجدِ ابراز امیدواری کرد: عزاداری همه ما با این معرفت مورد قبول درگاه الهی قرار گیرد و ثمره این مجالس، تقویت روحیه حق‌طلبی، ظلم‌ستیزی و دفاع از ارزش‌های الهی در زندگی فردی و اجتماعی باشد. /۱۳۰۷/